Met het vonnis komt er voor de nabestaanden van de slachtoffers een einde aan het lange wachten op rechtvaardigheid. In de zestien jaar dat het proces duurde, deden Bouterse en zijn advocaten er alles aan om de rechtsgang te bemoeilijken. Bouterse werd al twee keer eerder veroordeeld, maar ging eerst in verzet en later in beroep. Dat er nu een definitief vonnis ligt, is dus ook een overwinning voor de Surinaamse rechtsstaat.
De grote vraag in dit hoger beroep was vooral of het gerechtshof het zou aandurven om tot de directe gevangenneming van Bouterse over te gaan, zoals de aanklagers hadden geëist. Daar ziet het Hof vanaf. Op een later moment zal worden bepaald wanneer Bouterse zijn straf moet uitzitten.
In de nacht van 7 op 8 december 1982 werden in Paramaribo vijftien politieke tegenstanders van Bouterse gemarteld en daarna vermoord. Militairen hadden de journalisten, advocaten, vakbondsleiders en intellectuelen eerder op de dag van hun bed gelicht en naar Fort Zeelandia afgevoerd. Daar werden ze later door soldaten geëxecuteerd, volgens de openbaar aanklager op bevel van Bouterse, die in 1980 via een militaire staatsgreep aan de macht was gekomen.
Het zou tot in de jaren negentig duren voordat een groep nabestaanden het aandurfde om justitie te vragen Bouterse aan te laten klagen voor wat de Decembermoorden was gaan heten. Hadden ze langer gewacht, dan waren de moorden verjaard. In 2000 werd uiteindelijk een Krijgsraad geïnstalleerd, een militaire rechtbank die uit civiele rechters bestaat. Na het opgraven van de lijken en het horen van honderden getuigen, begon in 2007 het proces.
Desi Bouterse heeft zijn betrokkenheid bij de planning en de uitvoering van de moorden altijd ontkend. Volgens hem bereidden de mannen die werden gedood een tegencoup voor. Daarvoor is nooit bewijs geleverd.
De Krijgsraad veroordeelde Bouterse in 2019 tot 20 jaar gevangenisstraf, waartegen hij verzet aantekende. Twee jaar later volgde een nieuwe veroordeling. Daartegen ging Bouterse, inmiddels geen president meer, in hoger beroep. Het vonnis dat de Krijgsraad woensdag nu heeft uitgesproken, is definitief. De aanklager had opnieuw 20 jaar geëist.
Bouterse betuigde deze zomer opnieuw geen spijt in zijn slotpleidooi, iets waarop de nabestaanden van de vijftien vermoorde mannen wel hadden gehoopt. Hij zegt alleen politiek verantwoordelijk te zijn geweest, omdat hij in 1982 bevelhebber van het leger was.
Wel noemde hij de Decembermoorden ‘betreurenswaardig’. ‘Dat hebben we duizenden keren gezegd en dat blijven we zeggen, maar laten we die mensen het juiste verhaal vertellen’, reageerde hij in juli van dit jaar voor de tv-camera’s na afloop van de op een na laatste zitting .
Bouterse had in de dagen voorafgaand aan de uitspraak zijn volgelingen gevraagd om kalm te blijven. Hij is de leider van de NDP, de grootste oppositiepartij in Suriname. Hij is nog altijd populair bij een groot deel van de bevolking, hoewel onder zijn bewind als president de economie in een afgrond viel en de corruptie welig tierde.
Een veroordeling bij verstek in Nederland wegens drugshandel zat zijn verkiezing tot president niet in de weg, maar beperkte wel zijn bewegingsvrijheid. Hij kon amper het land verlaten vanwege een internationaal arrestatiebevel dat Nederland tegen hem heeft uitgevaardigd.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden