Voor wie de leesmap bij de friterie omzeilt, of een mentale wegblokkade opwerpt bij het zien van het woord ‘Meiland’, volgt hier een stoomcursus in de kwestie-Maxime Meiland. De Chateau Meiland-realityster vertelde in haar in maart verschenen autobiografie Maxime (‘Misbruikt, ontspoord en nu... gelukkig!’) dat ze als 15-jarige is verkracht door een man die ze verder niet bij naam noemt. De man ontkent, en vindt dat hij herleidbaar is voor zijn omgeving, waarop ze bij Story dachten: scoop.
Nu verrast het niet dat Story de man ongehinderd door wedervragen of wederhoor de ruimte gaf, maar het krukkig onderbouwde verweer bereikte ook soepeltjes de populaire media: ‘Maxime Meiland verzon verkrachting om boek te verkopen’ (De Telegraaf), ‘Vermeende verkrachter Maxime Meiland laat van zich horen: ‘Zij nam het initiatief’’ (Flair), en: ‘‘Verkrachter’ Maxime Meiland: ‘Ik ben als persoon misbruikt’’(Panorama). In een onlinepoll van Mediacourant vond 92 procent van de ondervraagden het terecht dat Meiland ‘niet zomaar wegkomt met haar beschuldiging van verkrachting’. Wat voor belang had Maxime bij dit verhaal, buiten boeken verkopen, vroeg Clarice Stenger bij RTL Boulevard. Evert Santegoeds in de Privé-podcast: ‘Ze riep niet één keer: help help, ik word verkracht!’
Over de auteur
Emma Curvers is mediaverslaggever en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In mijn dagmerrie zie ik een spelshow voor me waarin drie vrouwen over een verkrachting mogen vertellen, en Evert Santegoeds en Guido den Aantrekker mogen bepalen wie van de drie liegt.
Vorige week deed de man aangifte tegen Meiland, deze week spande hij een kortgeding aan: hij wil een rectificatie, het boek uit de handel en een schadevergoeding. Nu vertonen beide verhalen op cruciale momenten onvolkomenheden en overeenkomsten. Meiland schrijft dat ze ergens tegenstribbelde, dat ze van angst verstijfde, en in een grasveld werd verkracht. ‘Ik weet nog goed dat ik opzij keek en de schaapjes in de wei zag lopen.’ Ze vermeldt niet of er fysieke dwang werd gebruikt − verderop in het boek spreekt ze wél van agressie. De man zegt dat zij juist initiatief nam. ‘Maxime was duidelijk meer ervaren op seksueel gebied’, en: ‘Ze zat boven op me. Dat lijkt me niet echt een verkrachtingssituatie.’
Maak daarvan wat je wilt, maar het valt wel op hoe weinig vragen Man X hoefde te beantwoorden, om de niet anonieme Meiland wijd en zijd als jokkebrok weg te laten zetten. Aan de ditjes-en-datjesdesks passeerden tal van hardnekkige verkrachtingsmythes als ontlastend bewijs. Dat áls het gebeurd was, ze wel naar de politie was gegaan. Dat een vrouw zich met luid gegil en gekras zal verzetten − terwijl 70 procent van de verkrachtingsslachtoffers bevriest of meewerkt. En vooral: dat als ze op enig moment ja zei, ze later geen nee meer kan zeggen.
De werkelijkheid is weerbarstiger. ‘Consent is geen QR-code die je kunt scannen om vervolgens te doen wat je wilt’, zei filosoof Manon Garcia vorige maand in de Volkskrant. Bijna een kwart van de mensen die seksueel is misbruikt, zegt geen fysieke dwang of dreigementen te hebben meegemaakt, maar zachtere druk: chantage of aanhoudend gezeur om seks. Slachtoffers kunnen ook meewerken, ‘omdat ze bang zijn voor de reactie van de ander, omdat ze zich verplicht voelen’. Instemming is volgens Garcia een bewerkelijk begrip: geen klaar-voor-de-start-af, maar een voortdurend aftasten. Volgens Garcia kun je soms zelfs debriefen: was het naar wens? Klinkt allemaal als een boel werk, maar het zou ook de lasten van seks wat eerlijker over de seksen kunnen verdelen.
Wie dit allemaal moeilijkdoenerij vindt, is allang ingehaald door de politieke realiteit: volgens de nieuwe Wet seksuele misdrijven, die volgend jaar ingaat en die door partijen van Bij1 tot PVV werd gesteund, hoeft er geen sprake te zijn van dwang om een verkrachting te bewijzen. Het is dan strafbaar als ‘de wil tot seksueel contact bij de ander ontbreekt’. Het lijkt mij dat een groot deel van het seksueel actieve publiek, misschien wel 92 procent, nog even de boeken in moet duiken voor het nieuwe jaar. Roddelredacties voorop.
Source: Volkskrant columns