Toen ze op 30 oktober overleed, werd Van Maanen alom beschreven als een pionier van het vrouwenvoetbal in Nederland en als de ‘allereerste keepster van Oranje’. Daarmee werd gewezen op haar rol onder de lat van een voetbalelftal dat zichzelf had uitgeroepen tot de nationale ploeg.
Dat ging in 1955 zo: Van Maanen begon met een stel vrouwen een voetbalclubje met de naam Herbido, dat stond voor Hercules, Bilthoven en DOS. Zestig vrouwen schreven zich in. Toen de KNVB (die pas in 1971 voetbal voor vrouwen officieel zou erkennen) zich tegen de dappere Utrechtse vrouwen keerde, werd Van Maanen pas echt actief.
Van Maanen, een sterk karakter in de tijd van ‘de vrouw achter het aanrecht’, organiseerde trips naar het buitenland. Dat had ze ook in de handbalwereld al gedaan. Haar voetbalteam kwam uit onder de naam Holland. Een vondst. Zo werd in 1956 in Essen een interland gespeeld tegen West-Duitsland. Dat duel, met 1-2 verloren en met Van Maanen onder de lat, wordt aangemerkt als de eerste Nederlandse vrouweninterland. Er zijn Polygoon-beelden van.
Van Maanen besloot in 1959, na jaren van tegenwerking, alle aandacht weer op handbal te richten. In het grote doel van het Nederlandse veldhandbal, net als het voetbaldoel 7.32 meter breed en 2.44 meter hoog, werd Van Maanen een begrip. Het veldhandbal werd langzaam overvleugeld door zevenhandbal, ook zaalhandbal genoemd. Die variant biedt meer spektakel en snelheid.
In 1966 speelde Nederland voor het laatst een veldhandbalinterland. Jo Gerris, een Limburgse handballegende, schreef voor het bondsblad over de 4-5 nederlaag te Rotterdam: ‘Zeker schijnende doelpunten werden door Gien van Maanen met spectaculair keeperswerk gekeerd.’
Van Maanen wordt door collega-international George van Noesel als ‘struis’ omschreven. Ze heerste in het doel. Geblokt en katachtig zijn andere kwalificaties over haar optreden. Van Maanen keepte tussen 1960 en 1968 achttien zaalinterlands. Haar club was Athleta.
De Utrechtse amateur-sporthistoricus Remco Neu verhaalt van haar optredens in de Bernardhal. ‘Utrecht was een handbalstad. Met Kerst kwamen de voetballers kijken naar de handbaltoernooien. Tussendoor kregen de kinderen handbaltraining. Gien vond dat heel gewoon. Onze gesprekken waren lang en gingen altijd over sport.
Handbalkeepen was wezenlijk anders dan bij voetbal. Neu: ‘Voetballer Frans de Munck, bekend als De Zwarte Panter, mocht toen hij terugkeerde uit Keulen een half jaar niet keepen in Nederland. Hij was prof geweest. Kwam hij kijken of handbal iets voor hem was. Na twintig schoten zei De Munck: stop, ik laat me niet doodgooien.’
Van Maanens andere liefde, vrouwenvoetbal, kwam in 2017 naar Utrecht. Daar werd de openingswedstrijd van het EK gespeeld. Achternicht Sari van Veenendaal verdedigde het doel van Nederland, dat enkele weken later Europees kampioen werd.
Neu over de pionier die de Leeuwin van Utrecht werd genoemd: ‘Gien hoefde maar naar de voetbalbond te bellen om aan kaartjes te komen. Maar een ‘sorry dat we jouw sport ooit hebben verboden’, kwam er niet.’ Wel herdacht de KNVB Van Maanen ruimhartig op de website. ‘Gien was een voorbeeld voor alle meiden en vrouwen na haar die de voetbalschoenen (en keepershandschoenen) hebben aangetrokken.’
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden