Verheugt u zich op het kerstdiner? Ik maak me lichte zorgen. Wie komen er allemaal, wie nemen ze mee? Er zijn mensen tussen van wie je denkt of weet: die heeft van harte PVV gestemd. En straks lekker samen bij de kerstboom. Heeft ome Arie ditmaal wel een goed jaar gehad? Voor je het weet, zegt-ie: ‘Reken maar. Eindelijk al die rotmoslims eruit.’
De verhoudingen zijn zo snel verschoven dat ik me ontzettend links voel de laatste tijd, veel linkser dan ik ben. In de nieuwe Tweede Kamer zit Frans Timmermans, een centrum-links politicus, op de allerlaatste, meest extreem-linkse zetel. Van rechts hoeven ze nog maar een duwtje te geven en Timmermans valt van zijn zetel uit het parlement.
Over de auteur
Peter Middendorp is schrijver en columnist van de Volkskrant. Van zijn hand verschenen onder meer de romans Vertrouwd voordelig en Jij bent van mij. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Vroeger moest de columnist prikkelen en de boel wat oppoken – de zekerheden werden saai. Nu de mensen al geprikkeld en opgepookt zijn, moet-ie ze van de weeromstuit tot kalmte manen. Sinds de verkiezingen is daar een taak bijgekomen: de status quo helpen verdedigen, de democratische verworvenheden. En aan de horizon doemt alweer een nieuwe taak op: geruststellen, hoop bieden – dat wordt oefenen in de Kerstvakantie.
Hoe verdedig je de status quo? Ik zie allerlei problemen. Na dertien jaar Rutte is het niet meer per se mijn status quo. Toch is die veel beter dan wat zijn opvolgers ervan willen maken. Liever Rutte dan Wilders. Liever Balkenende dan Rutte. Liever Kok dan Balkenende. Telkens minder – zo gaat bij ons de politiek vooruit.
Je vraagt je af: wie komt er na Wilders? Wat is er nog minder dan Wilders en de PVV? Ik zou het niet weten, maar als we in het huidige tempo blijven doornormaliseren, duurt het geen 6 of 7 jaar meer of we verlangen terug naar de tijd van premier Wilders.
Schrijvers zijn niet gewend om een status quo te verdedigen. Ze maken die juist altijd zo snel mogelijk kapot. Dat moet: we willen de ware aard van personages zien. Op de eerste bladzijde lacht hij nog, de populairste jongen van school, maar even verderop vergeet hij al voorrang te verlenen en heeft hij geen benen meer. Nu wordt het spannend, nu komt het erop aan. Hoe gaat hij zich redden? Kan hij nog bouwen op zijn natuurlijke zelfvertrouwen?
Een vriend vertelde over een kerstdiner van een paar jaar geleden. Er was ook een schoonzus, een huisarts met ernstige bezwaren tegen coronavaccins, die haar patiënten had afgeraden zich te laten vaccineren. Als dit klopt, zei de gastvrouw, is daar het gat van de deur.
Je kunt ook te bang zijn om de sfeer met Kerst te verpesten. Ik krijg in elk geval steeds meer zin om ome Arie vriendschappelijk op de schouder te slaan en te zeggen: ‘Bedankt voor de bijdrage, Arie. We hebben er twintig kerstdiners van genoten. Nu mogen verstandige mensen wat zeggen. Tante Els, vertel jij eens wat. Jij bent veel leuker dan die zak hooi van je.’
Als de status quo in het echt wordt bedreigd, en niet in een verhaal – worden we dan ook personages van wie we straks allemaal de ware aard kunnen zien? Laten we hopen dat ie een beetje toonbaar is, een beetje democratisch.
Source: Volkskrant