Niels Wittich mag dan de functie van race director hebben bij de Formule 1, de Duitser heeft een heel team van officials achter zich staan die hem bij zijn werk ondersteunen. Een daarvan is de Nederlandse Claire Dubbelman, die afgelopen jaar haar eerste volledige seizoen als race control operator draaide.
"Ik zorg ervoor dat alle besluiten die Niels Wittich als wedstrijdleider neemt, worden uitgevoerd via onze systemen", legt Dubbelman haar werk in race control uit. "Dus als hij bijvoorbeeld zegt dat de safety car de baan op moet komen, ben ik degene die dat verzorgt door de software die we bij race control gebruiken te bedienen. Ik druk dan fysiek op de knop 'safety car', waarmee er een signaal uitgaat naar alle lichtpanelen die rond de baan staan. En naar de coureurs, die als waarschuwing een piep horen en een melding op hun stuur zien verschijnen. En zo heb je natuurlijk heel veel verschillende situaties die zich tijdens een sessie kunnen voordoen. Maar of Niels nu een lokale gele vlag wil of de race wil stilleggen middels een rode vlag, ik ben degene die op de knoppen drukt."
Daarnaast communiceert Dubbelman alle beslissingen van de stewards - het onafhankelijke panel van sportcommissarissen. "Als de stewards iets zien op de baan wat hun niet aanstaat, genereer ik het bericht dat een incident 'noted' is. Daarna kunnen ze besluiten om het 'under investigation' te nemen of dat er verder geen onderzoek nodig is. De berichten van race control die mensen thuis bovenaan hun scherm zien, heb ik dus allemaal getypt", vertelt Dubbelman. Lachend: "Ik kan dus maar beter geen spelfouten maken!"
Een deel van de teksten is voorgeprogrammeerd. Dubbelman: "Maar er zijn ook situaties waarin we niet terug kunnen vallen op een voorprogrammeerde tekst. Zoals afgelopen jaar bij de herstart in Zandvoort. Toen hadden we vooraan in de pitstraat een paar auto’s staan die in een andere ronde zaten. Die moesten dus eerst naar buiten worden gestuurd. Het komt dan aan op je parate kennis van de sportieve reglementen om te weten of de tekst die we hebben voorgeprogrammeerd juist is of dat die niet van toepassing is. Zo blijft het altijd een menselijke inschatting."
Dubbelman heeft erg genoten van haar eerste volledige seizoen in de wedstrijdleiding van de Formule 1. "Ik vind het fantastisch. Ik heb mijn hele leven hard gewerkt om deel uit te kunnen maken van een wereldkampioenschap", zegt ze. Dat haar eerste vaste aanstelling in race control in F1 zou zijn, had ze niet verwacht. "Ik ging ervan uit dat ik eerst in een ander wereldkampioenschap moest werken voordat ik een kans zou krijgen in de Formule 1. Maar dat ik nu al hier werkzaam ben, is een droom die uitkomt. Daar ben ik heel gelukkig mee."
In 2022 werkte Dubbelman al op invalbasis in de Formule 1. "Vorig jaar was ik bij zeven Grands Prix werkzaam, maar voor dit jaar zochten ze een meer permanente oplossing", aldus Dubbelman, die aangeeft dat de voorkeur van de FIA tegenwoordig uitgaat naar een vaste club mensen in de racedirectie. "De mensen die dit jaar bij race control werkten, hebben alle evenementen gedaan. Er was geen rotatie meer, zoals vorig jaar nog wel het geval was." Daarmee wordt wel meteen wat gevraagd van degenen die deze functies bekleden. Dubbelman: "Zeker. Net als voor alle rijders, teams en media die het hele seizoen volgen, is het een zwaar en heftig jaar geweest. Maar ik kan me geen betere baan voorstellen en draag die last daarom graag. Maar ik kan niet ontkennen dat zo’n lang F1-seizoen er flink inhakt. Bovendien geldt de 'curfew' waar de teams zich aan dienen te houden niet voor ons. Wij zijn er elke dag als eersten op het circuit en gaan als laatsten weer weg."
Foto: Michael Potts / Motorsport Images
Race control op het Yas Marina Circuit in Abu Dhabi.
Dubbelman werkte tien jaar lang in verschillende hoedanigheden voor diverse juniorklassen, alvorens ze in 2017 bij de internationale autosportbond in dienst trad. "Ik ben destijds aangenomen als manager voor het Europese Formule 3-kampioenschap, dat toentertijd in dezelfde weekenden als de DTM reed", zegt Dubbelman. "Er kwamen steeds meer categorieën bij en vanaf 2019 had ik alle lagere single-seater kampioenschappen die door de FIA ondersteund worden onder mijn hoede. En dat is eigenlijk de best mogelijke voorbereiding geweest op het werk dat ik nu doe."
"Ik heb namelijk bijna altijd wel een rol in race control gehad", vervolgt ze. "Zelfs al in de Formule Renault. Zo heb ik inmiddels bijna zeventien jaar ervaring op het gebied van wedstrijdleiding, wat voor mijn huidige functie natuurlijk perfect is. Daarnaast ben ik op het laagste niveau begonnen, waardoor ik ook weet hoe het is om het zonder al die mooie technologie die we in de Formule 1 hebben, te moeten doen. Het voordeel daarvan is dat als we een van onze systemen verliezen, ik nog steeds kan terugvallen op de basis die ik in de juniorklassen heb meegekregen. Bovendien krijgen we in de Formule 1 steeds met andere problemen te maken. Soms heb ik in een ander kampioenschap iets vergelijkbaars meegemaakt. Ook dan is mijn ervaring heel waardevol, al is het natuurlijk niet altijd zo dat de oplossing die we toen gebruikten ook voor de Formule 1 werkt."
Dubbelman maakte op jonge leeftijd kennis met de autosport via haar vader Huub, die bijna twee decennia in de autojournalistiek actief was en daarna PR-manager was voor onder andere Mercedes-Benz Nederland. "Hij heeft de passie voor autosport bij me aangewakkerd", zegt Dubbelman. "Hij heeft het nooit bij me opgedrongen. Maar hij merkte dat ik het leuk vond en heeft me altijd gesteund. Met name aan het begin van mijn carrière heb ik veel aan zijn netwerk gehad. Als ik iets of iemand nodig had, kon hij me vaak aan een telefoonnummer helpen."
"Zeker op nationaal niveau heeft hij me altijd goed kunnen helpen. Sinds ik internationaal werk, is daar minder sprake van doordat zijn netwerk vooral in Nederland ligt", aldus Dubbelman. Met een lach: "Binnen Nederland word ik vaker gezien als 'de dochter van', maar in het buitenland kennen ze mij eerder dan mijn vader. Dus de weegschaal begint inmiddels meer mijn kant op te tippen. Maar dat is alleen maar mooi natuurlijk. Daar zijn we allebei erg trots op."
Net als dat het aantal vrouwelijke coureurs nog ver achter ligt op het aantal mannelijke deelnemers, hebben mannen ook op organisatorisch niveau in de autosport nog de overhand. Over hoe Dubbelman dit ervaren heeft op haar weg naar de Formule 1, vertelt ze: "Toen ik begon op mijn éénentwintigste, was het lastiger. Ik zag er ook altijd net iets jonger uit dan ik daadwerkelijk was, dus toen ik éénentwintig was, zag ik er waarschijnlijk uit als zeventien. Ik had meteen al behoorlijk wat verantwoordelijkheid, maar merkte dat degene die tegenover me zat, er soms moeite mee had dat een jonge vrouw die net om de hoek kwam kijken ze de les ging lezen."
"Zeker aan het begin van mijn carrière voelde ik veel weerstand. En daar moet je wel beducht voor zijn en overheen kunnen stappen. Die weerstand hoort er helaas nog bij, maar mag nooit een reden zijn om het op te geven. Het is de realiteit dat je daarmee te maken krijgt", gaat Dubbelman verder. "Je moet je natuurlijk altijd afvragen of iemand gelijk heeft. Maar in de meeste gevallen heeft de ander geen gelijk en is de weerstand die je krijgt op iets anders gebaseerd dan op de argumenten die worden aangedragen. Dat moet je een beetje los kunnen laten. Daarmee wil ik niet zeggen dat je alles moet negeren, maar je moet er wel afstand van kunnen nemen."
Als je in de Formule 1 werkzaam bent voor de FIA, is een dikke huid sowieso geen overbodige luxe. "We krijgen bij de FIA natuurlijk heel veel kritiek over ons heen, bijna non-stop. Maar je moet je aan het einde van de dag afvragen of je het beste hebt gedaan wat je kon doen. Als er iets is wat je beter kan doen, dan moet je dat zeker niet nalaten en daarmee aan de slag gaan. Maar als alles volgens het boekje is gebeurd, dan is alles wat je verder nog hoort alleen maar mening. En daar heeft iedereen recht op. Sport is emotie, het hoort erbij. Mensen moeten zich niet laten afschrikken daardoor, zeker vrouwen niet." Volgens Dubbelman kan de toon naar vrouwen anders zijn dan naar mannen. "Het klopt wat je zegt hoor, dat het commentaar dat wordt gegeven losstaat van het geslacht, maar de manier waarop het gebracht wordt, soms niet", merkt ze op.
"Maar ik had er dus meer last van aan het begin van mijn carrière. Naarmate ik ouder werd en verder kwam, kwam er ook meer respect", constateert Dubbelman. "Voor een vrouw zijn de eerste paar jaren in de lagere regionen van de autosport dus veel moeilijker dan wanneer je op het niveau van een wereldkampioenschap komt te werken. Alles gaat er dan veel professioneler aan toe, waardoor er minder ruimte is voor dat soort bejegeningen."
Dubbelman draagt initiatieven als FIA's Women in Motorsport een warm hart toe. "Die initiatieven richten zich vooral op het verhogen van het aantal vrouwen dat actief is in de sport en hogere aantallen helpen altijd. Bij veel vergaderingen ben ik nog steeds de enige vrouw. Op dit niveau maakt dat geen verschil meer, maar in de lagere raceklassen word je als enige vrouw aan tafel op een andere manier benaderd. Dus als we ervoor kunnen zorgen dat er meer vrouwen aanschuiven, wordt het ook minder een ding. Kwantiteit moet natuurlijk nooit boven kwaliteit gaan, maar ik ben ervan overtuigd dat de aantallen met kwaliteit er vanzelf komen. Daar blijf ik me voor inzetten."
Foto: Michael Potts / Motorsport Images
Claire Dubbelman geniet van haar werk in race control.
Begin dit jaar is Dubbelman geselecteerd voor het FIA High Performance Programme, dat ervoor moet zorgen dat er ook in de toekomst voldoende capabele wedstrijdleiders en sportcommissarissen zijn. In totaal zijn er vierentwintig trainees uit zeventien verschillende landen in het programma: acht stewards en zestien race directors. Nederland is met twee deelnemers goed vertegenwoordigd. Naast Dubbelman, die dus een van de zestien race directors is, doet Natalie Corsmit als steward mee aan het FIA High Performance Programme.
Dubbelman krijgt begeleiding van degene die haar functie in de wedstrijdleiding van de Formule 1 vóór haar had. "Dat is natuurlijk de beste begeleiding die ik me maar kan wensen. Diegene heeft immers alle situaties waarmee ik nu word geconfronteerd, al een keer meegemaakt", aldus Dubbelman. "Elke mentor heeft twee of drie kandidaten die hij of zij begeleidt, dus er is veel ruimte voor persoonlijke aandacht. Het is ook echt maatwerk. Aan het begin van het jaar wordt gekeken waar je goed en slecht in bent, en op basis daarvan wordt een plan voor je opgesteld."
Aan het begin van het jaar heeft Dubbelman circuithomologatie als een van haar interessegebieden aangegeven. "In een juniorklasse maak je altijd onderdeel uit van een groter evenement en het hoogste kampioenschap dat op het programma staat, bepaalt hoe het circuit eruit moet zien. Dan heb je het bijvoorbeeld over waar en op elke manier de kerbstones moeten liggen en hoe de TecPro-barriers moeten staan. Dat zijn dus zaken waar ik zelf nooit mee bezig hoefde te zijn", zegt Dubbelman. "Daar valt mij dus nog wel wat te leren. En daar is naar geluisterd, want in het tweede deel van het jaar heb ik de vergaderingen van de FIA Circuit Commission kunnen bijwonen, waarin ongeveer veertig experts van over de hele wereld nieuwe circuits bespreken. Dat ik die discussies kan bijwonen, is voor mij natuurijk een mooie leerkans."
Of Dubbelman in de toekomst graag race director zou zijn bij de Grands Prix? "Je moet op voorhand nooit nee zeggen tegen een enorme kans. Maar ik zou het wel op mijn eigen voorwaarden willen doen", antwoordt ze. "Als mij ooit deze kans aangeboden wordt, zou ik het alleen willen doen op een manier die voor mij comfortabel is."
Source: Motorsport