Mensen sliepen er recent op stoelen, vorige zomer zelfs buiten én de hygiëne laat er te wensen over. In Ter Apel verblijven veel meer asielzoekers dan het aanmeldcentrum in Groningse dorp aankan. De dringende oproep aan andere gemeenten: richt opvang voor asielzoekers in.
Maar wat doe je als gemeente wanneer je inwoners dat niet zien zitten, omdat ze bijvoorbeeld zorgen over de veiligheid hebben? Hoe kan je ervoor zorgen dat burgers er juist wel voor openstaan? Want of je wil of niet: asielzoekers komen toch wel naar Nederland.
Allereerst is het belangrijk dat omwonenden iets te zeggen hebben over de opvang van asielzoekers en daar vragen over kunnen stellen, zegt hoogleraar migratiegeschiedenis Marlou Schrover. De geschiedenis laat volgens haar zien dat dit ervoor zorgt dat mensen er meer voor zullen openstaan.
"Het best werken bijeenkomsten waarbij je kleinschalig aan tafeltjes met inwoners in gesprek gaat", zegt ze. Het is belangrijk dat de groep niet te groot is en dat de mensen die er daadwerkelijk mee te maken krijgen erbij betrokken worden. "Wat niet werkt, zijn grote zalen waarbij de gemeente vooral informatie zendt naar de aanwezigen."
Als de gemeente met omwonenden over de mogelijke opvang van asielzoekers heeft gesproken, is het van belang iets met die gesprekken te doen en erop terug te komen, zegt Schrover. Zo kan de gemeente onder meer antwoord geven op vragen die leven bij omwonenden. Die vragen moet je serieus nemen, benadrukt de hoogleraar.
Wat burgemeesters niet moeten doen - en wat ze dus beter kunnen vermijden als ze draagvlak willen creëren - is overrompeld overkomen als er een beroep op de gemeente wordt gedaan. "Vaak zijn ze dat namelijk helemaal niet en lopen gesprekken over opvang al heel lang."
Als burgemeesters dit wel doen, komt dat het vertrouwen van inwoners niet ten goede, zegt Schrover. "Want waarom zou je geloven dat een opvanglocatie niet tot onveiligheid hoeft te leiden als over de komst van het centrum al niet de waarheid is verteld?"
Ook kunnen gemeenten mensen enthousiaster maken voor asielopvang in hun omgeving door slim om te gaan met het geld dat ze van het Rijk krijgen. Gemeenten ontvangen namelijk meer dan ze nodig hebben voor de opvang van asielzoekers.
"Zeker voor gemeenten die er financieel wat minder goed voor staan, kan dit zo zijn. Ze kunnen het extra geld dat ze krijgen dan bijvoorbeeld gebruiken voor het behoud van een sportterrein dat dreigt te verdwijnen." Als je dit als gemeente tactisch doet, kan het mensen over de streep trekken, zegt Schrover.
In Oss is in 2016 een noodopvanglocatie geopend vanwege de vluchtelingenstroom vanuit Syrië. Die noodopvang riep destijds soms weerstand op. Sinds de oorlog in Oekraïne wonen Oekraïense vluchtelingen en andere vluchtelingen samen in Oss. En dat bevalt goed, zei de stichting Thuis in Oss in december vorig jaar tegen NU.nl.
Een jaar later is dat nog steeds het geval. Serieuze incidenten zijn er nog nooit geweest, zegt Angelo Schuurmans van de stichting tegen NU.nl. In de Brabantse gemeente bestaat nog wel weerstand tegen de huisvesting van asielzoekers, maar volgens Schuurmans gaat het maar om een kleine groep. Over het algemeen vinden Ossenaren het goed dat de opvang er is, zegt hij.
Dat komt volgens hem allereerst door het open karakter van de opvang daar. "Iedereen is welkom, je hoeft bijvoorbeeld niet met een identificatiebewijs naar binnen. Dat is heel anders dan op de meeste andere opvangplekken in Nederland. Die zijn vaak een stuk geslotener, waardoor er een mysterieuze sfeer omheen gaat hangen."
Naast dat iedereen in de opvang mag komen kijken, worden ook activiteiten georganiseerd voor mensen van buitenaf, zoals buurtbarbecues en soepmiddagen. De Ossenaren kennen de opvang, benadrukt Schuurmans. Het is de bedoeling dat de mensen in de opvang echt onderdeel worden van het leven in Oss.
Schuurmans kan zich vinden in wat Schrover zegt over inspraak van omwonenden. Die inspraak heeft ook bijgedragen aan de acceptatie in Oss, denkt hij.
"We moeten binnenkort naar een nieuwe locatie, omdat het gebouw hier wordt gesloopt. Daarvoor zijn zogenoemde klankbordgroepen in het leven geroepen, omdat sommige omwonenden van de nieuwe locatie bezorgd hebben gereageerd." Die zorgen zijn meegenomen en hebben uiteindelijk een rol gespeeld in de plannen voor de locatie.
Tot slot, zegt hoogleraar Schrover, is ook continuïteit van belang voor welwillendheid van inwoners tegenover asielopvang. Dan is het namelijk makkelijker om vrijwilligers aan te houden en weten mensen dat er niet veel overlast door zal komen. Verschillende gevallen waarin opvang in rustigere tijden niet compleet is afgebouwd, zoals in Utrecht, laten dat volgens haar zien.
Schuurmans sluit zich daarbij aan, ook al is dit in Oss niet zo gelopen. In 2017 ging de opvang dicht, omdat de asielinstroom was afgenomen. Zijn stichting bleef wel actief in de gemeente met initiatieven voor statushouders. Inmiddels zijn er meer vrijwilligers bij aangesloten. Daarom hoefde er, toen er vorig jaar een vluchtelingenstroom vanuit Oekraïne op gang kwam, geen compleet nieuw initiatief te worden opgetuigd. "Mensen weten dat het werkt in Oss."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen