Samenvatting gemaakt met behulp van AI.
Balakrishnan Rajagopal werd in 2020 benoemd tot zogeheten rapporteur voor het recht op adequate huisvesting namens de Verenigde Naties (VN). Sindsdien heeft hij onder meer vanwege de coronapandemie nog nooit een bezoek gebracht aan Nederland. Tot nu.
Rajagopal gaat volgens de VN onderzoeken hoe het er in Nederland voor staat met de beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen en dakloosheid. Ook gaat hij in kaart brengen of er in ons land voor alle bevolkingsgroepen adequate huisvesting is. Het recht op huisvesting is een van de grondrechten die gelden in Nederland. En daarvoor moet de overheid zorg dragen.
De rapporteur gaat tussen 11 en 21 december langs in Den Haag, Rotterdam, Amsterdam en Groningen. Ook gaat hij opvangcentra voor asielzoekers bezoeken.
Het is niet bekend of Rajagopal ook een bezoek brengt aan het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel, waar de laatste tijd opnieuw geregeld problemen zijn. Mensen moesten daar recentelijk op stoelen slapen. In de zomer van 2022 moesten asielzoekers daar buiten slapen.
My country visit to Netherlands! https://t.co/ZUW5gUqEIg
"VN-rapporteurs zijn de gezaghebbende 'vliegende keepers' van het internationale mensenrechtensysteem", legt Antoine Buyse uit. Buyse is hoogleraar mensenrechten aan de Universiteit Utrecht. Hij legt uit dat de rapporteurs werken in opdracht van de VN, maar wel volledig onafhankelijk zijn.
"Juist die onafhankelijkheid maakt hun rapporten over mensenrechten gezaghebbend: ze worden benoemd omdat ze echt expertise hebben op een bepaald terrein en niet om de belangen van bepaalde staten te dienen."
Buyse vertelt dat rapporteurs zelf kiezen waar ze onderzoek naar doen, en aan welke landen ze een bezoek brengen. Die keuzes maken ze op basis van problemen die ze waarnemen, bijvoorbeeld in de media of na meldingen van slachtoffers of mensenrechtenorganisaties. Voorafgaand aan een bezoek vraagt de betreffende rapporteur toestemming aan een land voor een bezoek.
Het doel van VN-rapporteurs is het voorzien in onafhankelijke informatie over mensenrechten. "Bij rapporten over landen wordt dus beoordeeld welke problemen er spelen en in hoeverre wetgeving of beleid in lijn is met mensenrechten of juist strijdig daarmee", zegt Buyse.
Het korte antwoord is: ja. In 2019 bracht bijvoorbeeld de VN-rapporteur inzake racisme en xenofobie, Tendayi Achiume, een bezoek aan Nederland. Zij deed toen de aanbeveling dat de regering meer het voortouw moest nemen bij het tegengaan van racisme.
Rapporteurs van de VN lieten zich vaker uit over zaken in Nederland. VN-rapporteur Verene Shepherd uitte in 2015 kritiek op Zwarte Piet. Het advies toen: De regering moest ervoor zorgen dat Zwarte Piet veranderde.
Nils Melzer, die in 2022 de VN-rapporteur was op het gebied van marteling, uitte in dat jaar kritiek op het optreden van de ME tijdens een coronaprotest. "Een van de walgelijkste voorbeelden van politiegeweld die ik heb gezien sinds George Floyd", zei hij over een betoging op het Malieveld in 2021.
Op 21 december houdt Rajagopal een persconferentie over zijn bezoek aan Nederland, waar hij waarschijnlijk al voorzichtige conclusies uit de doeken doet. In maart volgend jaar presenteert hij zijn definitieve rapport aan de VN-Mensenrechtenraad.
"Aanbevelingen van VN-rapporteurs kun je zien als een soort keuring van buitenaf, door iemand met verstand van zaken", zegt Buyse. "De uitkomst is altijd een aanbeveling. Het is dus geen bindende rechterlijke uitspraak."
Vanwege de onafhankelijkheid van VN-rapporteurs worden de aanbevelingen wel gezien als gezaghebbend. De VN kan de rapporten gebruiken om Nederland op bepaalde punten aan te spreken.
"Maar misschien nog wel belangrijker: zulke rapporten kunnen ook binnen landen als basis dienen voor verandering: als element in publieke discussies en debatten, als basis voor de lobby van maatschappelijke organisaties of groepen burgers", zegt Buyse.
Het is dus aan de Nederlandse staat zelf om te bepalen of het iets doet met een VN-rapport. "Maar juist omdat de betaalbaarheid van huisvesting in Nederland nu zo speelt, voor heel veel mensen, kan zo'n onafhankelijk rapport van buiten zeker een rol spelen. Externe ogen leveren soms een nieuwe kijk op een probleem op, en laten zien of Nederland wel voldoet aan de eigen mensenrechtenverplichtingen."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen