In het dorp dat een rechtse directe kreeg van de Tweede Kamer. Over het fietspad langs de Ter Apelervenen, laag zonlicht over de weilanden, lopen mensen met rolkoffers, ze gaan asiel aanvragen in Nederland.
Als de zon onder is, komen bussen die ze voor de nacht naar tenten brengen, verderop in Stadskanaal. Slechts weinigen stromen door naar elders in Nederland. Sinds vorige week weten ze in Ter Apel dat dit waarschijnlijk nog oneindig lang zo blijft.
De wet die de asielzoekers eerlijker over het land moet verdelen, de Spreidingswet, is niet langer gewenst door de Tweede Kamer. Het is ‘onbestaanbaar’, sprak een verbijsterde burgemeester tegen de camera’s, hij voelde zich in de steek gelaten.
Op straat gaat het over ‘die van de VVD’, u weet wel, ‘de Turkse vrouw met twee paspoorten’, Dilan Yeşilgöz, opsteller van de motie die behalve een politiek spelletje ook een opgestoken middelvinger betekent naar de inwoners van dit Groningse dorp.
‘Het is toch een verschrikking, dat die Yeşilgöz daar ineens met een hanenkam zit, waarom doet ze dat?’, foetert mevrouw Exer, die zich erover verbaast dat de VVD-leider ineens zo’n draai maakt, want eerder was de VVD voor de Spreidingswet. Ze komt van het winkelcentrum. Daar is overlast van zogenaamde veiligelanders, jonge mannen uit landen als Marokko, die steeds opnieuw kansloze asielaanvragen doen.
Deze even kleine als zichtbare groep staat lokaal inmiddels bekend als ‘de vakantiegangers’. Mevrouw Exer mijdt het winkelcentrum liever, maar nu moest ze wel, want de kerstpostzegels waren op.
Je zou kunnen zeggen dat de VVD, de PVV, NSC en de BBB met hun motie die de Spreidingswet afkeurt de ultieme bons geven aan de gewone, hardwerkende Nederlanders in Ter Apel – de kiezer voor wie ze beweerden op te komen. Blijkbaar doen die er alleen toe zolang ze buiten de provinciegrenzen van Groningen wonen.
Maar zoals zo vaak is dit niet het hele verhaal. Ter Apel stemde rechts, meer dan gemiddeld in Nederland. Bij het stembureau in de openbare basisschool De Vlinder, vlak bij het winkelcentrum, kreeg Geert Wilders liefst 44 procent van de stemmen.
Samen zijn PVV, NSC en BBB op gemeenteniveau goed voor ruim 61 procent van de stemmen. Van al deze partijen was al bekend dat ze de Spreidingswet afwijzen. Waarom zou je stemmen op een partij die een wet wil torpederen die zo’n beetje is bedacht om jouw gemeente te ontlasten?
‘De Spreidingswet verandert niets’, zegt een 62-jarige man die zich voorstelt als Bennie, hij laat zijn leenhond uit. ‘In andere steden willen ze deze mensen niet.’ Wat voor wet er ook komt, de vakantiegangers, zo moet ik begrijpen, die ‘gaan niet naar Wassenaar’.
Ik bel met Herma Hemmen, inwoner van Ter Apel, onafhankelijk gemeenteraadslid én bij de verkiezingen nummer zeventien op de lijst voor de BBB, een partij die de Spreidingswet afwijst. Als iemand deze schijnbare tegenstelling kan verklaren, dan is zij het.
De Spreidingswet ligt ‘ingewikkeld’, vindt Hemmen. Als inwoner van Ter Apel is ze persoonlijk voor de Spreidingswet. Maar hier zit de angel: de Spreidingswet is slechts een ‘strohalm’ voor de toekomst, op z’n vroegst vanaf ‘2025’.
Zo bekeken is het een ‘afleidingsmanoeuvre’. ‘Je hoeft de problemen niet hier en nu op te lossen.’ Wat moet er nu gebeuren? ‘Nood breekt wet. Open een kazerne, zet het leger in. Je kunt niet tegen Groninger gemeenten blijven zeggen: los het maar op.’
Op straat in Ter Apel raak ik aan de praat met een inwoner die zijn naam niet wil zeggen. De motie van Yeşilgöz, dat is ‘godstreurig’, hij benoemt het cliché dat steeds opnieuw waar blijkt: ‘Wij zijn het afvalputje van Nederland.’
Eerder stemde hij PvdA. Nu PVV, vanwege de asielzoekers. Maar Wilders wilde de Spreidingswet al nooit, houd ik hem voor. Kan zijn, maar links heeft het in Ter Apel laten afweten, werpt hij tegen. En voordat je je van alles afwendt, stem je nog één keer op iets anders. ‘Ik weet niet waar het naartoe gaat. Als dit niet werkt, dan helpt stemmen niet meer.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden