Geert Wilders noemde het aannemen van de motie, die ook gesteund werd door SGP, Forum voor Democratie en JA21, ‘historisch’. De partijen reageren met de motie op een aangenomen resolutie van 22 november van het Europees Parlement. Daarin wordt de Europese Raad gevraagd een nieuwe conventie te organiseren voor de hervorming van de Europese verdragen. Veel lidstaten zijn daar trouwens terughoudend over.
‘Het is een duidelijk politiek signaal aan andere lidstaten’, zegt Caspar Veldkamp (Nieuw Sociaal Contract), de initiator van de motie. ‘Die resolutie stelt vergaande federalistische hervormingen voor. Het is dus goed als Nederland in de Europese Raad de gelegenheid markeert dat een verdragswijziging wat Nederland betreft ook kan betekenen dat er ergens een onsje af kan in plaats van altijd erbij.’ NSC is voorstander van het EU asiel- en migratiepact dat momenteel in Brussel wordt afgerond, maar als blijkt dat het echt niet werkt, moet Nederland een opt-out kunnen bedingen, aldus Veldkamp.
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid. Eerder was hij correspondent in Moskou.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
Ook de VVD wil die optie openhouden. Europa-woordvoerder Thom van Campen vindt in het algemeen dat Nederland zich ‘pro-actief’ moet opstellen in het komende debat over de hervorming van de Unie, waarvoor aankomend tijdelijk voorzitter België het komende halfjaar de aftrap wil geven.
De PVV aast ook op een opt-out en put hoop uit de mogelijkheid dat de EU wellicht haar verdragen gaat herzien. ‘Wat ons betreft is het tijd om weer controle over de eigen grens terug te nemen’, aldus Emiel van Dijk (PVV) deze week in het eerste EU-debat van de nieuwe Kamer. Verwijzend naar de (niet bindende, red.) resolutie van het Europees Parlement, vervolgde hij: ‘En het kan ook. Dit is de kans.’
De motie bevestigt hoezeer het thema migratie de vier partijen verbindt die volgens verkenner Ronald Plasterk een kabinet moeten vormen. De intenties waarmee de vier partijen flirten met een opt-out lopen wel uiteen. Waar NSC en VVD een mogelijke opt-out zien als een soort nooduitgang voor als het Europese asiel- en migratiepact niet blijkt te werken, ziet de PVV een opt-out als doel op zich. Verwijzend naar problemen met de asielopvang in Ter Apel, buurtbewoners die ‘de overlast zat zijn’, en woningnood onder jongeren, droomde Emiel van Dijk deze week hardop: ‘Zou een opt-out geen geschenk uit de hemel zijn?’
Om de grenzen te sluiten en geen asielzoekers meer toe te laten is evenwel meer nodig dan een opt-out van het EU-asielbeleid. Daarvoor zou Nederland zich ook uit het Vluchtelingenverdrag moeten terugtrekken, en uit het Schengenverdrag (waarin deelnemende landen hun onderlinge grenscontroles opheffen).
Hoewel een conventie over EU-verdragswijziging zeker niet om de hoek ligt, en een opt-out dus ook niet, is het signaal naar andere EU-lidstaten helder: er waait een andere wind in de nieuwe Tweede Kamer. De euroscepsis waaraan de Kamer zich onder druk van geopolitieke ontwikkelingen langzaam leek te ontworstelen, is weer terug op de voorgrond.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden