‘Is er echt niet nog een beetje meer?’ In een oud schoolgebouw in Houten kan Anneke van Beek (66) haar teleurstelling nauwelijks verbergen. Vierduizend vers gedrukte flyers met ‘Zeg ja tegen vluchtelingen in Houten’ erop zijn net binnengebracht. Maar het deel dat zij meekrijgt is niet genoeg om alle brievenbussen in haar wijk te vullen, en daar baalt de Houtense van. ‘Het kan me niet genoeg gebeuren, het verspreiden van onze boodschap.’
Van Beek maakt deel uit van een groep buurtbewoners die strijdt vóór een plan om flexwoningen neer te zetten, bedoeld voor 175 asielzoekers en 150 spoedzoekers. De Houtense gemeenteraad zou daar 12 december over stemmen, maar de besluitvorming is uitgesteld. De reden: er ontstond zoveel commotie over de komst van asielzoekers, dat wethouder Sander Bos (VVD) besloot dat er eerst ‘een afkoelingsperiode’ nodig was.
De tegenstanders van het plan sloegen de voorbije weken inderdaad hard op de grote trom in het Utrechtse dorp, dat zo’n vijftigduizend inwoners telt. Er werd een petitie gestart met de titel: ‘Bescherm Houten: zeg nee tegen het AZC-dorp’, die ruim vijfduizend keer werd ondertekend.
In de gemeenteraad deden vijftien bewoners hun beklag over het plan, dat volgens sommigen ‘de veiligheid van hun kinderen’ in gevaar zou brengen. De vmbo-school tegenover de beoogde azc-locatie merkte de weerstand ook. Tientallen ouders dreigden hun kind van school te halen.
De voorstanders van het plan lieten minder van zich horen – op zeven insprekers in de raad na. Maar nu de gemeente het plan dreigt uit te stellen of aan te passen, zijn ook zij een petitie begonnen, die inmiddels meer dan drieduizend handtekeningen heeft. ‘We willen laten zien dat veel Houtenaren ook positief tegenover de komst van asielzoekers staan’, zegt Lex Goudswaard (72), een van de initiatiefnemers. ‘We zijn een rijk dorp, met een lange historie van vluchtelingenopvang. Dit moeten we gewoon met z’n allen aankunnen.’
In het oude schoolgebouw aan de Dijkhoeve hebben woensdagmiddag zestien strijdbare buurtbewoners zich verzameld, veelal vijftigers, zestigers en zeventigers, die ieder om hun eigen reden flyers willen uitdelen. Vol geestdrift scharrelen zij rondom de tafel, waar de pamfletten in stapeltjes liggen uitgestald. De drukkosten namen ze voor eigen rekening. Achtduizend nieuwe flyers zijn nog onderweg.
Koos Koster (71), een andere initiatiefnemer, is nooit het type geweest om op de barricaden te staan, zegt hij. Maar toen hij in één week de PVV-winst op z’n dak kreeg en er een ‘Zeg nee tegen een AZC in Houten’-folder op zijn deurmat viel, kon hij niet anders. ‘Het beeld dat vluchtelingen heel gevaarlijke mensen zouden zijn, klopt gewoon niet.’
Kosters heeft, net als de meeste aanwezigen, een ‘connectie’ met vluchtelingen. Zijn vrouw en hij hebben via de organisatie Takecarebnb vluchtelingen uit Jemen in huis genomen. Veel andere aanwezigen doen al jaren vrijwilligerswerk bij Vluchtelingenwerk.
Het kon geen verassing zijn voor de bewoners, dat de gemeente Houten bezig was om een geschikte plek te vinden voor flexwoningen voor asielzoekers en spoedzoekers. Het dorp vangt op dit moment helemaal geen asielzoekers op, en wil daar al een tijd verandering in brengen.
Maar een eerdere locatie die de gemeente op het oog had, werd in april afgeschoten omdat het niet financieel haalbaar bleek. Daarna werden acht nieuwe locaties onderzocht, waarvan die in Houten-Oost het meest geschikt werd geacht. Ook de voedselbank en twee lokale vrijwilligersorganisaties moeten daar een plek krijgen.
Dat de gemeente ondanks dat grondige onderzoek het plan nu heeft uitgesteld, steekt Ivo Bruinsma (58) enorm. Samen met zijn vriend Peter Verheul (66) flyert hij woensdagmiddag in Campen, een typisch Houtense wijk waar zonnepanelen op het dak liggen en trampolines de achtertuinen vullen. Het is rustig op straat. Een langsfietsende moeder met haar kind achterop is de enige getuige van het stille verzet van de twee mannen.
‘Ik ben echt getroffen door het gebrek aan ruggegraat van onze gemeente’, zegt Bruinsma, terwijl hij zijn flyers door een brievenbus duwt. ‘En door de buitenproportionele angst voor vluchtelingen.’ Het plan kon beter, vond hij. Zo had hij de vluchtelingen liever ook verspreid gezien over meerdere locaties, net als sommige tegenstanders. ‘Maar als dat had gekund, had de gemeente dat wel gedaan’, zegt hij. ‘En als je ziet wat er nu in Ter Apel gebeurt, hebben we niet meer de luxe om te wachten.’
Als de meeste flyeraars het schoolgebouw hebben verlaten, blijven Koster, Goudswaard en zijn vrouw Jetske (73) achter met een kop thee. Het echtpaar trok zich de weerstand tegen de komst van het azc al langer aan. Toen er op een zaterdagochtend plots een protestbord verscheen in het weiland waar de flexwoningen moeten komen, fietsten ze met een pot blauwe verf die kant op. ‘Woningbouw oké, AZC nee’ werd zo ‘Woningbouw oké, AZC welkom’. Althans, tot de gemeente het bord weghaalde.
Toch hebben ze lang met een eigen petitie gewacht, omdat ze de tweespalt in het dorp niet verder wilden verergeren. Maar achteraf gezien hadden ze misschien eerder in actie moeten komen, zegt Jetske. ‘Want je merkt toch dat als je eenmaal met een actie begint, of dat nu voor of tegen is, het leidt tot een vliegwieleffect leidt.’
Koster valt haar bij. ‘We krijgen heel veel reacties van bewoners die zeggen: hè, hè, dankjewel dat jullie dit doen. De grote les is dus: laat je horen, ook als je voor bent.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden