De belangrijkste en zelfs ‘historische’ uitkomst van deze klimaattop in Dubai zijn de scherpe passages over het terugdringen van fossiele brandstoffen. In 2050 moet ‘netto nul’ worden bereikt, wat zoveel betekent als dat landen nog wel een beetje fossiele brandstoffen mogen uitstoten, maar die dan wel moeten compenseren met bijvoorbeeld het planten van bomen.
Daarbij moet er de komende tien jaar – in dit ‘kritieke’ decennium – al ‘versnelde actie’ plaatsvinden om fossiele brandstoffen af te bouwen, zo valt te lezen in het akkoord. Dat er überhaupt consensus is bereikt over de afbouw van fossiel mag bijzonder heten; in de concepttekst die maandag naar buiten kwam, stonden geen harde afspraken hierover. Daarop reageerde een meerderheid van de deelnemende landen teleurgesteld. Ook EU-klimaatcommissaris Wopke Hoekstra noemde de slottekst toen ‘op belangrijke punten onvoldoende’.
Maarten de Zeeuw, klimaatexpert bij Greenpeace Nederland, stelt dat er weer ‘een sprankje hoop gloort aan de horizon’ na het ‘diep teleurstellende’ vorige concept. ‘Deze tekst geeft een duidelijk signaal, waarmee de wereld afscheid kan nemen van kolen, olie en gas om het doel van maximaal 1,5 graad opwarming te halen’, aldus De Zeeuw. Hij zegt dat met het akkoord over de fossiele industrie ‘eindelijk de olifant in de kamer wordt benoemd’.
Een belangrijke kanttekening is dat in de slottekst niet duidelijk vermeld staat hoe alle fossiele brandstoffen moeten worden uitgefaseerd, volgens de klimaatexpert. ‘En het is zorgwekkend dat de deur open wordt gezet voor gevaarlijke schijnoplossingen, zoals het afvangen van CO2 en ‘transitiebrandstoffen’, wat gewoon fossiel aardgas kan zijn.’
De deelnemende landen vinden dat de productiecapaciteit van hernieuwbare energie fors omhoog moet, en willen dat deze capaciteit in 2030 is verdrievoudigd. Het Internationaal Energieagentschap spreekt van een belangrijke voorwaarde om de opwarming van de aarde onder de 1,5 graad te houden, omdat groene energie de vervuilendste fossiele energiebronnen moet vervangen.
Wereldwijd is nu ongeveer 14 procent van de verbruikte energie ‘groen’, een percentage dat de komende jaren volgens het klimaatakkoord dus flink omhoog moet. Landen als Noorwegen, Zweden en Brazilië lopen, vooral door het gebruik van waterkracht, voorop in groene energie. Nederland zit met 14,3 procent duurzame energie net boven het wereldwijde gemiddelde.
Het eerste succes in Dubai werd al vroeg geboekt: direct bij de opening van de top stemden de landen in met de oprichting van een loss and damage-fonds. Dat is een fonds dat arme landen die zwaar te lijden hebben onder de gevolgen van klimaatverandering tegemoet moet komen.
Hoewel de gedane donaties voldoende zijn om het fonds de komende jaren op te zetten, is het bedrag een schijntje vergeleken met het geld dat nodig zal zijn om uit te keren aan getroffen landen. Daarover zal op toekomstige klimaattoppen verder moeten worden onderhandeld.
Ook deze punten staan in de slotverklaring:
• Het versneld terugdringen van de uitstoot door kolencentrales.
• Het versnellen van technieken waarbij geen of weinig CO2 vrijkomt.
• Het drastisch terugdringen van andere broeikasgassen dan CO2.
• Het terugdringen van uitstoot van wegtransport.
• Het geheel afbouwen van fossiele subsidies (tenzij die nodig zijn om kwetsbare huishoudens te beschermen).
Er wordt in de slotverklaring overigens geen woord gerept over de luchtvaart, terwijl die een van de grootste klimaatuitdagingen is. Om groener te kunnen vliegen, moet alles anders, schrijft Bard van de Weijer in deze serie over de transportrevolutie. En er is haast: aan het eind van het decennium moet het eerste emissieloze passagierstoestel al de lucht in.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden