Home

NU+ Desi Bouterse hoort of hij de gevangenis in moet: hoe zit het?

Op 8 december 1982 worden vijftien tegenstanders van het militaire regime van Desi Bouterse gemarteld en geëxecuteerd. Dat gebeurde in Fort Zeelandia in Paramaribo, op dat moment het hoofdkwartier van Bouterse.

Het gaat om advocaten, journalisten, militairen, universitaire docenten, een vakbondsleider en een zakenman. Politicus en vakbondsleider Fred Derby is de enige arrestant die het fort in december levend mag verlaten.

Bouterse is op dat moment de leider van Suriname, omdat hij als sergeant en voorzitter van de militaire vakbond Bomika in 1980 een staatsgreep pleegde. De aanleiding was de slechte economische toestand in het land, dat sinds 1975 onafhankelijk is van Nederland.

Het lukt de militairen niet een einde te maken aan de slechte economie, corruptie, vriendjespolitiek en cocaïnehandel van militaire functionarissen. Daarom wordt hun beleid steeds onderdrukkender.

De Nationale Militaire Raad (NMR) voert de censuur op en verbiedt politieke partijen. Ook maakt de NMR zich schuldig aan het oppakken, martelen en executeren van burgers die de staatsveiligheid in gevaar zouden brengen.

Bouterse zegt op 8 december op de Surinaamse televisie dat het regime in de nacht van 7 op 8 december een couppoging heeft voorkomen. Die coup zou op Kerstavond plaatsvinden. Het regime zou dit in samenwerking met Amerikaanse CIA-agenten hebben gedaan.

Nadat Bouterse zijn verklaring heeft voorgelezen, wordt een fragment getoond van journalist Jozef Slagveer. Slagveer verklaart met bebloed hoofd dat er inderdaad een couppoging was gepland. Hij blijkt later een van de slachtoffers van de Decembermoorden.

Op 10 december komt Bouterse opnieuw met een schriftelijke verklaring op televisie. Daarin verklaart hij dat de verdachten probeerden tijdens een transport te vluchten. Toen zou gericht geschoten zijn.

Een rapport van het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM) uit februari 1983 vertelt een ander verhaal. Daarin staat dat de lichamen van de slachtoffers vrijwel allemaal sporen van mishandeling bevatten. Ook zouden de slachtoffers van voren zijn neergeschoten. Dat past dus niet bij het verhaal dat ze op de vlucht zijn gestorven.

Nabestaanden van de slachtoffers stappen in 1983 naar de Verenigde Naties. Een speciale rapporteur oordeelt in 1984 dat er "standrechtelijke of willekeurige executies hadden plaatsgevonden". Dit leidt op dat moment niet tot extra onderzoeken in Suriname.

Na de Decembermoorden komt Suriname in de financiële problemen, omdat veel landen de geldkraan dichtdraaien. Ook Nederland doet dat.

Vanwege de economische crisis en een binnenlandse oorlog die zijn voormalige lijfwacht Ronnie Brunswijk is begonnen, voelt Bouterse zich genoodzaakt democratische verkiezingen uit te schrijven. Hij doet zelf mee als lijsttrekker van de door hem opgerichte Nationale Democratische Partij (NDP).

In november 2000 begint de Surinaamse justitie, vlak voor het verjaarden van de moorden, een strafrechtelijk onderzoek. Op 30 november 2007 begint de krijgsraad het proces pas echt. 25 mensen worden verdacht. Bouterse is hoofdverdachte.

Bouterse biedt in 2007 zijn excuses aan voor de Decembermoorden, omdat hij daar politiek verantwoordelijk voor zou zijn geweest. Maar hij zou tijdens de moorden niet aanwezig zijn geweest in Fort Zeelandia.

Volgens getuigen was Bouterse er wel. De slachtoffers zouden eerst bij hem zijn langsgekomen voordat ze werden gefusilleerd.

Ondanks de lopende strafzaak neemt de invloed van Bouterse toe. In 2010 wordt hij verkozen tot president van Suriname. In 2015 wordt hij herkozen.

Sinds de start van het proces zet Bouterse alles op alles om onder vervolging uit te komen. Hij laat zich nooit in de rechtszaal zien en zijn advocaten doen er alles aan om het proces te vertragen. Een aangenomen amnestiewet, een verwijzing naar artikel 148 van de grondwet en een hoger beroep zorgen voor de nodige vertraging.

Maar op 28 juni 2017 hoort Bouterse dan toch een straf tegen zich eisen: twintig jaar cel. Bouterse zou volgens de openbaar aanklager aanwezig zijn geweest bij de moorden. En omdat de moorden goed zijn voorbereid, is er volgens de aanklager sprake van voorbedachten rade.

In november 2019 veroordeelt de rechter Bouterse tot twintig jaar cel. Bouterse gaat in beroep tegen de uitspraak. Daarna loopt de zaak door corona weer vertraging op.

In januari dit jaar zegt de officier van justitie dat de oud-president bij een veroordeling direct de gevangenis in moet.

Woensdag velt het Hof van Justitie het eindvonnis. Ook vier ex-militairen horen dan of zij twintig jaar de gevangenis in moeten. Zij houden vol dat ze onschuldig zijn.

Bouterse waarschuwde zaterdagavond bij een partijbijeenkomst in Paramaribo voor de gevolgen als hij wordt veroordeeld. De Surinaamse regering houdt ook rekening met onrust, blijkt uit een gelekte analyse.

De aanhangers riepen volgens de Surinaamse krant De Ware Tijd "free 'Bouta'" tijdens de bijeenkomst. Ook zouden ze Bouterse hebben gevraagd woensdag niet naar de rechtbank te gaan. Het is nog onduidelijk wat Bouterse woensdag doet.

Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.

Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.

Source: Nu.nl algemeen

Previous

Next