Mathieu Segers wandelde in december 1991 van zijn huis in de Maastrichtse wijk Wyck naar het aan de Maas liggende Hotel Maastricht. Tijdens de onderhandelingen voor het Verdrag van Maastricht, waar onder meer werd besloten tot de invoering van een Europese munt, was dat de plek waar de Duitse bondskanselier Helmut Kohl overnachtte, en de 15-jarige Segers wilde hem zien.
Door hoge hekken lukte dat niet. Segers stapte daarop op zijn fiets en reed naar het Limburgse Gouvernement, het provinciehuis, waar hij hoopte een glimp op te vangen van de Franse president François Mitterand, de Italiaanse premier Giulio Andreotti of een van de andere onderhandelende hoofdrolspelers. Toen ook dat niet mogelijk bleek, concludeerde Segers dat hij de top het best via de televisie kon volgen.
Over de auteur
Gijs Beukers is mediaredacteur bij de Volkskrant. Hij schrijft vooral over televisie, podcasts en boeken.
Zijn fascinatie voor Europa heeft een leven lang geduurd. Lezen en vertellen over het oude continent noemde Segers, die hoogleraar hedendaagse Europese geschiedenis en Europese integratie aan de Universiteit Maastricht zou worden, een eerste levensbehoefte. Ook toen hij was verzwakt door de darmkanker die in 2020 bij hem was aangetroffen, bleef hij doorwerken aan zijn laatste grote project, een boek over de Europese samenwerkingen tussen 1937 en 1951. Hij heeft het voltooid: bij Cambridge University Press verscheen drie weken geleden The Origins of European Integration. Zaterdag overleed Segers.
Hij werd 47 jaar geleden geboren in Maastricht. Moeder was onderwijzer, vader bestierde een accountantskantoor – beide waren verbonden aan de Politieke Partij Radikalen (PPR), die in 1991 opging in GroenLinks. Onderweg naar de Mariaschool liepen Mathieu en zijn twee broertjes langs ‘junkenpark’ De Kleine Griend, waar aan verslaafden methadon werd verstrekt. Dat leidde aan de keukentafel bij de familie Segers tot discussies over kansengelijkheid.
Tijdens zijn studie politicologie in Nijmegen merkte hij meer en meer dat de koers van de EU niet wordt uitgezet in het Torentje, maar in het Élysée en het Bundeskanzleramt. Hij schreef een proefschrift over de Frans-Duitse as tijdens de Europese integratie in de jaren vijftig, waarmee hij in 2006 wetenschappelijk doorbrak.
Momenten van toenadering tussen Franse en Duitse leiders ontroerden hem. Denk aan de omhelzing van Konrad Adenauer en Charles de Gaulle in 1963 of de handdruk van Helmut Kohl en François Mitterrand bij de slagvelden van Verdun in 1984. ‘Symbolisch’, noemde hij de ongemakkelijke omhelzing in 2021 tussen Emmanuel Macron en Angela Merkel in een interview met de Volkskrant. ‘Zij zijn als het ware staten op dat moment. En ondanks alles wat die staten elkaar in het verleden hebben aangedaan, stellen ze zich kwetsbaar op door te kiezen voor samenwerking.’
De analyses van Segers werden door diplomaten in Den Haag en Brussel – waar hij geregeld werd uitgenodigd om zijn verhaal te doen – hoog aangeslagen. Sigrid Kaag, demissionair minister van Financiën, noemde zijn overlijden op LinkedIn ‘intens verdrietig nieuws’. ‘Mathieu was wat mij betreft een belangrijke en onmisbare denker, en bovendien een warm en betrokken mens.’
Maar hij wist ook een breder publiek te bereiken. Voor Reis naar het continent – Nederland en de Europese integratie, 1950 tot heden kreeg hij in 2013 de Prinsjesboekenprijs voor het beste politieke boek van het jaar. Sinds 2019 maakte hij met journalist Annette van Soest de populaire podcast Café Europa.
In 2021 schreef hij drie veelgelezen essays: De tragiek van een land dat alles al weet in NRC en De val van Nederland en Kroniek van een jeune premier in De Groene Amsterdammer. In datzelfde weekblad schreef hij tot afgelopen juni buitenlandcolumns vol verwijzingen naar Europese schrijvers als Jaan Kross, Nino Haratischwili en Roger Martin du Gard.
Segers hield van de grote Europese romans. In The European Review of Books schreef hij vorig jaar een lijvige beschouwing van het werk van de Italiaanse schrijver Curzio Malaparte.
Maar Segers, liefhebber van skinny jeans en sportschoenen, was niet alleen van de high culture. Een podcast over de bankencrisis leidde hij in met een nummer waarin de Amerikaanse hiphopgroep Wu-Tang Clan rapt dat ‘Cash rules everything around me’. In de appgroep van Café Europa werd net zo veel over voetbal gepraat als over politiek, zegt presentator Van Soest. ‘Al was Mathieu ook dan altijd origineel. Het icoontje van de appgroep was een foto van oud-voetballer Mario Melchiot.’
Na de diagnose in 2020 is zijn leven ‘eigenlijk normaal’ gebleven, zei Segers, die zeven jaar geleden met zijn vrouw en drie kinderen terugkeerde naar Maastricht, vorig jaar tegen de Volkskrant. ‘Ik heb niet ineens een bucketlist opgesteld, voel weinig behoefte aan grote veranderingen. Die constatering vind ik comfortabel, ik kom erachter hoe bevoordeeld ik ben.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden