Samenvatting gemaakt met behulp van AI.
"We komen woorden tekort om te beschrijven welke gruwelijkheden nu plaatsvinden in Soedan", zei Clementine Nkweta-Salami, de VN-coördinator voor noodhulp aan het land, vorige maand op een persconferentie. "Wat daar gebeurt, komt in de buurt van puur kwaad."
Vooral burgers in de zuidwestelijke regio Darfur, ongeveer zo groot als Frankrijk, worden zwaar getroffen. De VN ontvangt onder meer meldingen van grootschalige marteling, seksueel geweld en etnische zuivering.
In de gebieden waar wordt gevochten is meer dan 70 procent van de medische voorzieningen buiten bedrijf. Ziekenhuizen worden ingenomen of vernietigd door de strijdende partijen. Nieuwe uitbraken van ziekten zoals cholera, knokkelkoorts en mazelen zijn aan de orde van de dag.
De situatie in Soedan dreigt nog veel erger te worden, zegt Anette Hoffmann, conflictonderzoeker bij Instituut Clingendael. "Experts voorspellen dat we begin volgend jaar een enorme hongersnood gaan zien, met dagelijks tienduizenden doden."
De belangrijkste strijdende partijen in Soedan zijn het regeringsleger en de Rapid Support Forces (RSF). Deze machtige militie komt voort uit de Janjaweed-milities die eerder aan de kant van de regering streden in de regio Darfur en zich toen ook schuldig maakten aan genocide. Generaal Mohamed Hamdan Dagalo, beter bekend als 'Hemedti', leidt de RSF.
Een protestgolf tegen dictator Omar Al Bashir leidde in 2019 tot zijn val, nadat het leger en de RSF gezamenlijk hadden besloten hem te lozen. Er kwam een militair bewind onder generaal Abdel Fattah Al Burhan, met Hemedti als zijn rechterhand. Die 'Soevereine Raad' moest de overgang naar een burgerregering regelen. Zover kwam het niet. Een machtsstrijd tussen het leger en de RSF leidde in april tot oorlog.
Ruim acht maanden later is het land verdeeld. De RSF heeft het zuiden en het westen in handen, inclusief een groot deel van de hoofdstad Khartoem en grote delen van Darfur. Het leger is teruggedrongen naar het noorden en oosten van het land. De havenstad Port Soedan, aan de Rode Zee, doet dienst als een soort alternatieve hoofdstad.
"De strijd staat op dit moment een beetje stil", zegt Hoffmann. "Beide partijen proberen te laten zien dat ze de gebieden die ze in handen hebben, kunnen beheren." Dat gaat het leger volgens haar beter af dan de RSF, die niet is ingericht op bestuur. "Militair staan ze sterk, maar politiek hebben ze niet gewonnen."
Renata Burger van de hulporganisatie Cordaid is net terug uit het noorden van Zuid-Soedan, waar ze een vluchtelingenkamp heeft bezocht in de stad Renk, dicht bij de grens met Soedan. Daar komen volgens de VN elke dag meer dan duizend mensen aan die zijn gevlucht voor de oorlog.
Vaak hebben de vluchtelingen niet meer dan een koffer bij zich. Sommigen moesten zo plotseling weg, dat ze familieleden hebben achtergelaten. Burger: "Bijvoorbeeld een man die op zijn werk was en niet op tijd kon worden bereikt."
Met hun aankomst in Renk zijn vluchtelingen veilig voor het oorlogsgeweld, maar daar is alles wel mee gezegd. "Heel veel gezinnen hebben geen onderdak en zitten op de grond", zegt Burger. "Hoogstens hebben ze wat takken in de grond gestoken met een doek erop, om te kunnen schuilen voor de zon." Kinderen slapen in het zand en krijgen daardoor wonden en andere huidproblemen. Vaak zijn ze ondervoed.
Hulp voor de vluchtelingen komt langzaam op gang. Vrachtwagens halen vluchtelingen op bij de grens, kinderen worden gevaccineerd en krijgen voedingshulp. Cordaid helpt bij het vaccineren en geeft vluchtelingen goederen, zoals zeiltjes om op te zitten, muskietennetten, zeep en emmers. Burger: "Zulke basishulp maakt een verschil, maar er is veel meer nodig."
Andere oorlogen eisen wereldwijd de aandacht op, maar toch is Hoffmann verbaasd over de mate waarin die in Soedan ondersneeuwt. "Het is de grootste migratiecrisis wereldwijd en de snelst groeiende. Dit is niet alleen een conflict in 'ver Afrika'."
Landen zoals de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) voorzien de RSF van directe steun, en de oorlog dreigt een al kwetsbare regio verder te destabiliseren. "Bijvoorbeeld in de Sahel, in landen zoals Tsjaad, Niger en Mali, waar de RSF strijders werft. Daar zitten ook jihadisten tussen. Daarnaast komen veel vluchtelingen uit Soedan in diezelfde landen terecht. Die zijn niet in staat hen te verzorgen, dus dat brengt het risico op een nieuwe migratiecrisis in Europa met zich mee."
Wat kan de internationale gemeenschap beter doen? Hoffmann: "We hebben een duidelijke Soedan-strategie nodig. De EU en de VS heeft die niet. Het uiteindelijke doel moet de overgang naar een burgerregering zijn. De geschiedenis van Soedan laat zien dat er met militairen aan de macht oorlogen en geweld zullen zijn."
De conflictonderzoeker pleit voor sancties tegen de leiders van de strijdende partijen. De EU heeft daar een raamwerk voor opgezet, maar dat bevat maanden later nog geen concrete maatregelen. "Dat zou een duidelijk signaal geven: we zien jullie, we snappen wat er gebeurt en we weten wie achter het geweld zit." Het Westen kan ook politieke druk uitoefenen op andere betrokken landen, zoals de VAE.
"Wat betreft humanitaire hulp moeten we ons afvragen: doen we genoeg?", zegt Hoffmann. Het is moeilijk voor internationale hulpverleners om Soedan binnen te komen, maar dat betekent niet dat er niets kan worden gedaan. "Steun dan lokale hulpverleners die al druk bezig zijn met het weinige wat ze hebben, bijvoorbeeld door klinieken op te zetten bij mensen thuis. Ook als dat betekent dat sommige hulp in verkeerde handen terechtkomt. Als we niets doen, zijn de risico's veel groter."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen