‘De Duitse regering heeft medio oktober grenscontroles ingevoerd langs de grenzen met Polen, Tsjechië en Zwitserland. Die zijn net verlengd voor nog eens drie maanden, tot medio maart. Het invoeren van die grens gebeurde onder grote druk van de oppositiepartijen: de conservatieve CDU en de extreem-rechtse Alternative für Deutschland (AfD).’
‘Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken is het aantal illegale binnenreizigers sinds het invoeren van de controles met ruim 60 procent gedaald. Maar minister Nancy Faeser zei bij de invoering al dat Duitsland nog steeds het Vluchtelingenverdrag heeft getekend en dus de mogelijkheid moet bieden om asiel aan te vragen.’
‘Dus als iemand op de grens wordt tegengehouden door de politie en zegt dat hij of zij asiel wil aanvragen, moet de politie diegene begeleiden naar een aanmeldcentrum. Dan is er geen sprake meer van een illegale binnenreiziger, maar komt er wel degelijk iemand het land in. Ik vraag me af in hoeverre dat nu gebeurt.’
‘Tegelijkertijd is het aantal asielaanvragen de laatste tijd juist gestegen. Dat kan ook doordat er vertraging zit tussen aankomst en registratie. Aankomstlocaties voor vluchtelingen nabij de Poolse grens melden juist dat ze de helft tot driekwart minder mensen ontvangen. Er doen kortom allerlei cijfers de ronde, en het is niet helemaal duidelijk hoe het zit. Ik loop daarom morgen een dag mee met de politie aan de Poolse grens om te zien wie zij tegenhouden, op welke gronden, en welke gevolgen dat heeft voor het aantal asielaanvragen.’
‘In Beieren zijn er al langer controles langs de grens met Oostenrijk. Kijkend naar de cijfers uit die deelstaat kun je je afvragen of mensen die daar asiel willen aanvragen die kans wel altijd krijgen. De politie heeft daar ook duizenden Syriërs weggestuurd, die een goede kans hebben om asiel te krijgen.’
‘Het doel van de regering is om irreguliere migratie te beperken, maar dat begrip kan meerdere dingen betekenen. Grenscontroles kunnen natuurlijk wel een middel zijn om economische migranten uit bijvoorbeeld Marokko of Algerije tegen te houden. Die hebben weinig kans op een asielvergunning.’
‘Dat denk ik niet. De grenscontroles begonnen in oktober, ruim voor de Nederlandse verkiezingen dus. Maar Duitse media zagen het wel als een waarschuwing van wat er kan gebeuren als je radicaal- of extreem-rechtse partijen normaliseert. In Duitsland is er nog een cordon sanitaire rondom de AfD, maar die vertoont wel barstjes.’
‘De populariteit van de AfD – de partij is de op een na grootste in de peilingen, na het CDU – speelde zeker mee bij de invoering van grenscontroles. Volgens Faeser is het doel tweeledig: een einde maken aan de gevaarlijke reis van migranten die asiel willen aanvragen, en de irreguliere migratie beperken. Dat eerste doel is voor de eigen achterban, het tweede is een duidelijke poging om de ruk naar rechts in de Duitse politiek te temperen.’
‘De CDU is onder partijleider Friedrich Merz teruggekeerd naar haar conservatieve wortels en ageert fel tegen het migratiebeleid zoals Duitsland dat sinds 2015 voert. Hij wil dat het aantal irreguliere migranten omlaag gaat, vooral omdat de opvang te veel geld zou kosten.’
‘Ik was een tijd geleden met Merz op een verkiezingsbijeenkomst in Beieren. Iedereen vond daar: arbeidsmigranten zijn noodzakelijk en wie bescherming nodig heeft moet die krijgen – maar de irreguliere migratie moet naar beneden.’
‘Men ziet grenscontroles als de oplossing, maar het is de vraag of de geconstateerde daling ook doorzet. Mogelijk is het een tijdelijke daling en vinden mensen andere wegen om Duitsland binnen te komen.’
‘Dat speelt zeker mee. SPD, De Groenen en de FDP willen koste wat kost nieuwe verkiezingen voorkomen. Gezamenlijk hebben ze nu ruim eenderde van de stemmen, iets meer dan het CDU alleen.’
‘Vooral de liberale FDP heeft zich ontpopt tot een soort interne oppositie die veel van de plannen van haar partners afremt. Iedereen weet dat er binnen de regering enorm geruzied wordt. Toch heeft de coalitie de grootste regeringscrisis sinds haar aantreden overleefd, dankzij een compromis over 17 miljard aan bezuinigingen voor volgend jaar.
‘Vandaag zag je in Berlijn de eerste gevolgen van dat compromis: duizenden boeren die met tractoren kwamen protesteren. Het begrotingsakkoord houdt onder meer in dat een aantal fossiele subsidies vervroegd wordt afgeschaft. Daardoor gaan boeren meer belasting betalen over de diesel voor hun tractoren. Daar zijn ze natuurlijk niet blij mee, ze eisen dat er een oplossing komt voor hun beroepsgroep. Zulke reacties op bezuinigingen kan je natuurlijk op je vingers natellen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden