In het voorjaar van 1979 werd Margaret Thatchter, als eerste vrouw, premier van het Verenigd Koninkrijk. Toch zou het nog ruim 44 jaar duren voordat een vrouw een wedstrijd in de hoogste voetbaldivisie zou leiden. Twee dagen voor Kerst zullen de heren voetballers van Fulham en Burnley onder leiding van Rebecca Welch het veld van Craven Cottage betreden, het pittoreske stadion aan de oever van de Theems. Hiermee schrijft de 40-jarige vrouw in het zwart geschiedenis.
Britse geschiedenis vooral. In Frankrijk fluit Stephanie Frappart al een tijdje in Ligue 1, terwijl Maria Caputi een bekend gezicht is onder Italiaanse topvoetballers. In de Eredevisie heeft nog nooit een vrouw een wedstrijd bij de mannen gefloten. De interland tussen San Marino en Gibraltar werd eerder dit jaar geleid door een arbitragetrio dat geheel uit vrouwen stond. De voetballers van Liverpool en Chelsea hebben al ervaring op gedaan met een vrouwelijke arbiter, toen de genoemde Frappart vrijwel foutloos de Europese Super Cup van 2019 floot.
Over de auteur
Patrick van IJzendoorn is correspondent Groot-Brittannië en Ierland voor de Volkskrant.
Dat Welch deze eer kreeg van scheidsrechtersbaas Howard Webb was logisch. In het voorjaar van 2021 was ze de eerste die een wedstrijd floot in het Engelse profvoetbal. Dat ging om de wedstrijd tussen Harrogate en Port Vale, een wedstrijd op het vierde niveau. Ze floot een goede wedstrijd, waarin ze twee gele kaarten uitdeelde. Vanwege de lockdownbeperkingen waren er geen toeschouwers aanwezig.
Overigens was er al eens een wedstrijd geweest waarbij een vrouw tijdelijk de leiding had. In 2010 viel Amy Fearn twintig minuten voor tijd in bij de wedstrijd tussen Coventry City en Nottingham Forest nadat scheidsrechter Tony Bates met een kuitblessure was uitgevallen. Een jaar eerder had Sian Massey-Ellis haar debuut gemaakt als grensrechter in de wedstrijd tussen Hereford en Port Vale. Deze door Welch bewonderde 38-jarige onderwijzeres is niet meer weg te denken uit het Britse mannenvoetbal, waar ze ook als videoscheidsrechter heeft opgetreden.
Zaterdag is het de beurt aan Welch in de hoogste divisie van het Engelse voetbal. De scheidsrechter werd in 1983 geboren in Washington, de plaats in Noordoost-Engeland waar de wortels liggen van de eerste Amerikaanse president en Roxy Music-zanger Bryan Ferry opgroeide. Van kinds af aan was ze dol op voetbal, maar tot een topspeler zou ze nooit uitgroeien. Een vriendin van haar floot regelmatig de wedstrijden waarin ze speelde. Welch leverde na afloop vaak kritiek, zo vertelde ze in een interview met de voetbalbond.
Op een dag in 2010 had de vriendin er genoeg van. ‘Als je denkt dat je het beter kunt’ zo beet ze Welch toe, ‘waarom doe je het dan zelf niet?’ Welch ging de uitdaging aan en besefte hoe moeilijk het was. Ze volgde een cursus bij de regionale bond van Graafschap Durham. Aanvankelijk leidde ze vooral universiteitswedstrijden, maar de vuurdoop waren de wedstrijden in de Sunday League. Hoewel er minder op het spel staat, is fluiten bij de amateurs vaak moeilijker dan bij de profs.
De laatste jaren heeft ze vooral ervaring opgedaan in het vrouwenvoetbal, zowel in de Women’s Super League als op de diverse eindronden voor landenteams. In 2019 besloot ze haar betrekking als administrateur in de gezondheidszorg op te geven. Met het fluiten in het vrouwenvoetbal verdiende ze genoeg om rond te komen, wat iets zegt over de snelle professionalisering ervan. Beetje bij beetje volgden uitstapjes naar de conservatieve wereld van het mannenvoetbal.
Een half jaar na haar debuut in het kuuroord Harrogate, kreeg ze een bekerwedstrijd tussen Birmingham City en Plymouth Argyle toebedeeld. Daar stuurde ze voor het eerst een mannelijke voetballer met rood van het veld. Oud-topscheidsrechter Keith Hackett prees Welch na afloop. ‘Fluiten is altijd een gezien als een mannending’, zei Hackett, die scheidsrechters beoordeelt, ‘maar dat is in de laatste 15 jaar enorm veranderd en we hebben nu echt goede vrouwen die doorbreken.’
Zonder strubbelingen gaat de emancipatie niet. Vorige maand keerde Welch terug naar Birmingham, dit keer om een wedstrijd in de één-na-hoogste divisie de Championship te fluiten. De wedstrijd tegen Sheffield Wednesday verliep goed, maar vanaf de tribune van St Andrew’s riepen twee 17-jarige jonge mannen vrouwonvriendelijke verwensingen. Ze werden door de politie gearresteerd en lopen kans op een strafrechtelijke vervolging. Ook wacht beiden een stadionverbod van minimaal drie jaar.
Rond dezelfde tijd maakte ze weer een ander debuut. Ditmaal op Craven Cottage, als vierde official in de wedstrijd tussen Fulham en Manchester United. Met een lach liep ze naar de zijlijn, waar ze onder meer in de gaten moest houden of managers Marco Silva en Erik ten Hag zich netjes gedroegen.
Op de aanstelling van Welch als hoofdscheidsrechter bij Fulham - Burnley is positief gereageerd. ‘Excellent nieuws,’ reageerde Manchester City-manager Pep Guardiola. ‘Hopelijk zullen er meer zijn in de toekomst.’ Zijn Arsenal-collega wenste Welch het allerbeste. ‘We hebben deze diversiteit nodig.’ Voormalig topscheidsrechter Mark Clattenburg benadrukte dat Welch geheel op eigen kracht op is geklommen. ‘Dit is geen symbolisch gebaar. Ze heeft het verdiend.’
• Massey-Ellis kreeg in 2020 ongewild aandacht toen de Argentijnse spits Sergio Agüero een arm om haar schouders sloeg. De actie was volgens hem niet kwaad bedoeld, maar kwam hem op kritiek te staan.
• Begin dit jaar was Jawahir Roble de eerste vrouwelijke scheidsrechter die een koninklijke onderscheiding kreeg. Met haar hijab trekt ze al jaren bekijks op de amateurvelden.
• Op Tweede Kerstdag is Sam Allison bij Sheffield United - Luton Town de eerste zwarte scheidsrechter in de Premier League sinds Uriah Rennie vijftien jaar geleden stopte.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden