Carla Wobma kon geen grofvuilbak passeren zonder erin te duiken, zoekend naar voorwerpen die ze een nieuw leven kon bieden, materiaal dat recyclebaar was. ‘Een containerfreak’, noemde ze zichzelf. Met echtgenoot Bob Crébas vormde zij in de Noordoostpolder een ondernemersstel dat al ver voordat die term in zwang zou raken op duurzaamheid gericht was. Hun motivatie: hergebruik is besparen op grondstoffen en energie, een zegen voor het leefklimaat.
Wobma was een meisje van Urk, ze voelde een warme verwantschap met de bewoners van het vroegere eiland, maar verzette zich tegen de benauwende mores van de orthodox-christelijke samenleving. De zelfbewuste Wobma gold als een beetje rebels. Op Urk schikte ze zich in het dragen van een jurk, maar die werd verwisseld voor een spijkerbroek zodra ze het dorp uit was.
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Toen zij 13 was overleed haar moeder en moest zij helpen een ontwricht gezin met zes kinderen overeind te houden. Op haar 17de werkte ze in de psychiatrische zorg. In 1973, op haar 21ste, trouwde ze met Bob Crébas, een werkloze bosbouwer uit het naburige Bant. Twee jaar later werd zoon Frank geboren, weer twee jaar later zoon Robin.
Het jonge gezin woonde in een arbeiderswoninkje bij Bant, waar de jongens Crébas opgroeiden in eenvoud en vrijheid. De verwarming kwam van houtkachels waarop ook gekookt werd. Zoon Frank: ‘Houtsprokkelen in het Kuinderbos is een sterke herinnering uit mijn jeugd, die sober én gelukkig was.’
Als baanloze activisten streden Wobma en haar man voor een beter milieu en deden zij mee aan de blokkade van de toegangspoort van kerncentrale Dodewaard. Boven het kamp van de actievoerders en hun kinderen wiekten politiehelikopters waar de kleine Frank zijn ogen niet vanaf kon houden.
Wobma’s oudste kind ontwikkelde een fascinatie voor de luchtvaart, vooral de militaire, maar daar deed zij niet moeilijk over. Zelfs niet toen Frank ging fotograferen voor de Nederlandse en Amerikaanse luchtmacht. ‘Mijn ouders hebben nooit gezegd dat ze dat stom vonden. Ze dachten niet heel erg zwart-wit. Mijn broer en ik zijn discussiërend groot geworden, maar kregen ook te horen dat we ruimte moesten laten voor andere meningen.’
Om niet alleen maar overal tegen te zijn en bij te dragen aan een betere wereld, begonnen Wobma en Crébas in 1982 met gelijkgestemden kringloopwinkel Goedzooi in Emmeloord. Wobma bleek een ondernemer met een scherp oog voor trends en verkocht met zwier haar boodschap: gebruikt goed is evenveel waard als nieuwe handel. Ze wist goed verdienende mensen te verleiden tot het kopen van tweedehands, wat bij klanten met een krappe portemonnee de schaamte wegnam om een kringloopwinkel binnen te gaan.
Goedzooi groeide uit tot Het Goed, een landelijke keten van kringloopwinkels. En toen de verkoop van tweedehandsspullen via internet opkwam, kochten Wobma en Crébas met hun compagnons in 1999 Marktplaats, voor zes ton in guldens. De zonen kwamen in de zaak, die gigantisch werd uitgebouwd en in 2004 voor meer dan tweehonderd miljoen euro werd verkocht.
Door die megaklapper konden Wobma en Crébas zich zorgeloos uitleven in het vervaardigen van textiel uit brandnetels, klimaatacties en recreatie. Het zakenpaar met brede blik kocht bij Kraggenburg een enorme lap grond en stichtte daar Netl de Wildste Tuin, een natuurgebied voor veelzijdig verpozen.
Wobma was als natuurmens altijd buiten, leefde oergezond, maar werd getroffen door achtereenvolgens lyme, leukemie en longcovid. Ze overleed op 3 november, 71 jaar oud. Echtgenoot Crébas: ‘Carla aanvaarde haar lot nuchter en berustte erin, omdat zij met voldoening terugkeek op de prachtige levensreis die wij hebben gemaakt. Ze was ook vol vertrouwen over de wijze waarop haar nageslacht zich in harmonie verder zal ontwikkelen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden