Marianne Timmer ziet zichzelf in meervoud voor haar neus. In de koude graanloods kijkt ze naar zichzelf als kind, als schaatsster en naar zichzelf zoals ze nu is. En al die versies van zichzelf barsten zo nu en dan uit in gezang. Het is de première van Timmertje, het toneelstuk dat over haar schaatsloopbaan is gemaakt.
Het is een jubileumjaar voor Timmer. Bijna 26 jaar geleden, in februari 1998, verraste ze met de olympische titel op de 1.500 meter. Commentator Frank Snoeks’ woorden echoën door in de titel van het stuk: ‘Timmertje, Timmertje, wat ga je doen?’ Tijdens diezelfde Spelen veroverde ze ook goud op de 1.000 meter. Op het podium ziet ze zichzelf in een van de eerste scènes zeggen: ‘Het is een jubileumfeestje, maar van mij hoeft ’t niet.’
‘Het was supergek’, vertelt de echte Marianne Timmer later over haar ervaring om zichzelf in zoveel verschillende gedaanten te zien. Aan het eind komt zelfs nog kort een Timmer op leeftijd voorbij. ‘Het gaat over mij en soms had ik het gevoel dat de acteurs tijdens het spelen mij aan zaten te kijken om te zien hoe ik het vond’, vertelt ze.
Over de auteur
Erik van Lakerveld schrijft sinds 2016 over olympische sporten als schaatsen, atletiek en roeien.
Bordjes met haar herkenbare silhouet leiden de bezoeker naar een voormalige graanloods in Hoogezand, buurdorp van Sappemeer, waar ze is opgegroeid. Verwarming is er niet, maar dat draagt alleen maar bij aan de beleving. Bij de scène waarin Timmer samen met haar oma haar eerste slagen op het Achterdiep maakt, dwarrelen ademwolkjes uit de monden van de acteurs.
Zo ademt alles schaatssfeer. Bij binnenkomst in de loods, weggestopt op een bedrijventerrein aan de rand van Hoogezand, speelt Dweilorkest De Bladbloazer Sweet Caroline. Op de tribunes zitten de toeschouwers met dikke jassen aan, sjaals en hier en daar piepen mutsen van een bekend worstenmerk omhoog. Het maakt het publiek deel van het spel: hier zitten geen theaterbezoekers, maar schaatsfans. Net als in Thialf deinen ze enthousiast mee met het dweilorkest.
Timmer zit op de eerste rang en ziet haar leven aan zich voorbijtrekken. Rode draad: het verlies van haar goede schaatsvriendin Renske Vellinga, die op 19 februari 1994, slechts 20 jaar oud, om het leven kwam bij een auto-ongeluk. De datum zou steeds terugkeren in het leven van Timmer.
Op die dag in 1998 won ze de olympische titel op de 1.000 meter, een paar dagen na haar verrassende zege op de 1.500 meter. Bij de Spelen van Turijn in 2006 volgde haar derde olympisch goud. Ze verbaasde alles en iedereen op de 1.000 meter. En weer op 19 februari. Steeds aanwezig bij die prestaties op het toneel: Vellinga, gespeeld door Tessa van Roon.
Tijdens die races had ze haar oude vriendin niet in gedachten. Ze was als topsporter vooral bezig met de wedstrijden, haar techniek, rust, voeding. Het besef over de wonderlijke rol die 19 februari in haar leven speelt kwam pas na afloop. ‘Voor mijn gevoel was die tweede keer geen toeval. Soms gebeuren er vreemde dingen. Dat heb ik met haar. Ik heb het gevoel dat ze op die momenten even van zich moest laten horen.’
Alles is uit de kast getrokken om Timmers schaatsleven te verbeelden: van een lied over lactaat, begeleid door een flink orkest dat in de hoek onder een zwarte partytent zit, tot een animatie van haar olympische race en een trio olympische goden dat in een dweilmachine voorbijkomt. De omvangrijke cast wordt aangevoerd door de professionele acteurs die de hoofdrollen spelen, met Els Vegter als de schaatsende Timmer en Liesbeth Groenwold, die als de Timmer van nu het verhaal in context zet.
Alle belangrijke personen uit haar carrière passeren de revue: een stotterende Erben Wennemars, een heel contingent anonieme schaatsbondbestuurders ‘de bobo’s’ en natuurlijk een bezonnebrilde en voortdurend ‘fucking’-roepende Peter Mueller, haar oud-coach en voormalig echtgenoot. ‘Ik voelde geen vonk of vuur bij hem’, zegt de toneel-Timmer. De echte Timmer: ‘We waren tegenpolen.’
Timmertje is een kortlopend project. Oorspronkelijk waren er vier opvoeringen op rij gepland, vanwege de grote belangstelling is er nog een vijfde toegevoegd, komende zondag. Zelf probeert Timmer er alle dagen bij te zijn omdat op die manier de toeschouwers niet alleen de vier toneel-Timmers te zien krijgen, maar ook het origineel.
‘Zoiets als dit gebeurt meestal pas als je overleden bent’, zegt ze. Dat is nog een reden om er zoveel mogelijk bij te zijn. Ze wil genieten van de eer die haar met deze musical ten deel valt. ‘Dit komt nooit meer terug.’
Ze hoopt dat de bezoekers met een goed gevoel vertrekken als ze na afloop zich wat warmte hebben gegund met een glühwein of warme chocolademelk. Dat haar verhaal inspireert. ‘Dat wil ik laten zien. Dat je ook als je uit een klein dorpje komt, ver kunt komen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden