De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft, na zware onderhandelingen en herhaald uitstel van de stemming, een flink afgezwakte resolutie over hulp aan Gaza aangenomen. De resolutie roept op tot het opvoeren van de humanitaire hulp aan Gaza, maar sprak niet meer van een staakt-het-vuren.
Hiermee heeft de Veiligheidsraad voorkomen dat de Verenigde Staten een veto zou uitspreken. Nu hebben de VS zich, net als Rusland, onthouden van stemming. Alle andere dertien leden stemden vóór de resolutie, waarin ook diverse andere onderdelen danig waren afgezwakt.
In eerdere versies van de resolutie stond de eis tot ‘dringende opschorting van de vijandelijkheden’, wat volgens de VS veel te ver ging. Het werd vervangen door ‘dringende stappen om (...) voorwaarden te scheppen voor een houdbare beëindiging van de vijandelijkheden’. Ook de aanvankelijke eis om de inspectie van de hulptransporten niet langer door Israël te laten doen, maar door de VN, is geschrapt.
Michel Maas
Israël heeft in de eerste weken van de oorlog honderden zware bommen op Gaza gegooid die tot in de verre omtrek dodelijk zijn. De wapens werden ook ingezet in gebieden die volgens Israël veilig waren voor burgers.
Dat blijkt uit onderzoek van CNN en The New York Times naar de enorme kraters die zijn veroorzaakt door een deel van de luchtaanvallen. Op satellietbeelden waren in de eerste maand van de oorlog ruim vijfhonderd kraters met een diameter van meer dan twaalf meter te zien, voornamelijk in Noord-Gaza. In het zuiden werden 208 kraters gevonden.
Lees hier het artikel van defensieredacteur Stieven Ramdharie.
De Europese Commissie heeft een hulppakket van 118 miljoen euro goedgekeurd om de Palestijnse Autoriteit te steunen. Het geld kan volgens de commissie helpen bij het betalen van salarissen en pensioenen van ambtenaren op de Westelijke Jordaanoever, uitkeringen voor kwetsbare gezinnen en de betaling voor medische verwijzingen naar ziekenhuizen in Oost-Jeruzalem.
Er wordt ook gewerkt aan een nieuw steunpakket voor de komende jaren, zegt Commissievoorzitter Von der Leyen. ‘We denken al na over een breder pakket voor de middellange termijn voor volgend jaar om bij te dragen aan de economische en politieke stabiliteit van Gaza en de Westelijke Jordaanoever, zodra de omstandigheden ter plaatse dat toelaten, als onderdeel van bredere internationale inspanningen om opnieuw een tweestatenoplossing tot stand te brengen’.
De EU, sinds 1993 veruit de grootste verstrekker van hulp aan in dat jaar opgerichte Palestijnse Autoriteit, heeft voor 2024 bovendien 125 miljoen euro aan humanitaire hulp gereserveerd voor de inwoners van de Gazastrook. Volgens EU-buitenlandchef Josep Borrell hebben de voedseltekorten daar een kritiek punt bereikt. ‘De situatie is ernstig en zou voor de wereld een wake-upcall moeten zijn om nu in actie te komen om een dodelijke catastrofe te voorkomen’, aldus Borrell. ‘Alle mogelijke hulpmiddelen moeten worden ingezet, inclusief humanitaire corridors en gevechtspauzes voor humanitaire behoeften’.
Tom Kieft
Het Israëlische leger zegt een reeks Hezbollah-doelen in Libanon te hebben aangevallen, waaronder militaire locaties en infrastructuur van de militante beweging. Over slachtoffers is nog niets bekend. Hezbollah heeft de claim van Israël nog niet bevestigd.
Eerder vandaag zei het Israëlische leger dat Zuid-Israël bestookt is met 24 raketten vanuit Libanon. Het is nog niet bekend of daarbij slachtoffers vielen.
Sinds het begin van de oorlog in Gaza beschieten Hezbollah en Israël elkaar regelmatig aan de grens tussen Israël en Libanon. Hezbollah is een bondgenoot van Hamas en dreigde meermaals Israël binnen te vallen als het doorgaat met de oorlog in Gaza, maar vooralsnog zijn de aanvallen over en weer in omvang beperkt gebleven.
Sinds het begin van de oorlog zijn in Libanon zeker achttien burgers, onder wie vier journalisten, en meer dan honderdtien Hezbollahstrijders omgekomen.
Tom Kieft
Israël heeft in de eerste zes weken van de oorlog in Gaza honderden ‘van zijn grootste en meest destructieve bommen’ ingezet in gebieden in Zuid-Gaza die door het leger als veilig waren aangemerkt. Dat concludeert The New York Times op basis van onderzoek naar satelliet- en videobeelden van kraters en bombardementen.
Het Israëlische leger heeft de inwoners van Gaza sinds 7 oktober meermaals opgeroepen om naar het zuiden van de regio te verkassen, vanwege het grondoffensief in het noorden van de Gazastrook. Toch komen regelmatig berichten naar buiten dat ook in het zuiden veelvuldig luchtaanvallen worden uitgevoerd, vaak met doden tot gevolg. Dat het Israëlische leger daarbij gebruikmaakt van zulke zware munitie, was nog niet eerder onderzocht.
The New York Times identificeerde 208 kraters die volgens munitie-experts veroorzaakt lijken te zijn door ‘2.000-pounders’, een van de zwaarste bommen in westerse wapenarsenalen die door straaljagers kunnen worden gelanceerd. Mogelijk ligt het daadwerkelijke aantal volgens The New York Times nog veel hoger. ‘Uit de bevindingen blijkt dat bommen van 2.000 pond een alomtegenwoordige bedreiging vormden voor burgers die veiligheid zochten in het zuiden van Gaza’, aldus de krant.
Het gebruik van zulke zware bommen, die honderden meters van de inslag vandaan dodelijk kunnen zijn, is controversieel vanwege het grote risico op burgerdoden. Om die reden gebruikt het Amerikaanse leger zulke explosieven volgens munitie-experts bijna nooit in dichtbevolkte gebieden, meldt The New York Times.
In reactie op de bevindingen zei een woordvoerder van het Israëlische leger aan The New York Times dat 'dat de vernietiging van Hamas nu de prioriteit is’ en dat ‘zulke vragen in een later stadium zullen worden onderzocht’. Volgens de woordvoerder neemt het Israëlische leger bovendien ‘redelijke voorzorgsmaatregelen om de schade voor burgers te beperken’. Volgen de lokale autoriteiten, die onder controle staan van Hamas, zijn inmiddels al meer dan 20.000 Palestijnse burgers in de oorlog omgekomen.
Tom Kieft
De Amerikaanse krant The Washington Post concludeert dat door de Israëlische regering gepresenteerd bewijsmateriaal geenszins bevestigt dat Hamas het Al Shifaziekenhuis in Gaza-Stad als commando- en controlecentrum gebruikte. Het Israëlische leger beweerde dat ter rechtvaardiging van de bestorming van het ziekenhuis op 15 november.
In de weken voorafgaand aan de aanval kwam Israël met wat The Washington Post 'opmerkelijk specifieke beweringen' noemt. Zo zou het ziekenhuis 'rechtstreeks betrokken' zijn geweest bij Hamas-activiteiten en stonden de gebouwen boven op ondergrondse tunnels die door militanten werden gebruikt om raketaanvallen uit te voeren en gevechtsvliegtuigen te besturen. Bovendien waren die tunnels toegankelijk vanuit ziekenhuisafdelingen.
Na de bestorming van het complex op 15 november gaf het Israëlische leger een reeks foto's en video's vrij die de vooraf geuite beschuldigingen zouden bewijzen. 'Terroristen kwamen hier om leiding te geven aan hun operaties', zei legerwoordvoerder Daniel Hagari in een op 22 november vrijgegeven video, waarin hij de kijkers door een ondergrondse tunnel leidde en donkere en lege kamers onder het ziekenhuis verlichtte.
Na een analyse van open source-beelden, satellietbeelden en al het door het Israëlische leger openbaar gemaakte materiaal, concludeert The Washington Post echter dat dit bewijs Israëls beweringen totaal niet onderschrijft. Zo vertonen de kamers die verbonden waren met het door Israëlische troepen ontdekte tunnelnetwerk volgens de krant geen direct bewijs van militair gebruik door Hamas. Geen van de vijf door Hagari geïdentificeerde ziekenhuisgebouwen bleek te zijn aangesloten op het tunnelnetwerk. Ook vond de krant geen bewijs dat de tunnels toegankelijk waren vanuit ziekenhuisafdelingen.
De analyse roept volgens de krant de vraag op of 'de civiele schade veroorzaakt door de militaire operaties van Israël tegen het ziekenhuis – het omsingelen, belegeren en uiteindelijk plunderen van de faciliteit en de tunnel eronder – evenredig was aan de ingeschatte dreiging'. (ANP)
De Verenigde Staten zijn volgens diplomatieke bronnen eindelijk bereid een resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties over de humanitaire situatie in de Gazastrook te steunen. De stemming is wel opnieuw met een dag uitgesteld en wordt nu vrijdag gehouden. De reden van het uitstel is dat de tekst op een flink aantal punten is gewijzigd, zodat de VN-ambassadeurs ruggenspraak willen houden met hun regeringen. De VS hebben als permanent lid van de raad vetorecht.
Tijdens het opstellen van de resolutie hadden de VS zich meermaals verzet tegen conceptteksten. Het woord 'wapenstilstand' was steeds het struikelblok. De VS zijn een trouwe bondgenoot van Israël en hebben bezwaren tegen het oproepen daartoe. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei woensdag nog geen wapenstilstand te willen voordat 'Hamas is geëlimineerd'.
De concepttekst die de VS nu wel zouden steunen, roept Israël en Hamas op tot 'dringende stappen om onmiddellijk veilige en ongehinderde toegang mogelijk te maken voor humanitaire hulp'. Ook moeten de voorwaarden worden geschapen voor 'een duurzame stopzetting van het geweld'.
Op de controversiële vraag hoe de geïmporteerde goederen gecontroleerd moeten worden, vonden de leden een compromis: de controles moeten worden uitgevoerd door een nieuw benoemde VN-coördinator. Dit zou ook moeten garanderen dat de hulp sneller Gaza kan binnenkomen.
Andere passages werden geschrapt onder druk van de VS, zoals een paragraaf die 'alle schendingen van het internationaal humanitair recht veroordeelt, inclusief alle willekeurige aanvallen op burgers en civiele objecten'. (Redactie)
Lees hier het uitgebreide verhaal van de Volkskrant over de onderhandelingen over de laatste concept-resolutie.
Meer dan twintig landen hebben zich aangesloten bij de Rode Zee-coalitie, meldt het Amerikaanse ministerie van Defensie. De coalitie wil de in Jemen gevestigde Houthi-rebellen beletten om commerciële schepen aan te vallen die via de Rode Zee van en naar Israël varen.
Een woordvoerder van het Pentagon wilde geen lijst vrijgeven van alle landen die zich hebben aangesloten. 'We willen andere landen de kans geven over hun deelname te praten.' Ten minste twaalf landen in de coalitie zijn al bekend: Australië, Bahrein, Canada, Frankrijk, Griekenland, Italië, Nederland, Noorwegen, Seychellen, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.
Elk land zal bijdragen wat het kan, zei de Pentagon-woordvoerder. 'In sommige gevallen zijn daar ook schepen bij betrokken. In andere gevallen kan het personeel of andere vormen van ondersteuning omvatten.' Nederland draagt met stafofficieren bij aan de door de VS geïnitieerde operatie, die Prosperity Guardian (hoeder van de welvaart) heet.
De Houthi's in Jemen gaven dinsdag al aan zich niet te laten tegenhouden door de internationale marinesamenwerking op de Rode Zee. Zij vallen de schepen aan vanwege de Israëlische aanvallen op Gaza die ze omschrijven als een 'onrechtmatige agressieve oorlog tegen Palestina'. (ANP)
De Jordaanse koningin Rania heeft in een donderdag verschenen stuk in The Washington Post geschreven over de oorlog tussen Israël en Hamas. De 53-jarige vorstin, zelf dochter van Palestijnse ouders, beschreef onder meer het leed onder Palestijnse burgers in de Gazastrook. Volgens Rania heeft Israël Gaza, sinds het begin van het huidige conflict, 'in een hel veranderd'.
Bij het beschrijven van de humanitaire situatie, met inmiddels meer dan 20.000 doden, ruim 50.000 gewonden en 2 miljoen ontheemden, benadrukte Rania de noodzaak van een onmiddellijk staakt-het-vuren. 'Als je zou kunnen voorkomen dat nog eens honderden of duizenden kinderen sterven, zou je dat dan doen?' Ook plaatst ze vraagtekens bij de proportionaliteit van het handelen Israël. 'Hoe kan het uithongeren van een bevolking worden beschouwd als een legitieme vorm van zelfverdediging?'
'Sinds 7 oktober zijn de meeste slachtoffers in Israël, de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook burgers. Of ze nu gedood, ontvoerd of onterecht vastgehouden zijn, elke persoon laat een onvervulbare leegte achter.' Verschil in hoe leed ervaren wordt, Palestijn of Israëliër, is er volgens Rania niet. 'Er is geen verschil tussen de pijn die Palestijnse moeders en Israëlische moeders voelen bij het verlies van een kind.'
Eind oktober liet de koningin zich ook al kritisch uit over het conflict. Zo beschuldigde ze westerse leiders in een interview met CNN ervan met twee maten te meten bij om het veroordelen van Israël tijdens de oorlog. Ook hekelde ze de volgens haar 'oorverdovende stilte' als het gaat om het oproepen tot een staakt-het-vuren. (ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog tussen Israël en Hamas van donderdag 21 december:
• In het noorden van de Gazastrook is volgens de WHO geen enkel ziekenhuis meer dat nog functioneert.
• De VN heeft naar eigen zeggen ‘verontrustende informatie’ ontvangen over de standrechtelijke executie van elf ongewapende Palestijnse mannen door het Israëlische leger.
• Hamas ziet niets in een gevangenenruil als die niet gepaard gaat met een permanente wapenstilstand en meer humanitaire hulp voor Gaza.
Lees hier het liveblog van donderdag 21 december terug.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
Voor snelle wijzigingen en bezorging
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden