‘Wat hebben honderd vrachtwagens per dag te bieden aan 2,2 miljoen mensen? (...) Ik heb geen antwoord voor de vader van vijf kinderen in Rafah die me vroeg hoe zij kunnen overleven op één blik bonen voor drie dagen.’
Aan het woord is Philippe Lazzarini, commissaris-generaal van de UNRWA, de VN-organisatie die sinds de jaren vijftig zorg draagt voor Palestijnse vluchtelingen. Hij kwam woensdag net terug van een bezoek aan Rafah, de zuidelijke stad in de Gazastrook waar naar schatting een miljoen mensen heen zijn gevlucht – bijna de helft van de bevolking. Op een persconferentie in Genève vertelde hij wat hij had gezien in het gebied waar nog steeds geen buitenlandse journalisten welkom zijn. ‘Ik kan niet anders dan zeggen: het is een levende hel.’
Monique van Hoogstraten is buitenland- en eindredacteur van de Volkskrant. Eerder was ze voor de NOS correspondent in Israël en de Palestijnse Gebieden.
De telefonische contacten die de Volkskrant regelmatig heeft met een aantal inwoners waren de afgelopen dagen uiterst moeizaam. Deels komt dat doordat de telecommunicatie er eind deze week opnieuw uit lag, voor een ander deel zal het zijn omdat mensen inmiddels volledig in beslag worden genomen door puur overleven. Dat is: op zoek naar water, naar voedsel, naar hout, proberen wat slaap te vatten om niet in te storten, en wegblijven bij de bombardementen en bij beschietingen tussen Israëlische soldaten en strijders van Hamas. Ondertussen is de gezondheid van velen verzwakt.
‘Griep, koorts en diarree vormen het permanente gezelschap van bijna elke familie’, zegt Amjed Tantesh, de 47-jarige zwemleraar met wie de krant af en toe spreekt. ‘En ademhalingsproblemen door het intensieve stoken van hout.’ Velen gebruiken hout om te koken – dat wil zeggen: een blik opwarmen of brood bakken, als er weer eens meel is – en nu ook om warm te blijven, op te drogen.
‘Gisternacht werden we wakker van zware regen. Het dak van onze tent liep vol en dreigde te scheuren. In de ochtend begon een nieuwe strijd tegen het water, omdat het gebied om ons heen was ondergelopen’, vertelt Tantesh. De uiterst praktische man, tegen wiens zelfgebouwde onderkomen je u zegt, groef met een pikhouweel kanaaltjes om het water af te voeren. Maar zoveel kracht is niet iedereen gegeven.
In diverse media doken beelden op van ondergelopen tentenkampen, natte dekens en kinderen die door modderig en vuil water waden. Wat dat doet voor gezondheid en hygiëne, valt te raden. De Wereldgezondheidsorganisatie registreerde tot een week geleden luchtweginfecties, diarree, schurft, luizen, huiduitslag en, in mindere mate, waterpokken.
Ondertussen gaan de bombardementen door. De Amerikaanse zender CNN meldde deze week dat Israël op grote schaal ongeleide bommen gebruikt. Die richten veel meer schade aan, in een groter gebied, dan precisiebommen die Israël in de vorige oorlogen in Gaza placht te gebruiken. Van de 29 duizend bommen die de Israëlische luchtmacht tot nu toe op de enclave heeft laten vallen, bestond 40 tot 45 procent uit ‘domme projectielen’, aldus schattingen van de Amerikaanse inlichtingendiensten.
De gevolgen ervan ziet de 33-jarige Amir Ahmad dagelijks om zich heen. Hij werkt als vrijwilliger op de ambulance en zit inmiddels met zijn familie in het door Israël aangewezen evacuatiegebied Al Mawasi – waar de regen aanhoudt en zijn drie kinderen koorts en diarree hebben. Bijna elke dag gaat Ahmad naar Khan Younis met zijn collega’s. ‘Het bereiken van de gewonden is zeer lastig, de gebieden waar zij zich bevinden zijn verwoest. Kunt u zich voorstellen dat de raketten die daar zijn neergevallen gaten hebben geslagen met een diepte van 17 meter? De meeste slachtoffers zijn dood of zelfs uiteengereten in stukken. Soms moet je om zulke gebieden te bereiken vier straten omlopen, alles is verwoest. Als er een plaats wordt gebombardeerd, kunnen we een halfuur later pas de mensen bereiken. Meestal zijn ze dan al overleden aan hun verwondingen.’
De Amerikaanse president Joe Biden liet zich deze week, op een fondsenwervingsbijeenkomst, voor het eerst onverbloemd kritisch uit over de ‘lukrake bombardementen’ op Gaza en waarschuwde Israël dat het internationale steun aan het verliezen is. In Gaza wordt met smart gewacht op zo’n koerswijziging van de wereldgemeenschap. De inwoners voelen zich volstrekt in de steek gelaten.
Velen vrezen dat Israël, onder toeziend oog van de Verenigde Staten, erop uit is hen te verdrijven naar Egypte. Amir Ahmad hoort het om zich heen: ‘Naarmate de tijd vordert, wordt de situatie alsmaar erger. Mensen zijn bang en er doen geruchten de ronde dat Israël ons allemaal naar Sinaï wil uitzetten.’ Het wrange: veel mensen snakken naar veiligheid en zouden om die reden graag vluchten, als het kon. Maar verdreven worden, zoals eerder in de geschiedenis, is iets anders.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden