Zelf leren denken. Dat zou het hoofddoel van het onderwijs moeten zijn, op alle niveaus. Gelukkig is er al lang een vak waarin leerlingen dit leren: filosofie.
Helaas wordt dat alleen op havo en vwo aangeboden (maar lang niet alle scholen), op het vmbo is het helemaal afwezig. Filosofie is niet zomaar het zoveelste extra vakje in een overladen curriculum. Een Engels onderzoek wees uit dat het invoeren van een uur filosofie per week meer invloed had op het verhogen van taalvaardigheden dan een extra uur taal. Als je nieuwe ideeën en begrippen aangereikt krijgt, als je gevraagd wordt daar zelf over na te denken, als je luistert naar opvattingen van anderen en die van jezelf onder woorden moet brengen en onderbouwen: dan gebeurt er wat.
Daarmee leer je in een klap taalvaardigheden (formuleren, redeneren, argumenteren), doe je inhoudelijke kennis op én leer je kritisch denken.
Dat is belangrijk voor alle leerlingen, maar helemaal voor degenen het niet van huis uit meekrijgen. Zonder kritisch denkende mensen is een democratie ten dode opgeschreven. Dan kan inderdaad zomaar een volksmenner winnen die handig inspeelt op angsten en onderbuikgevoelens. Lees Plato en Hannah Arendt er maar op na.
Eva-Anne Le Coultre, Groningen
In 2023 bood de koning excuses aan voor het slavernijverleden en wist taalwonder ChatGPT binnen één jaar honderden miljoenen gebruikers aan zich te binden. Finland trad toe tot de Navo. Turkije en Syrië werden getroffen door aardbevingen, Hamas en Israël raakten in oorlog. Nieuwkomer BBB werd de grootste in alle provincies, het kabinet viel over een asielcrisis - waarna de PVV won. Met Barbie maakte Greta Gerwig als eerste vrouwelijke regisseur een film die meer dan 1 miljard dollar opbracht. Jenni Hermoso rekende af met seksisme (‘De kus’) in het Spaanse voetbal. Europa ging deze zomer gebukt onder extreem weer. En Donald Trump werd de eerste Amerikaanse president van wie een mugshot is genomen.
De wereld staat nooit stil, maar heeft dit jaar iets u zó geraakt, dat u daardoor van mening bent veranderd? Welk standpunt heeft u verlaten, welk nieuw perspectief heeft u verrijkt? Laat ons weten waarover u radicaal van opvatting bent veranderd en door welke nieuwsgebeurtenis dat is veroorzaakt.
Stuur uw bijdrage (max. 200 woorden) voor 19 december naar brieven@volkskrant.nl. Een selectie zal in de laatste week van het jaar worden gepubliceerd.
‘Huishoudens in nood, maar de overheid verdient goudgeld’. Er gaat veel fout bij de overheid, maar dat er veel geld binnenkomt door verkeersboetes is toch echt de schuld van de automobilist. Als je geen geld hebt om boetes te betalen, moet je misschien je verkeersgedrag aanpassen. En anders ook trouwens.
Bert Kous, Utrecht
Het chagrijn moet uit de samenleving. Dus Geert ook. Wees vrolijk, trek iets kleurrijks aan, geloof in de toekomst. Je kunt het, je hebt het in je. Laat al het overbodige los. Je leeft, laat dat genoeg zijn. De vreugde zit in jezelf, kijk maar naar de kinderen.
Cor Roodbergen, Leiden
Wat een heerlijke tekstballon in de cartoon van Jip van den Toorn: ‘Om zo lang mogelijk te leven raad ik u aan zo min mogelijk te leven’. Totaal waar wat mij betreft, over de lengte van je leven beschik je niet, over de inhoud ervan grotendeels wel. De kunst is om met je lichaam en geest tegelijk aan de meet te komen.
Willem Stortelder, Almen
Ik heb genoeg discussies over Oppenheimer gevoerd om te stellen dat er veel mannen zijn, die net als Cécile Koekkoek, vinden dat Christopher Nolans film zelfreflectie ontbeert, ook al heeft zij die mannen blijkbaar niet getroffen. Maar de lofzang op Greta Gerwigs Barbie wordt onderhand wel een beetje potsierlijk.
Dat ‘matriarchaat’ van Barbieland betreft een nadrukkelijke fantasiewereld, ver verwijderd van de echte wereld. Zie alleen maar de complexe route die Barbie moet afleggen om van Barbieland naar Californië te gaan en terug (over water, per fiets door een tulpenveld). Tijdens haar afwezigheid verandert dat matriarchaat in een mannelijk domein, alleen maar omdat Ken een boek heeft gelezen: zo stabiel is die fantasiewereld dus blijkbaar niet. Tegelijk heeft de aanwezigheid van Barbie in de ‘echte wereld’ geen enkele invloed op die patriarchale samenleving, rondom hoofdkantoor Mattel.
Barbie is een volstrekt veilige film, omdat alle sociale structuren ouderwets intact blijven. Het is juist de tragiek dat films die wél morrelen aan die structuren en dus met meer recht ‘feministisch’ genoemd mogen worden, geen kaskrakers worden: van Marleen Gorris tot Andrea Arnold, of de eerdere films van Greta Gerwig.
Peter Verstraten, Nijmegen
Wat een mooie laatste column van Erdal Balci. Hij stelt: ‘Mijn liefde voor u, de lezer, is niet minder dan die voor die eerste fiets tussen de bergen’. Ik zal uw passievolle literaire zinnen missen, dank. Mijn liefde voor u, als columnist, is groot. Het ga u goed en blijf fietsen.
Jan de Vries, Amsterdam
Het aantal burgerdoden in Gaza is inmiddels extreem. Circa 18 duizend doden op een bevolking van 2,2 miljoen. En de hele wereld kijkt toe.
Om dit nog meer tot ons te laten doordringen: op een bevolking van 17,9 miljoen Nederlanders zouden dat bijna 150 duizend onschuldige dode burgers zijn.
Zouden wij net zo mat reageren zoals we nu doen, als meer dan alle inwoners van een stad als Zwolle in een paar weken worden omgebracht?
Xans Rodenburg, Oegstgeest
De VS heeft als enige land een veto uitgesproken tegen het VN-voorstel voor een wapenstilstand in Gaza. Is het misschien een idee om landen die hun bestaansrecht te danken hebben aan het uitmoorden van de oorspronkelijke bewoners, niet mee te laten stemmen?
Theo Maassen, Eindhoven
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden