Dinsdag ging Dieter Joseph kijken bij het verpleeghuis waar hij na de feestdagen naartoe verhuist. Zoals altijd ging hij er zelfstandig heen, in zijn elektrische rolstoel. Hij schrok. De kamer in het verpleeghuis is de helft van zijn woonkamer nu. ‘Daarin moet je dan de hele dag existieren.’
Dieter Joseph, 64 jaar, woont al decennia op Texel, maar soms hoor je dat hij geboren is in Duitsland. In de eetzaal verzamelden zich stipt om twaalf uur ’s middags de andere bewoners. ‘Minstens twintig jaar ouder.’ Het vooruitzicht van elke week samen zingen vloog hem aan. ‘Dan wil ik vluchten.’
Over de auteur
Ana van Es schrijft twee keer per week een column voor de Volkskrant, waarvoor ze Nederland doorkruist. Eerder was ze onder meer correspondent in het Midden-Oosten. Van Es won de journalistieke prijs De Tegel met haar reportages uit Jemen.
Hij ontvangt in zijn aangepaste woning in Den Burg. De voordeur gaat open op afstand. Via de computer en slimme sensoren bedient hij het raam, de elektrische kachel (‘op gas stoken is duur’), de cd-speler, zijn stereo-installatie en de televisie.
Als jonge man dook hij bijna dertig jaar geleden van een speedboot in ondiep water. Hoge dwarslaesie. Bijna geheel verlamd. Alleen zijn nek en schouders doen nog mee. Gewoon zelf zijn neus afvegen, dat gaat niet meer.
Het was een drama. Maar toen hij klaar was met revalideren, bestond er ook een lichtpuntje: Thuiszorg Texel. Van en voor het eiland. Vaste medewerkers die alles regelden. Ontbijt. Douchen. Huishoudelijke hulp. Het sprak vanzelf dat hij zelfstandig kon wonen.
Vele schaalvergrotingen later is de thuiszorg in handen van Omring, met het hoofdkantoor op de vaste wal. Een stichting, dus zonder winstoogmerk, waar onder de streep 4,1 miljoen euro overblijft. Omring is in de Kop van Noord-Holland zó groot dat ’s lands fusietoezichthouder, de Autoriteit Financiële Markten, daar al eens vragen bij stelde.
Omring, dat is ‘samen de beste zorg dichtbij’, ‘positieve gezondheid’ als uitgangspunt, altijd ‘met elkaar in verbinding’. Bij Omring maak je een ‘cliëntreis’.
Terwijl de jaarverslagen zich vulden met vaagtaal, zag Dieter Joseph de zorg afkalven. Drie keer per week douchen werd één keer, en verder poedelen met een ‘swash-washandje’. ‘Ze drogen het niet na. Je blijft in je eigen dreck und speck.’
Jarenlang had hij hulphonden. ‘Als je een dagje niet wilt, dan maakt de hond duidelijk: dat is niet oké’, zegt hij met emotie in zijn stem. Maar een hond moet ’s avonds uitgelaten. Dat deed hij zelf, in zijn rolstoel. Helaas: een nieuwe hond zit er niet in. Tegenwoordig wordt Dieter Joseph namelijk om halfzeven ’s avonds door de thuiszorg in bed gelegd.
Geen kwaad woord over de verzorgsters, die doen allemaal ‘met een zoentje op de hand’ hun best. Hij veronderstelt dat het hier schuurt: hun gebroken diensten, de flexkrachten, het verloop.
Zijn cliëntreis nam enkele weken geleden een grimmige afslag: Omring stopt de thuiszorg, met een beroep op ‘kleine lettertjes in een contract’ waarvan hij niet wist dat het bestond. ‘Ze zeggen dat de zorg te zwaar wordt. Dat ik te vaak de bereikbaarheidsdienst bel.’
Laatst had hij een dubbele longontsteking vanwege corona. Toen heeft hij inderdaad ’s nachts gebeld, hij was ‘heel benauwd’. Soms loopt de katheter niet door. Dat probeert zijn moeder op te lossen. Ze woont vlakbij, maar zij is 87, dat gaat niet altijd.
De woordvoerder van Omring e-mailt dat Dieter Joseph wordt overgeplaatst omdat de zorg thuis ‘intensiever’ wordt en hij ‘onverwachts extra zorg’ vraagt. Omring begrijpt dat het een ‘hard gelag’ is, maar op de ‘woonzorglocatie’ staan medewerkers 24 uur per dag voor hem klaar, dat is een ‘betere keuze’.
‘Niemand wil dit’, zegt de woordvoerder even later door de telefoon. Maar ondertussen gebeurt het wel.
‘Ze hebben de macht’, zegt Dieter Joseph. Met nog slechts twee weken te gaan zoekt hij particulieren of een andere instantie die de zorg willen overnemen, zodat hij thuis kan blijven. Hij hoopt op een wonder.
In het verpleeghuis blijft de kamerdeur overdag open. ‘Nul privacy.’ De slimme elektronica die zijn huis leefbaar maakt, ontbreekt daar. Zijn schrikbeeld: ‘Elke vijf minuten op de bel moeten drukken, een zuster roepen voor wat ik hier zelf kan.’
a.vanes@volkskrant.nl
Source: Volkskrant columns