Er is nu sprake van een "reële dreiging". Dat is een wat abstracte term. Waar moeten mensen bang voor zijn? En moeten ze überhaupt bang zijn?
"Nee, mensen moeten niet bang zijn. Maar ik vind wel dat we transparant moeten zijn over wat we zien. De dreiging is toegenomen."
"Dat betekent dat de AIVD (de inlichtingendienst, red.), de politie en het Openbaar Ministerie scherp moeten zijn. Ze moeten zich afvragen of ze voldoende zien. Ook hulpverleners moeten zich afvragen: zie ik voldoende signalen? En burgers moeten niet bang zijn, maar wel alert."
Wat kun je als burger zien? En wat kun je eventueel doen?
"Ik wil niet dat we alle burgers als een soort pseudoagenten inzetten. Het is niet de bedoeling dat iedereen opeens alles in de gaten houdt. Maar als je denkt: dit klopt echt niet, bel dan 112. En iedereen voelt zelf wel aan wanneer dat is."
"En natuurlijk kun je nog gewoon naar bijvoorbeeld een kerstmarkt. Maar het is wel goed om te weten dat we dit dreigingsniveau hebben. De kans dat je bij een aanslag bent is klein, maar als je er toch een meemaakt, zijn drie basisdingen belangrijk: vlucht, verstop je en bel 112 om informatie door te geven."
Speelde de verkiezingsuitslag een rol bij het verhogen van het dreigingsniveau?
"Nee, die staat er helemaal los van. De verkiezingsuitslag is er nog maar net. Het zou best kunnen dat die leidt tot een ideologie of iets van gewelddadig extremisme, maar dat zien we nu nog niet."
"Dit is echt helemaal gebaseerd op het conflict tussen Israël en Hamas en de koranvernielingen. Terreurorganisaties IS en Al Qaida gebruiken die om aan te sturen op een aanslag in Noordwest-Europa. En we zien ook dat in België, Duitsland, Frankrijk en Engeland in de afgelopen maanden aanslagen zijn gepleegd of aanhoudingen zijn verricht om aanslagen te voorkomen."
Zijn er bepaalde steden of regio's waar de kans op een aanslag groter is?
"Nee, dat kun je zo niet zeggen. Daar is Nederland eigenlijk te klein voor."
"Een terrorist probeert met een aanslag altijd impact te hebben. Dus als je op een kerstmarkt inrijdt, dan doe je dat als terrorist liever in Den Haag dan in bijvoorbeeld Winterswijk. Maar dat sluit niet uit dat het toch in Winterswijk kan gebeuren. We zagen het in het Franse plaatsje Arras, waar een eenling iets deed."
"Dat heeft ook te maken met een verandering die we de afgelopen jaren zien. Een aantal jaar geleden werden aanslagen vaak gepleegd door grote groepen. Er was communicatie en er was een grote baas. Denk aan de aanslag in de Franse concertzaal Bataclan (in 2015, red.). De afgelopen jaren hebben we een verschuiving gezien naar steeds meer eenlingen."
"Dat heeft alles te maken met de rol van sociale media. Die worden onder meer gebruikt om mensen op te ruien en aan te jagen. Maar die eenlingen kunnen ook veel makkelijker iets in bijvoorbeeld Winterswijk doen."
U noemt al een aantal keer het voorbeeld van een kerstmarkt. Waarom?
"Omdat we in Duitsland onlangs twee aanhoudingen hebben gezien op een kerstmarkt. Maar als je naar de aanslagen van de afgelopen jaren in Europa kijkt, kan het overal zijn: een kerk, een school, een plein."
Hoe zorgt de overheid ervoor dat de kans op een aanslag zo klein mogelijk is?
"Onder andere de AIVD, de politie en het OM focussen hierop. Daarnaast is onze kracht de lokale aanpak. Steden hebben lokale medewerkers. Die horen het als iemand iets raars zegt. Dat zorgt ervoor dat we er vroeg bij kunnen zijn. Dat heeft er ook voor gezorgd dat we niet zoveel uitreizigers naar Syrië hebben gehad. Anders dan bijvoorbeeld Frankrijk."
"Daarnaast is de politie voorbereid op het zogeheten golden hour. Ze wachten niet, zoals in de Bataclan, een uur op een speciale eenheid. De eerste politiemensen die op de plek van een aanslag arriveren, zijn erop getraind gelijk op te treden."
Doen we dat beter dan andere landen?
"Anderen mogen oordelen of dat beter is, maar wel anders. Die lokale aanpak is echt typisch Nederlands. Ik durf niet te zeggen waarom we minder uitreizigers hadden, maar je ziet toch statistische verschillen met een aantal andere landen."
In hoeverre gaan mensen in het dagelijks leven wat van het verhoogde dreigingsniveau merken? Bijvoorbeeld bij grote evenementen of in het openbaar vervoer?
"Niet, verwacht ik. In Nederland hebben we niet veel maatregelen gekoppeld aan het dreigingsniveau. Andere landen doen dat wel, maar hier zeggen we vooral: zorg dat je klaar bent."
Als u komend weekend naar een groot evenement gaat, met wat voor gevoel doet u dat dan?
"Ik ga niet anders de stad in. De kans dat je een aanslag meemaakt is heel klein. Wel zit er iets oud-politieachtigs in me dat ik dingen zie (Aalbersberg werkte jaren bij de politie, red.). Maar dat is breder dan dit. Ik zie gauw wat gebeuren wat niet goed is."
"Dit verhoogde dreigingsniveau betekent ook niet dat we morgen een ander leven hebben. We hebben een veilige samenleving en je kunt gewoon naar de kerstmarkt gaan."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen