Hiermee heeft de Veiligheidsraad voorkomen dat de Verenigde Staten een veto uitspraken, waardoor er helemaal geen resolutie zou komen. De VS hebben zich vrijdagmiddag, net als Rusland, onthouden van stemming. Alle andere dertien leden stemden vóór de resolutie, waarin ook diverse andere onderdelen danig waren afgezwakt.
Het zwaarst woog het staakt-het-vuren dat in diverse bewoordingen werd geëist. In eerdere versies van de resolutie stond bijvoorbeeld de eis tot ‘dringende opschorting van de vijandelijkheden’, wat volgens de Verenigde Staten veel te ver ging. Het is nu vervangen door de veel vagere oproep tot ‘dringende stappen om (...) voorwaarden te scheppen voor een houdbare beëindiging van de vijandelijkheden’. Ook de aanvankelijke eis om de inspectie van de hulptransporten niet langer door Israël te laten doen, maar door de Verenigde Naties, is geschrapt.
De Verenigde Staten zelf ontkennen dat de resolutie door de wijzigingen is afgezwakt. De ambassadeur van de VS bij de VN, Linda Thomas-Greenfeld, sprak zelfs van een ‘sterke’ resolutie.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij oorlogsverslaggever en correspondent in Oost-Europa en in Zuidoost-Azië.
De onderhandelingen gingen over de kleinste details. Elk woord werd tegen het licht gehouden tot de VS tevreden was. Het woord ‘bestand’ en de inspecties door de VN waren de grootste struikelblokken in de oorspronkelijke tekst. Meteen aan het begin van de onderhandelingen, die anderhalve week hebben geduurd, werd al duidelijk dat Amerika geen enkele resolutie zou steunen waarin de term ‘bestand’, of ‘staakt-het-vuren’ voorkwamen. Ook de inspectie van voedseltransporten door een ander land dan Israël was voor de VS onbespreekbaar.
De onderhandelingen werden dag na dag opnieuw verlengd. Er zou worden gestemd op maandag, toen op dinsdag, toen woensdag en uiteindelijk donderdag, en elke keer werd vlak vóór de stemming besloten tot nieuw uitstel, om nog een dag langer te kunnen onderhandelen. In drie dagen tijd sprak de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken driemaal met zijn collega’s van Egypte en van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). Vrijdagochtend werd nog een nieuwe afgezwakte versie op tafel gelegd, tot vrijdagmiddag de laatste komma werd goedgekeurd.
Het enige wat nu echt is afgesproken is dat de hulp in Gaza snel moet worden uitgebreid, en dat hulp overal moet komen waar die nodig is. Dat was ook het kernidee van de oorspronkelijke tekst, zoals de ambassadeur van de VAE bij de VN, Lara Nusseibeh die eerder deze week al samenvatte: ‘Het idee van de resolutie is te verzekeren dat hulp Gaza in gaat, dat dat veilig gebeurt en in voldoende mate.’
Dat is hard nodig, beseffen alle landen. De druk om hoe dan ook iets te doen is, na meer dan twee maanden oorlogvoeren, flink toegenomen. De Wereldgezondheidsorganisatie WHO waarschuwt inmiddels voor een dreigende hongersnood in Gaza, en de wereldvoedselorganisatie WFP heeft berekend dat sinds het begin van de oorlog, op 7 oktober, slechts 10 procent van de benodigde hoeveelheid voedsel Gaza is binnengebracht, terwijl meer dan 80 procent van de bevolking ontheemd is en volledig afhankelijk van hulp.
De indieners van de resolutie, de VAE, vonden dat voor een veilige distributie van hulpgoederen een staakt-het-vuren nodig was. Ook pleitten zij voor hulptransporten via land, maar ook via zee- en luchtroutes, die zouden moeten worden geïnspecteerd door de VN. Inspectie door Israël werd onwenselijk geacht, omdat Israël zelf een van de twee strijdende partijen is. Beide eisen slikten de opstellers uiteindelijk in, om Amerika over de streep te trekken.
Eerder deze maand had Amerika nog een veto uitgesproken over een VN-resolutie waarin werd opgeroepen tot een onmiddellijk staakt-het-vuren. In de Veiligheidsraad stemden toen 13 van de 15 landen voor zo’n bestand. Alleen de Verenigde Staten waren tegen, het Verenigd Koninkrijk onthield zich van stemming. Amerika vindt, net als Israël, dat een bestand Hamas zal helpen op adem te komen, en dat laat het niet gebeuren.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden