Dat oordeelt het Amerikaanse vakblad Science in zijn smaakbepalende jaaroverzicht. Zoals Time jaarlijks een persoon van het jaar uitroept, zo selecteert Science in december de grootste ‘doorbraken van het jaar’. En hoewel semaglutide al sinds 2005 op de markt is als diabetesmedicijn, was 2023 het jaar waarin het middel doorbrak als afslankmiddel.
Dat komt door een reeks publicaties die erop wijzen dat Ozempic en Wegovy behalve een procent of 15 aan gewichtsverlies, ook werkelijk gezondheidsvoordelen geven. Zo wees een groot onderzoek afgelopen zomer uit dat mensen die afslankten met semaglutide, 20 procent minder risico hebben op hartaanvallen en beroertes. Een ander onderzoek, naar semaglutide tegen nierziekte bij diabetespatiënten, werd zelfs voortijdig afgebroken omdat de resultaten zo goed waren.
Over de auteur
Maarten Keulemans is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, met als specialismen microleven, klimaat, archeologie en gentech. Voor zijn coronaverslaggeving werd hij uitgeroepen tot journalist van het jaar.
Maar, waarschuwt Science: nadelen zijn er ook. Zo is het middel duur, heeft het bijwerkingen zoals misselijkheid, slapeloosheid en diarree, en zijn er vermoedens dat er ook ernstigere bijwerkingen kunnen zijn, zoals pancreatitis (alvleesklierontsteking). En, ook een inzicht van afgelopen jaar: wie stopt, kan alsnog weer aankomen.
Semaglutide imiteert GLP-1, een ingewandhormoon dat maakt dat wie het inneemt – via een prikpen of als pil – minder eetlust heeft. ‘Een ding is duidelijk’, stelt Science, ‘deze nieuwe therapieën veranderen niet alleen hoe obesitas wordt behandeld, maar ook hoe het wordt begrepen: als een chronische ziekte met biologische wortels, in plaats van als gebrek aan wilskracht.’
Andere doorbraken die Science voor het voetlicht zet, zijn onder meer de succesvolle introductie van het nieuwe malariavaccin genaamd ‘R21/Matrix M’ in Afrika. Ook de eerste twee tot de markt toegelaten behandelingen tegen alzheimer haalden het jaaroverzicht. Hoewel de middelen alleen op papier, verstopt in de gemiddeldes, de voortgang van de ziekte iets afremmen – per patiënt zal men er weinig van merken – vindt Science het belangrijk dat de middelen ‘patiënten en families nieuwe hoop’ bieden.
Afknappers van het jaar zijn er ook. Hoofdschuddend beoordeelt Science de ‘aanhoudende verhalen dat de covid-pandemie zou zijn begonnen met een lek uit een overheidslaboratorium in (het Chinese) Wuhan’. Terwijl ‘volgens veel wetenschappers overtuigend bewijs de theorie steunt dat de pandemie begon met een natuurlijke sprong vanuit geïnfecteerde dieren, op een markt in Wuhan.’
Dit jaar werd duidelijk dat China genetisch bewijs achterhield dat er op de bewuste markt ook coronagevoelige dieren zoals wasbeerhonden werden verkocht. In de Verenigde Staten laaide het vuur echter verder op: Republikeinen hield er ‘opgewonden hoorzittingen die Amerikaanse overheidsdienaren ervan beschuldigden een lablek stil te houden, zonder bewijs’, blikt Science terug.
Beluister ook onze wetenschapspodcast over de nieuwe generatie afslankmiddelen. Niks hielp Lisette (115kg) om af te vallen, totdat ze als proefpersoon meedeed aan een experiment. Met hulp van een dagelijkse injectie vlogen de kilo’s eraf, en bléven ze eraf. Wat zijn de kansen en risico’s van dit soort nieuwe afslankmiddelen?
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden