Om de druk op te voeren, stuurde president Biden donderdag zijn nationale veiligheidsadviseur Jake Sullivan naar Israël om Netanyahu een boodschap over te brengen. ‘Er zal een overgang plaatsvinden naar een andere fase van deze oorlog’, zei Sullivan vrijdag na afloop van het overleg met Netanyahu en het Israëlische oorlogskabinet. ‘De omstandigheden en de timing daarvoor waren uiteraard onderwerp van gesprek.’
De boodschap van Washington werd omfloerst gebracht, maar was zeer duidelijk: de bloedige bommencampagne van de afgelopen maanden moet stoppen. De tijd is nu gekomen, aldus de VS, om over te gaan op een kleinschalige operatie met precisieaanvallen gericht tegen de Hamas-leiders, het vinden van de 132 gijzelaars en vernietigen van de tunnels.
Israël ontkomt er nu bijna niet aan de oorlogsstrategie in Gaza te wijzigen. Biden ging deze week, in zijn felste kritiek tot nu toe, zelfs zo ver om de zware Israëlische bombardementen ‘willekeurig’ te noemen. Ook droeg hij de regering van premier Benjamin Netanyahu op ‘zich erop te concentreren hoe de levens van burgers kunnen worden gered’.
Netanyahu moet de Amerikaanse boodschap knarsetandend hebben aangehoord. ‘Wij zijn meer dan ooit vastbesloten om te blijven vechten totdat Hamas is geëlimineerd, tot de absolute overwinning’, benadrukte de premier.
Maar ook hij heeft te maken met de realiteit dat de VS de belangrijkste bondgenoot en wapenleverancier zijn van Israël. Zonder de Amerikaanse bommen en precisiewapens is de Israëlische luchtmacht al binnen enkele dagen vleugellam. De grote vraag is hoe snel de Israëlische campagne, die volgens de Palestijnen in ruim twee maanden aan bijna 19 duizend personen het leven heeft gekost, wordt afgebouwd.
Biden wil dat dit al binnen drie weken gebeurt, zo melden Amerikaanse media. Dat betekent dat begin 2024 de grootschalige grond- en luchtcampagne beëindigd moet zijn. Daarna zal Israël over moeten gaan op meer gerichte, beperkte operaties van kleine groepen militairen om onder andere de Hamas-leiding op te sporen.
Ook Biden beseft dat het voor Netanyahu gemakkelijker wordt de overwinning uit te roepen als Israël de twee belangrijkste Hamas-leiders, Yahya Sinwar en zijn militair man Mohammed Deif, heeft gedood of gearresteerd. De VS, die hebben geleerd van hun oorlogen in Irak en Afghanistan, hebben de Israëliërs voorgesteld meer commando-eenheden in te zetten die het voornaamste werk moeten gaan doen.
Deze elite-troepen moeten de steden in- en uitgaan, inlichtingen verzamelen, op zoek gaan naar de gijzelaars, Hamas-commandanten opsporen en het uitgebreide tunnelnetwerk vernietigen. Zo’n militaire campagne op een lager pitje moet het mogelijk maken de hulpverlening aan de bevolking op gang te brengen. Ook kunnen bewoners dan mogelijk terugkeren naar huis. Naar schatting is 85 procent van de 2,2 miljoen inwoners van Gaza op de vlucht geslagen.
Sullivan erkende dat het nog maanden gaat duren voor de Israëliërs hun doel zullen hebben bereikt, namelijk de vernietiging van Hamas. De vraag is echter of dat wel mogelijk is met deze kleinschalige operaties. Het Israëlische leger zegt tot nu toe zo’n 7.000 van de naar schatting 30 duizend Hamas-strijders te hebben gedood.
Alle overgebleven strijders uitschakelen in de komende maanden lijkt een schier onmogelijke taak, tenzij Israël Gaza opnieuw langdurig wil gaan bezetten. Een ander probleem is dat de Hamas-strijders grotere bewegingsruimte krijgen en zich meer zullen laten zien wanneer de dagelijkse luchtaanvallen worden afgebouwd. Als dat gebeurt, zal het een signaal aan Israël zijn dat Hamas zeker niet op korte termijn volledig uitgeschakeld kan worden.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden