Een rustige doordeweekse dag, een rij van honderden bezoekers schuifelt bergopwaarts naar de Gemeentegrot, langs het blauwe bord: ‘Wees Alert! Extra veiligheidsmaatregelen.’ Als je komt, doe dat dan doordeweeks, waarschuwde de burgemeester. In het weekeinde is het nóg drukker, drukte betekent risico.
De dreiging van de wereld dringt zich op aan de kerstmarkt van Valkenburg. De bezoekers weten het, het staat met zoveel woorden in rode letters op de website waar je kaartjes bestelt, maar thuisblijven, daar denken ze niet over.
‘Er is zoveel beveiliging dat je er gerust op mag zijn’, zegt Marleen Pauls, die voor de kerstmarkt uit België komt, alweer voor de derde keer. In de onderaardse mergelgangen van de Gemeentegrot heb je alles, overweldigende rijen kerstbomen, ballen met handgeschreven boodschappen (‘Frieden’), kraampjes, de hele kerstsfeer ‘dichtbij’, het is een ‘minivakantie’.
Over de auteur
Ana van Es schrijft twee keer per week een column voor de Volkskrant, waarvoor ze Nederland doorkruist. Eerder was ze onder meer correspondent in het Midden-Oosten. Van Es won de journalistieke prijs De Tegel met haar reportages uit Jemen.
‘Maar zoals het gaat, dat belooft niets’, zegt haar partner Ronny de Sutter. Zij: ‘Voor de kleinkinderen.’ Ze bedoelen dat het niet goed gaat: oorlog in Oekraïne, in Gaza, klimaatverandering en dan zelfs een terrorismewaarschuwing in Valkenburg.
De kerstmarkt van Valkenburg, dat is zeker twee dagen vertier, je kunt beginnen met de ‘amusewandeling’, 5 kilometer lang steeds een hapje en een drankje, naar de meeslepend gedecoreerde grotten, winkelen in de prachtig gedecoreerde straten, de kerstparade van praalwagens ’s avonds.
Kerststad Valkenburg, dat zijn 600 duizend bezoekers, veel Belgen en Duitsers. Valkenburg aan de Geul staat als eerste Nederlandse gemeente in de wereldwijde top-10 van Booking.com, het is ‘gezelligheid, reuring’, zegt een jong stel uit Noordwijk, dit is een kerstmarkt met opvallend veel twintigers en dertigers. Bijna iedereen komt van ver.
Dit is de kerstmarkt van Hans en Anneke Breeuwsma uit Friesland, die lachend rondlopen in de Gemeentegrot. ‘We staan te stralen’, zegt Anneke. ‘Precies een jaar geleden werd ik ziek, het is een wonder dat ik hier nog ben’, zegt Hans.
Hans kende Valkenburg omdat hij vroeger in Limburg bij de Rijkspolitie diende, Anneke kwam vijftien jaar geleden al eens naar deze kerstmarkt met haar zus, die nu niet meer leeft, dus het is ook ‘met dubbele gevoelens’. Alles bij elkaar, ‘de lichtjes, de sfeer van de grot, dat is heel bijzonder’. En nee, zegt Anneke, ‘wij laten ons niet weerhouden’.
Vorige week verhoogde de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) voor het eerst in jaren het dreigingsniveau in Nederland. Het onderliggende rapport is een impressionistisch verhaal dat leest alsof de analisten willen wegblijven van eventuele politieke controverse.
Het gaat over de ‘Gaza-oorlog’, ‘koranverbrandingen’ en het lange geheugen van jihadisten inzake ‘blasfemie’. Aanhoudingen van jihadisten worden besproken tot en met 1 december. Maar de NCTV rept met geen woord over de verkiezingen van 22 november en de vraag of de overwinning van Geert Wilders, zelf reeds twee decennia bedreigd, ook het risicoprofiel van Nederland verandert.
Wel valt concreet het woord ‘kerstmarkten’. In Duitsland zijn onlangs drie mensen, onder wie een IS-aanhanger, aangehouden vanwege plannen om een aanslag te plegen op een kerstmarkt.
Omroep L1 wist te melden dat de burgemeester van Valkenburg er een nacht slecht van sliep. Valkenburg is niet zomaar een kerstmarkt vlak over de grens met Duitsland. De ‘ondergrondse, natuurlijke grotten’ die duizenden bezoekers trekken, vormen door hun ligging een ‘extra kwetsbaarheid’, schrijft de burgemeester.
En dus staan in de labyrintische Gemeentegrot nu overal beveiligers, vaak bewonderenswaardig kerstig uitgedost, in een rode jas met een zwarte muts, hun oortjes zijn discreet. Enkelen dragen een grote tas met daarop ‘medical support’, anderen zijn van ‘fire and rescue’. Veel bezoekers merken hen niet op.
Ellen Bogaert en Jan Roots, ze zijn twee dagen over uit België, vertellen over de amuseroute die ze hebben gelopen – ‘dan zie je Valkenburg op een andere manier’, ‘heel plezant’. Dit is hun ‘pré-Kerst’, met Kerst zelf moeten ze werken, en dan begint Jan over laatst in Parijs.
Daar zag hij bewakers met mitrailleurs. Toen drong het ineens tot hem door, machinegeweren op straat, maar zo is het hier niet in Valkenburg, nee toch?
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden