Het is een contradictio in terminis, maar er zijn steeds meer huisartsen zonder huis. Dan heb ik het niet over hun privésituatie, maar over hun werk. Veel huisartsen werken al jaren in een te klein pand en kunnen daardoor minder zorg aanbieden dan waaraan behoefte is. Of er is nergens betaalbare ruimte te vinden, waardoor huisartsen überhaupt geen praktijk kunnen beginnen. Er zijn inventieve huisartsen die het dan maar creatief oplossen: ze bieden digitaal advies vanuit huis en als ze een patiënt echt moeten zien, gaan ze met de auto of bakfiets bij de patiënt langs.
Over de auteur
Rinske van de Goor is huisarts en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Inmiddels werkt de helft van de huisartsen als zzp-huisarts, zonder eigen praktijk met vaste patiënten. Dit is kwalijk, want een vaste huisarts is belangrijk voor de kwaliteit van de zorg. Maar ja, zonder pandjes geen vaste klantjes.
In totaal kampt driekwart van de huisartsen met huisvestingsproblemen: het merendeel, kortom. En zonder werkplekken voor dokters ook geen dokters en zo groeit het aantal ‘zorgwoestijnen’: gebieden in Nederland waar geen huisarts meer te vinden is.
Inmiddels zijn ook de beleidsmakers wakker en zien zij dat de situatie problematisch wordt. Daarom hebben overheden en andere beleidsmakers in 2022 de volgende afspraak gemaakt met de huisartsen: ‘VWS en de verenigingen van zorgverzekeraars, van huisartsen en van gemeenten spannen zich in om voor de zomer van 2023 tot werkbare afspraken en een handreiking te komen over het oplossen van huisvestingsproblematiek van huisartsen.’ Ze hebben ook een heuse Werkgroep Huisvesting opgericht, speciaal voor huisartsen, waarin alle organisaties zijn vertegenwoordigd.
De zomer hebben ze niet gehaald, maar vorige week verscheen dan de ‘Handreiking huisvesting huisartsen en gezondheidscentra’, gemaakt door de Werkgroep. Daar hebben dus een boel hoogopgeleide beleidsmedewerkers duurbetaald meer dan een jaar aan gewerkt.
Nou daag ik u uit: stel je voor, je bent huisarts en je wil graag voor eigen patiënten zorgen. Dus zoek je werkruimte. Er is alleen niks betaalbaars te huur. Maar gelukkig! Daar is de Handreiking: precies wat je nodig hebt!
Je begint te lezen. De Werkgroep schrijft: ‘Huisartsen moeten hun knelpunten zo vroeg mogelijk signaleren. De betrokken partijen moeten kennis delen. De betrokken partijen moeten samen zoeken naar oplossingen waarbij iedereen zijn eigen kwaliteiten en verantwoordelijkheden zo goed mogelijk inzet.’
Oké, dus? Wat kan de huiszoekende huisarts verwachten van, bijvoorbeeld, de zorgverzekeraar?
‘Een proactieve rol in de regionale samenwerking met de gemeente en regionale huisartsenorganisatie om passende huisvesting te agenderen en organiseren. Zorgverzekeraars zijn in de positie om waar nodig de samenwerking met de regionale huisartsenorganisatie en gemeenten aan te jagen en zo knelpunten op te lossen.’
Dat schiet lekker op. De gemeente dan maar? Wat hebben de knappe koppen van de beleidsorganen bedacht dat gemeenten moeten doen?
‘Een medewerker of een team de taak geven om overleg te voeren met de regionale huisartsenorganisatie die de huisvestingsrol oppakt en zorgverzekeraar(s) over huisvesting voor eerstelijnszorg en/of te helpen bij huisvestingsproblemen. Aanvullend kan een gemeente een (digitaal) loket ontwikkelen om vraag en aanbod van maatschappelijk vastgoed bij elkaar te brengen.’
Overal in het document wordt verwezen naar de ‘regionale huisartsenorganisatie’: niets meer dan het samenwerkingsverband van de huisartsen in die regio. Die dus juist bijna allemaal huisvestingsproblemen hebben. Kortom: ze moeten maar met hun samenwerkingsverband zelf hun huisvestingsproblemen oplossen – en ook die van hun beginnende collega’s.
De dakloze huisarts snapt niet waarom een nieuw hip koffietentje in de wijk wél een ruimte kan huren, maar hij niet. Huisartsenzorg is een basisvoorziening. Waarom zorgt de overheid niet voor zorggebouwen in de wijk, voor de daarvoor berekende huurtarieven?
Hoe helpt de opgerichte werkgroep huisvesting met deze ‘Handreiking Huisvesting huisartsen’ de dokter aan betaalbare werkruimte?
Nog even doorbladeren. Daar staat: ‘De huidige maximum huisvestingstarieven voor huisartsen zijn gebaseerd op kostenonderzoek dat is gedaan in het jaar 2015.’
Juist ja: 2015.
Dan leest de huisarts op pagina 3: ‘Als zelfstandige ondernemer ligt de eindverantwoordelijkheid voor het vinden van huisvesting bij de huisarts zelf.’
Mijn collega-columniste Danka Stuijver schreef er al eerder over: ‘Een huisarts wordt geacht zelfstandig ondernemer te zijn, maar zijn huisvestingstarieven zijn gemaximeerd op 1.500 euro per maand voor huur, gas, water, licht, schoonmaak én onderhoud.’ De huisarts is naast zelfstandig, ook een verstandig ondernemer, en concludeert: huisvesting voor beginnende huisartsen is een onneembare vesting.
In 2023 bood de koning excuses aan voor het slavernijverleden en wist taalwonder ChatGPT binnen één jaar honderden miljoenen gebruikers aan zich te binden. Finland trad toe tot de Navo. Turkije en Syrië werden getroffen door aardbevingen, Hamas en Israël raakten in oorlog. Nieuwkomer BBB werd de grootste in alle provincies, het kabinet viel over een asielcrisis - waarna de PVV won. Met Barbie maakte Greta Gerwig als eerste vrouwelijke regisseur een film die meer dan 1 miljard dollar opbracht. Jenni Hermoso rekende af met seksisme (‘De kus’) in het Spaanse voetbal. Europa ging deze zomer gebukt onder extreem weer. En Donald Trump werd de eerste Amerikaanse president van wie een mugshot is genomen.
De wereld staat nooit stil, maar heeft dit jaar iets u zó geraakt, dat u daardoor van mening bent veranderd? Welk standpunt heeft u verlaten, welk nieuw perspectief heeft u verrijkt? Laat ons weten waarover u radicaal van opvatting bent veranderd en door welke nieuwsgebeurtenis dat is veroorzaakt.
Stuur uw bijdrage (max. 200 woorden) voor 19 december naar brieven@volkskrant.nl. Een selectie zal in de laatste week van het jaar worden gepubliceerd.
Source: Volkskrant