Vanaf vrijdag zal asielopvang in sport- en evenementenhallen weer noodzakelijk zijn, zei demissionair staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel, VVD) woensdag in het eerste asieldebat dat hij voerde met de Tweede Kamer in nieuwe samenstelling. Hij verwacht dat het migratiepact tussen de 27 EU-landen en het Europees Parlement op zijn vroegst in 2026 tot minder immigranten zal leiden.
Vooral de zogenoemde ‘veiligelanders’ zullen wegblijven, verwacht Van der Burg. Die groep zorgt nu voor de meeste overlast. Onder de nieuwe afspraken komen zij niet meer voorbij de verplichte screening aan de buitengrenzen van de EU en worden dan vastgezet.
De forse rechtse meerderheid, die elders in het Kamergebouw formatiebesprekingen voert, tekende zich ook in het debat af. PVV, VVD, NSC en BBB spraken hun ongerustheid uit over de voortdurend hoge instroom van twaalf- tot dertienhonderd asielzoekers per week. BBB-Kamerlid Mona Keijzer zei dat het land deze getallen niet aankan. ‘Nederland is klaar met dweilen met de kraan open, Nederland wil de kraan dicht.’
Keijzer keerde zich onomwonden tegen de Spreidingswet, die op 16 januari door de Eerste Kamer wordt behandeld. De onderhandelende partijen hebben daar bij elkaar dertig zetels en willen dat de wet van tafel gaat. Van der Burg, op dit punt een dissident binnen zijn partij, denkt juist dat de Spreidingswet het enige middel is dat hem op korte termijn kan helpen. Als de wet volgende maand wordt aangenomen, weten alle Nederlandse gemeenten dat ze zullen moeten bijdragen aan asielopvang.
‘Nu is het grofweg Noordoost versus West’, zei Van der Burg. ‘Het Noorden doet het meest aan opvang, Noord- en Zuid-Holland veel te weinig.’ Hij noemde expliciet Rotterdam als achterblijvende gemeente. ‘Het alternatief voor de Spreidingswet is vrijwillige opvang op een eerlijke manier. Maar dat is helaas niet de praktijk.’ Hij herhaalde een eerdere toezegging dat bij het aanmeldcentrum in Ter Apel niemand in het gras hoeft te slapen, maar zei daarvoor wel alles op alles te moeten zetten. Vrijdag gaat de eerste sporthal met 150 opvangplaatsen open.
Kamerlid Caspar Veldkamp (NSC) kreeg veel vragen over de mogelijkheid van een Europeseopt-out, die hij vorige week namens de vier partijen per aangenomen motie aan demissionair premier Mark Rutte (VVD) opdrong. Rutte zal bij nieuwe Europese verdragsonderhandelingen, bijvoorbeeld over toetreding van Oekraïne en Moldavië, zo’n uitzonderingspositie voor het Nederlandse vreemdelingenbeleid moeten bedingen. Denemarken heeft zo’n opt-out al.
‘In uw verkiezingsprogramma is een opt-out mogelijk in een uiterst geval’, stelde Kamerlid Kati Piri (GroenLinks-PvdA), ‘maar uw allereerste motie ging juist hierover. Dat valt me van u tegen. Hoe waarschijnlijk is het dat de overige EU-landen Nederland dit zullen gunnen?’ Op die vraag kon Veldkamp geen antwoord geven. ‘We willen de mogelijkheid kunnen inbrengen als er een discussie over een verdragswijziging komt’, zei Veldkamp.
Daarop schamperde Volt-Kamerlid Marieke Koekkoek: ‘Het klinkt een beetje als: baat het niet, dan schaadt het niet.’ Een gepikeerde Veldkamp: ‘U maakt een karikatuur van ons standpunt. Wij zijn niet anti-Europees, we zeggen alleen dat we op een bepaald beleidsterrein even niet, of nog niet, meedoen.’
CDA-fractieleider Henri Bontenbal zag er een ‘bijzonder signaal’ in. ‘Is dit nou de koers van NSC? Je geeft een vrijbrief aan mensen als Victor Orbán en verzwakt de Europese samenwerking.’ Van der Burg gaf er een positieve draai aan: ‘Ik beschouw het als een stok achter de deur voor het kabinet. Ook een opt out is niet op korte termijn geregeld.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden