In Brussel staat Viktor Orbán deze dagen helemaal alleen in zijn verzet tegen steun aan Oekraïne. Maar in Den Haag heeft hij een trouwe medestander: Geert Wilders. De PVV verzette zich deze week, net als Orbán, tegen nieuwe steun aan Oekraïne en de start van de onderhandelingen voor toetreding tot de EU.
Bovendien nam de Tweede Kamer een motie aan waardoor Nederland mogelijk een ‘opt-outclausule’ voor asiel en migratie krijgt, als het verdrag van de EU wordt gewijzigd. In dat geval hoeft Nederland, net als Denemarken, niet meer mee te doen aan het gezamenlijke Europese asiel- en migratiebeleid. Wilders sprak van een ‘historische motie’.
Vooralsnog heeft die toenemende euroscepsis weinig praktische gevolgen. Ondanks de opstelling van de PVV staat de Kamer nog altijd in grote meerderheid achter steun aan Oekraïne. En een opt-out voor asiel en migratie is nog ver weg. Zo’n clausule is pas mogelijk als het verdrag wordt gewijzigd. Het Europees Parlement heeft de regeringsleiders weliswaar verzocht een herziening van het verdrag te onderzoeken, maar de meeste lidstaten zijn daar huiverig voor.
Alleen de PVV is echt voorstander van een opt-outclausule. VVD en NSC steunen vooralsnog het Europese asiel- en migratiepact, maar willen de mogelijkheid van een opt-out achter de hand hebben als het mislukt. De opstelling van de Kamer moet niet gedramatiseerd worden, maar in het eerste debat over buitenlands beleid is wel meteen duidelijk geworden dat er een nieuwe, meer eurosceptische wind waait.
Toch dreigt de geopolitieke blindheid in Nederland toe te nemen. In de verkiezingscampagne speelde het buitenland geen enkele rol, terwijl er toch alle reden tot zorg is. Europa wordt geconfronteerd met de agressie van Rusland en de opmars van China, terwijl Amerika niet meer de vanzelfsprekende beschermheer van weleer is. In dit krachtenveld is Europa kwetsbaar, vanwege zijn ligging in de nabijheid van brandhaarden in Afrika en het Midden-Oosten, zijn armoede aan grondstoffen en zijn afhankelijkheid van internationale handel.
Het is een situatie die vraagt om engagement met de wereld, en om een EU die de belangen van Europa op mondiale schaal kan verdedigen, veel beter dan afzonderlijke lidstaten dat kunnen. Dat geldt zeker voor een kleine en open handelsnatie als Nederland. Naarmate zijn premierschap vorderde, begon Mark Rutte dat steeds scherper in te zien.
Die winst dreigt teniet te worden gedaan als het PVV-geluid dominant wordt in een nieuwe regering. De PVV is tegen steun aan Oekraïne, een land dat voor zijn leven vecht tegen een Russische agressor. Als die strijd verloren gaat, wordt agressie aangemoedigd, waardoor de Europese veiligheid verder in gevaar komt. De PVV is blind voor deze geopolitieke dimensie, vertoont en miezerig gebrek aan solidariteit met een volk dat aangevallen wordt en is bereid de misdadiger Poetin in de kaart te spelen.
In de formatie wordt Wilders terecht aangesproken op de Grondwet. Maar het is evenzeer belangrijk dat NSC, VVD en BBB duidelijke grenzen stellen aan het Europees en buitenlands beleid van de nieuwe regering, zodat een Orbánisering van dat beleid wordt voorkomen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant