Uit het niets, in een split second, gebeurde het ‘grootste drama’ uit het leven van grootouders Carin V. (65) en Cees H. (68). Het was dinsdag 22 oktober 2019, en zoals elke week pasten ze op hun kleinzoon Robin. Het jongetje had even daarvoor een nieuwe mijlpaal bereikt: met beide handjes had hij zich opgetrokken aan de salontafel. Wat leuk, zei oma V. nog terwijl ze naar de keuken verdween om de boodschappen uit te pakken. Wiebelend, met zijn handen aan de rand van de tafel, bleef Robin staan. Opa H. zat nog geen meter verderop, in zijn vaste fauteuil.
Maar toen schoot Storm, de acht jaar oude Duitse herder, opeens uit zijn mand en zette zijn krachtige kaken in Robins hoofd en nek. ‘Hij was er ineens, binnen een paar seconden’, zegt opa H. in de Amsterdamse rechtszaal. ‘Ik schreeuwde, daarna liet hij los.’ Alleen: het was al te laat, de verwondingen waren zo ernstig dat Robin twee dagen later stierf.
Maandag, ruim vier jaar na het fatale bijtincident, moet H. zich, samen met zijn vrouw, verantwoorden voor de rechter. De vraag die voorligt: zijn de grootouders verantwoordelijk voor de dood van hun kleinzoon? Hadden ze extra maatregelen moeten nemen om te voorkomen dat Storm, die inmiddels afgemaakt is, Robin kon grijpen?
Een herdershond, zegt een hondenspecialist van de Universiteit Utrecht, ‘is een prachtige hond, maar ook een hele pittige. Als een jong kind en de hond in één ruimte zijn, moet de hondeneigenaar continu allebei observeren.’ Ook als de herder rustig in zijn mand ligt, aldus de deskundige, die in de zittingszaal uitleg geeft. ‘Zo’n hond kan een jong kind als prooi zien, dan valt het beest uit het niets aan, met het doel om te doden.’
‘Dacht u die dinsdag: ik moet extra opletten?’, wil de rechter dan ook van opa H. weten. Nee, antwoordt deze. ‘Storm lag rustig in zijn mand.’ Wat H. betreft was het geen agressieve hond. Ja, er waren een paar incidenten geweest. Zo had de hond een keer de kaak van de kat verbrijzeld, maar dat is jaren geleden.
Rechter: ‘Dus u dacht niet: grote hond, klein mannetje. Daar moet ik over nadenken?’ Opa: ‘Nee, mijn kinderen zijn ook opgegroeid met grote honden. Voor ons was het normaal.’
Een fatale hondenbeet: uit CBS-cijfers blijkt dat tussen 2019 en 2022 zeven mensen stierven na een aanval door een hond. Dit jaar overleed een twee maanden oude baby in Emmeloord, nadat het kindje was aangevallen door de Staffordshire terriër van de ouders.
Daarnaast worden jaarlijks tientallen mensen ernstig verminkt. Deze zomer publiceerden plastisch chirurgen voor het eerst een inventarisatie van slachtoffers die bij hen op de operatietafel belanden. Gedurende een periode van anderhalf jaar bleek het om minimaal honderd slachtoffers te gaan. Het gaat veelal om jonge kinderen. In 16 procent van de gevallen is een herdershond de aanstichter.
‘Ik ga ervan uit dat er eigenlijk meer bijtincidenten zijn’, zegt Nick Brinkman namens de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie. ‘Want er zijn ook mensen die botbreuken overhouden na een hondenbeet, en die zien wij bijvoorbeeld niet altijd.’ Brinkman is plastisch chirurg, hij ziet maandelijks meerdere gruwelijke bijtwonden. Zo zag hij onlangs een peuter zonder bovenlip, die was afgebeten een hond, en een jongen die drie vingers was verloren.
‘Het is misschien wel mijn beoordelingsfout geweest’, zegt oma V. in de Amsterdamse rechtbank. ‘Als ik Robin niet op de grond had gezet, maar op schoot bij zijn opa toen ik naar de keuken ging.’
‘Fout? Dat is toch geen fout’, vindt haar man. Wat hem betreft hadden de grootouders dit niet kunnen voorkomen.
In de zittingszaal is de sfeer gespannen. Beide grootouders vermijden de blik van hun, inmiddels voormalige schoondochter Esther. Want aanvankelijk besloot het Openbaar Ministerie de grootouders niet te vervolgen. Maar Esther, de moeder van Robin, vond dat opa en oma een onaanvaardbaar risico hadden genomen door een baby op de grond te zetten in de buurt van een ‘gevaarlijke hond’ van 52 kilo. Via een artikel 12-procedure dwong ze alsnog vervolging af.
Esther wil van de rechter weten: in hoeverre ben je als hondeneigenaar verantwoordelijk? Bovendien hoopt ze dat deze zaak een signaal kan zijn ‘naar ouders en grootouders die zich ten onrechte niet bewust zijn van het gevaar’. Wat haar betreft hoeven haar voormalige schoonouders niet naar de gevangenis. ‘We zijn allemaal verliezers.’ Maar een verbod om honden te houden, daar hoopt ze wel op.
Nog niet zo lang geleden, hebben de grootouders ‘weer twee grote, agressieve honden’ aangeschaft, vertelt ze in haar slachtofferverklaring. ‘Maar die twee nieuwe honden’, riposteert de advocaat van H. even later, ‘zijn juist één van de weinige lichtpunten die de grootouders nog hebben.’ Hij vindt het onterecht dat zijn cliënt en diens vrouw hier vandaag als verdachten zijn. ‘Zij zijn geen daders.’ Hij verzoekt om vrijspraak.
Daar is het Openbaar Ministerie het mee eens. De aanklager vindt niet dat H. en V. onverantwoord hebben gehandeld. ‘Het is in Nederland niet ongebruikelijk om honden los te laten lopen in ruimtes met jonge kinderen.’
In verband met de kerstdagen, doet de rechter komende vrijdag al uitspraak. Voordat iedereen de zaal verlaat vraagt de voorzitter aan opa en oma of ze nog iets willen zeggen. Nee, schudden ze. ‘Er valt niks meer te zeggen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden