Een groot aantal lidstaten van de Verenigde Naties blijft hameren op een staakt-het-vuren in de oorlog tussen Israël en Hamas. Dinsdag belegt de Algemene Vergadering, het orgaan van alle 193 lidstaten van de VN, een speciale zitting over de kwestie. Vrijdag werd een resolutie in de Veiligheidsraad, waarin werd gepleit voor een bestand, getroffen door een veto van de Verenigde Staten.
Dertien van de vijftien leden van de raad, waaronder Frankrijk, stemden voor; Groot-Brittannië onthield zich. De resolutie bevatte geen veroordeling van de terroristische aanval van Hamas op 7 oktober.
Over de auteur
Rob Vreeken is correspondent Turkije en Iran voor de Volkskrant. Sinds de terreuraanval van Hamas op 7 oktober doet hij ook verslag van de gevolgen daarvan in Israël.
Namens de Arabische en islamitische lidstaten hebben Egypte en Mauritanië voor de Algemene Vergadering een resolutie opgesteld die vrijwel gelijk is aan de resolutie die het in de Veiligheidsraad niet haalde. Naast een staakt-het-vuren wordt opgeroepen tot het ‘onmiddellijk en onvoorwaardelijk’ vrijlaten van alle gijzelaars.
Beide indieners hebben voor hun initiatief VN-resolutie 377A van stal gehaald, die bekendstaat als ‘Uniting for Peace’. Dit is een zelden gebruikt instrument, ontstaan tijdens de Korea-crisis van 1950. Om een Russisch veto in de Veiligheidsraad te omzeilen, werd toen op aandringen van de VS bepaald dat de Algemene Vergadering gemachtigd is op te treden indien de Veiligheidsraad niet kan instaan voor de vrede en veiligheid. Ook kan het gebruik van geweld worden aanbevolen.
Inroepen van Uniting for Peace betekent niet dat een resolutie van de Algemene Vergadering bindend wordt; landen kunnen het besluit alsnog naast zich neerleggen. Wel geeft het de stem van de VN-assemblee extra gewicht. De resolutie is slechts enkele keren in de 78-jarige geschiedenis van de VN gebruikt, zoals inzake Congo (1960), Bangladesh (1971) en Afghanistan (1980).
De zitting van de Veiligheidsraad van vrijdag was bijeengeroepen door secretaris-generaal António Guterres, die daarvoor bij uitzondering gebruikmaakte van een bevoegdheid die VN-chefs hebben in geval van ernstige bedreiging van de internationale vrede en veiligheid.
‘Ik heb er bij de Veiligheidsraad op aangedrongen druk uit te oefenen om de humanitaire catastrofe in Gaza af te wenden. Helaas is de Veiligheidsraad daar niet in geslaagd’, schreef Guterres zondag op sociale media. ‘Dat maakt het echter niet minder noodzakelijk. Ik beloof: ik zal niet opgeven.’
Gezanten van twaalf van de vijftien lidstaten van de Veiligheidsraad bezochten maandag de Egyptische kant van de grens met de Gazastrook. Ze zagen hoe tientallen vrachtwagens met hulpgoederen bij de grensovergang Rafah stonden te wachten om binnengelaten te worden door Israël. ‘De realiteit is nog erger dan wat woorden kunnen zeggen’, zei Ecuadors VN-vertegenwoordiger José de la Gasca tegen verslaggevers.
Philippe Lazzarini, hoofd van de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen (Unrwa), beschreef een ‘implosie van de openbare orde’ waarbij uitgehongerde Gazanen distributiecentra plunderden en vrachtwagens met hulpgoederen tegenhielden. ‘Honger heerst in Gaza. Steeds meer mensen hebben een dag, twee dagen, drie dagen niet gegeten. De meesten slapen op het beton.’
In een artikel in de Los Angeles Times schrijft Lazzarini dat Israël probeert alle Palestijnen uit de Gazastrook te verwijderen. ‘De ontwikkelingen waarvan we getuige zijn, wijzen op pogingen om Palestijnen naar Egypte te verplaatsen, ongeacht of ze daar blijven of zich elders vestigen’, aldus Lazzarini.
Ook de Jordaanse minister van Buitenlandse Zaken Ayman Safadi beschuldigde Israël er zondag van ‘vastbesloten’ te zijn de Palestijnen uit Gaza te verdrijven. ‘We zien een systematische inspanning. Het lijkt erop dat Gaza wordt ontdaan van zijn inwoners’, zei hij op een conferentie in Doha.
Eylon Levy, woordvoerder van de Israëlische regering, noemde de beschuldigingen ‘schandalig en vals’. Diverse leden van de regering hebben de afgelopen weken echter gezinspeeld op een dergelijke afloop van de oorlog. Zo voorspelde minister van Landbouw Avi Dichter, lid van het Israëlische veiligheidskabinet, vorige maand dat het conflict zal eindigen met een ‘Nakba 2023’, een verwijzing naar de gedwongen uittocht van honderdduizenden Palestijnen uit Israël in 1948.
De internationale druk op Israël vanwege de humanitaire toestand in Gaza blijft toenemen. Maandag sloeg ook Duitsland, een van Israëls trouwste bondgenoten, een kritischere toon aan. Minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock nam daarbij het voortouw. ‘We verwachten dat Israël meer humanitaire hulp zal toestaan om te zorgen dat zijn militaire acties doelgerichter zijn en minder burgerslachtoffers veroorzaken’, zei ze in de marge van de VN-klimaattop in Dubai.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden