Dat is althans de conclusie van een woensdag gepresenteerd vergelijkend data-onderzoek door adviesbureau Zanders in opdracht van stichting BKR, de organisatie die de kredieten en betalingsachterstanden van alle Nederlanders registreert in het Centrale Krediet Informatiesysteem.
Wie schuldhulp heeft gehad van zijn of haar gemeente, staat bij BKR geregistreerd in het schuldhulpregister. Zo’n 75 duizend inwoners van Nederland krijgen schuldhulp, ongeveer een tiende van de inmiddels 720 duizend personen met problematische schulden.
Aanleiding voor het onderzoek is de trend dat steeds meer gemeenten de vijf jaar durende BKR-registratie na afronding van de schuldhulp flink verkorten, tot bijvoorbeeld een periode van zes maanden. Zij doen dit omdat burgers last kunnen hebben van zo’n BKR-registratie, bijvoorbeeld als zij een hypotheek willen afsluiten of een bedrijf willen beginnen.
Sinds 1965 registreert stichting BKR de leningen (boven 250 euro), schuldhulptrajecten en het betaalgedrag van alle Nederlanders, om te voorkomen dat iemand met betaalproblemen nóg meer leningen aangaat en zo alleen maar dieper in de financiële problemen komt. Kredietverstrekkers kunnen op basis van de BKR-registratie beslissen of iemand al dan niet een lening krijgt.
Steeds meer gemeenten vinden de lasten van deze registratie te groot: na een gemeentelijk schuldhulptraject zouden hun inwoners met een schone lei verder moeten kunnen met hun leven. Daarom besloten een jaar geleden de vier grote steden de BKR-registratie van schuldhulp terug te brengen tot zes maanden. Steeds meer gemeenten volgen dit voorbeeld.
Vanwege deze ontwikkeling wilde Stichting BKR meer inzicht krijgen in de gevolgen hiervan. De verkorting van de registratietermijn van schuldhulp is te kort geleden ingezet om er nu al deugdelijk onderzoek naar te kunnen verrichten.
In plaats daarvan deed adviesbureau Zanders in opdracht van Stichting BKR een vergelijkend data-onderzoek met enerzijds gegevens over de terugval van burgers na schuldhulp en anderzijds gegevens van burgers die zulke hulp nooit hebben gehad.
Op basis van die vergelijking schatten de onderzoekers dat verkorting van iemands BKR-registratie in het schuldhulpregister van vijf jaar naar zes maanden het risico verdubbelt dat die persoon opnieuw in de schulden raakt.
‘Het is een risico-inschatting’, zegt directeur Peter van den Bosch van stichting BKR. ‘Deze maakt duidelijk dat kwetsbare mensen die net uit de schuldhulp komen er de dupe van kunnen worden als zij snel weer leningen kunnen aangaan.’
Wethouder Eva Boswinkel (Armoedebestrijding, GroenLinks) uit Zutphen is niet onder de indruk van die conclusie. Zutphen maakte vorige week bekend dat zij als eerste gemeente de schuldhulpregistratie bij BKR meteen schrapt als een inwoner het schuldentraject heeft afgerond.
‘De BKR-registratie is ooit bedacht om overkreditering te voorkomen. Tegenwoordig hebben schulden vaak andere oorzaken. Zoals het hebben van te weinig inkomen om rond te kunnen komen. Of een scheiding’, zegt Boswinkel.
‘Wij denken dat wij burgers na zo’n schuldentraject beter helpen met goede nazorg – zoals hulp bij hun administratie – dan met een BKR-registratie. Met die registratie kunnen ze problemen krijgen met bijvoorbeeld het afsluiten van sommige telefoonabonnementen.’
Ook de branchevereniging van schuldhulpverleners, NVVK, is voorstander van de verkorting van de BKR-registratietermijn. Bij voorkeur tot een periode van zes maanden, net zo lang als bij de wettelijke schuldsanering.
‘Je leven staat al grotendeels stil tijdens de schuldsanering. Zes maanden na de afronding moet je verder kunnen’, zegt de NVVK-woordvoerder. ‘Veel mensen ervaren zo’n BKR-registratie als een negatief kruisje achter hun naam.’
Volgens BKR-directeur Van den Bosch zou op individuele basis bij sommige voormalige schuldenaren de registratie mogelijk geschrapt kunnen worden, onder de voorwaarde dat die persoon geen nieuwe schulden heeft en dat alles goed gaat. ‘Maar als er betalingsachterstanden zijn, dan zou die registratie in stand kunnen blijven.’
‘Als mensen hun rekeningen niet kunnen betalen, kunnen zij besluiten een lening aan te gaan om de gaten te dichten. Dan raken ze nog verder van huis’, zegt Van den Bosch. ‘De registratie beschermt hen, want dan krijgen ze geen lening. Bedenk ook dat lenen voor iedereen duurder wordt als meer mensen kredieten aangaan die zij niet kunnen terugbetalen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden