Samenvatting gemaakt met behulp van AI.
Het Verenigd Koninkrijk en Rwanda hebben in april 2022 afgesproken dat het Afrikaanse land tegen betaling asielzoekers zonder geldige verblijfspapieren gaat opvangen. Het gaat in eerste instantie om alleenreizende mannen die na 1 januari 2022 het Verenigd Koninkrijk zijn binnengekomen, voornamelijk met boten over het Kanaal. In ruil daarvoor krijgt Rwanda miljoenen euro's.
De Britten willen op die manier illegale immigratie beperken. De maatregelen zijn deels bedoeld om mensen die naar het Verenigd Koninkrijk willen reizen af te schrikken. Bovendien moet het plan mensenhandelaren ervan weerhouden om asielzoekers illegaal naar het Verenigd Koninkrijk te vervoeren.
Vanuit verschillende hoeken kwam kritiek op het plan, vooral omdat Rwanda het niet zo nauw neemt met de mensenrechten. Het Afrikaanse land beloofde zelf dat asielzoekers "beschermd, gerespecteerd en gesteund worden bij hun ambities".
Mensenrechtenactivisten hebben twee keer beroep aangetekend tegen het uitzetplan, maar dat werd beide keren afgewezen. Het Hof van Beroep in Londen oordeelde op 12 juni vorig jaar dat het Verenigd Koninkrijk asielzoekers op het vliegtuig naar Rwanda mocht zetten. De eerste vlucht stond een dag later gepland. Maar die vlucht werd last minute geblokkeerd door een bevel van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Het hof stelde dat er een "reëel risico bestaat op onherstelbaar leed" bij de asielzoekers.
Asielzoekers en mensenrechtenorganisaties gingen bovendien in hoger beroep tegen de uitspraak van het Britse hof.
Het Britse gerechtshof verbood het uitzetplan in juni 2023 in hoger beroep, omdat Rwanda geen veilige bestemming voor asielzoekers is. Vluchtelingen lopen volgens de rechters het risico dat Rwanda ze terugstuurt naar hun thuisland, waar ze mogelijk vervolgd worden. Het gerechtshof stelde dat de Britse regering geen goede inschatting heeft gemaakt van de veiligheidssituatie in het Afrikaanse land. Het hof sprak van "tekortkomingen" in het Rwandese asielstelsel.
In november 2023 verklaarde het hooggerechtshof het uitzetplan ongrondwettig. Daarmee werd het van tafel geveegd.
Ondanks de uitspraak van het hooggerechtshof wil de Britse regering asielzoekers alsnog naar Rwanda sturen. De Britse premier Rishi Sunak zei halverwege november de uitspraak van het hof te accepteren en te respecteren, maar zei ook dat hij het er niet mee eens is.
Het Verenigd Koninkrijk en Rwanda hebben begin december daarom een nieuw uitzetverdrag getekend, dat de uitzetting van asielzoekers toch mogelijk moet maken. Het nieuwe verdrag moet garanderen dat vluchtelingen niet door Rwanda worden teruggestuurd naar hun thuisland. Ook staan in het nieuwe verdrag afspraken over een commissie, die moet controleren of de afspraken over de vluchtelingen worden nagekomen.
Het politieke lot van Sunak hangt vanwege de deal aan een zijden draadje. Van alle kanten komt er kritiek op de Britse premier. Conservatieve parlementsleden vinden dat het uitzetplan niet ver genoeg gaat en dat het in de huidige vorm niet zal werken.
Volgens Britse media is er in zijn eigen partij "een soort burgeroorlog" uitgebroken. Er is onenigheid over de vraag of Sunak heeft gefaald en zijn belofte om illegale migratie te stoppen hiermee breekt. Bij zijn aantreden in oktober vorig jaar maakte Sunak van het "tegenhouden van de boten" een van zijn prioriteiten.
Aan de andere kant waarschuwen parlementsleden voor veranderingen die in strijd zouden zijn met het internationaal recht.
Als het Lagerhuis tegen het uitzetplan stemt, zou het de eerste keer sinds 1986 zijn dat de regering een stemming heeft verloren bij een van haar eigen wetsvoorstellen. Keir Starmer, de leider van Labour en de Britse oppositie, verwacht dat het uitzetplan voldoende steun zal krijgen. "Maar als dat niet het geval is, zal Sunak nieuwe verkiezingen moeten uitschrijven."
Of het echt zover komt, zal dinsdagavond blijken. Dan stemt het Britse Lagerhuis over het nieuwe plan. Tot die tijd doet Sunak een laatste poging om tegenstanders te overtuigen van de overeenkomst met Rwanda.
Source: Nu.nl algemeen