Al klinkt zijn muziek uitgesproken feestelijk en zie je Joost Klein over de festivalpodia stuiteren in zijn beste carnavalspak, je weet met hem nooit helemaal waar je aan toe bent. Of je bij al zijn exploderende gabberbeats en opgewekte hardcore niet toch iets mist in zijn liedjes, die vaak een serieuze ondertoon hebben en gaan over de minder florissante kanten van het leven.
Zijn gave bittere ernst te combineren met humor, zelfspot en uitgelaten gekte maakt de rapper, entertainer en schrijver tot een ideale kandidaat voor het Eurovisie Songfestival, waar feestelijkheid bij voorkeur ook wordt gecombineerd met ernst en idealisme.
De selectiecommissie vond Joost Klein, artiestennaam Joost, dat kennelijk ook: maandag werd bekend dat hij Nederland gaat vertegenwoordigen bij het liedjesfestival, dat in mei volgend jaar wordt gehouden in de Zweedse stad Malmö.
Over de auteur
Robert van Gijssel is sinds 2012 muziekredacteur bij de Volkskrant, met speciale interesse voor elektronische muziek en de hardere muziekgenres. Hij schrijft ook over gamecultuur.
De kans dat Joost live gaat tegenvallen, zoals dit jaar gebeurde bij de uitvoering van Mia Nicolai en Dion Cooper (Burning Daylight), is gering: Joost groeide de laatste jaren uit tot een podiumfenomeen dat mensenmassa’s in beweging krijgt, van Pinkpop tot de Zwarte Cross, het hoofdpodium van Lowlands en een uitverkochte concerthal Afas Live in Amsterdam. Hij weet hoe hij een kolossaal publiek kan bespelen en die ervaring neemt hij straks mee naar Zweden.
Joost Klein (26) groeide op in het dorp Britsum, bij Leeuwarden, en had het op school niet makkelijk. Hij werd gepest, vertelde hij in 2019 aan de Volkskrant. Zijn familie kwam uit de Randstad en Joost was in Friesland een buitenbeentje. ‘Mijn klasgenoten kwamen op klompen naar school en ik op glitter-Nikes.’
Hij werd uitgescholden en van zijn fiets getrapt. In het nummer Summervibes 2019 voerde hij die ellende nog maar eens op, in tragikomische liedregels. ‘Op de basisschool sloegen ze mij soms in elkaar / Toen ging ik maar huilend op de fiets naar ’t middelbaar / Ik droeg elke dag een muts en ik had best lang haar / M’n juf die vond het kut en toen pakte ik maar een schaar.’
Hij vond in videokanaal YouTube een toevluchtsoord, en een plek om zijn creatieve humor op los te laten. Als EenhoornJoost postte hij vanaf zijn 10de bizarre filmpjes en maakte hij naam als een van de eerste Nederlandse vloggers. ‘Er waren maar een paar YouTubers in Nederland’, zei hij in de Volkskrant. ‘Het was een gemeenschap, een magisch wereldje.’
Joost merkte, net als meer YouTubers van zijn generatie, dat hij ook liedjes op zijn kanaal kon gooien, met grappige teksten op kale hiphopbeats. Hij maakte tracks als Bitches, waarin hij vol zelfspot en met gevoel voor ironie rapte over zijn sneue verleden. ‘Op Hyves had ik geen vrienden / Niemand wilde mij tweeten / Kon alleen maar verliezen (...) Ze gunden mij niets dus, nu fuck ik hun bitches.’
Zijn muzikale schrijfwerk werd belangrijker dan zijn YouTube-aspiraties. Joost postte al snel geen vlogs meer, maar clips bij zijn eigen liedjes. Zijn muziekloopbaan kwam van de grond tijdens zijn opleiding aan het Stedelijk Gymnasium in Leeuwarden. Als scholier werkte Joost al met opkomende hiphopproducers en tekende hij bij het hiphoplabel Top Notch, maar besloot daarna dat hij beter zelfstandig door kon.
Hij publiceerde een dichtbundel genaamd Albino, in 2018, en richtte daarna zijn eigen label Albino Sport op. Daarmee lanceerde hij zijn albums Albino, 1983 en het veelgeprezen Fryslân, van vorig jaar.
Vooral op dat laatste album liet hij zich in de ziel kijken. Joost verloor op jonge leeftijd en kort na elkaar zijn beide ouders en hij worstelde daarna met zijn geestelijke gezondheid. Daarover rapte en zong hij, in op het eerste gehoor vrolijke liedjes met een donkere onderlaag.
De track Wachtmuziek bijvoorbeeld combineerde doffe technobeats en opgefokte smurfenstemmetjes uit de ‘happy hardcore’ met teksten over mentale nood. ‘Ik heb een ziekte, ’t is een hele specifieke / Ben altijd in paniek en ze hebben geen therapieën / Blijf de hele dag tweeten, blijf de hele dag typen.’
Zijn shows op de grootste popfestivals waren daarna ook wonderlijk ambivalent. Zelfs in een hossende feestmassa wist hij te ontroeren met liedjes als Ptsd, waarin hij posttraumatische stressstoornis bezingt bij vrolijke disco en ontwapenende teksten. ‘Mijn verleden, dat was naar. Nu doet mijn lichaam beetje raar.’
In 2023 beleefde Joost zijn internationale doorbraak. Zijn in het Duits gezongen liedje Friesenjung, met gastoptredens van de 75-jarige Duitse cabaretier Otto Waalkes en de rapper Ski Aggu, werd een hit in vooral Duitsland en in een half jaar tijd 15 miljoen keer bekeken op YouTube. Behalve in Nederland speelde Joost op de grootste podia van België. Volgend jaar kan hij waarschijnlijk doorreizen naar de rest van Europa.
Optreden op het Eurovisie Songfestival is volgens Joost zelf een droom. ‘Vroeger keek ik samen met mijn ouders, aan de buis gekluisterd, elk jaar opnieuw’, zei hij maandag. En in een korte video sprak hij het land vast even toe. ‘Aan het einde van de rit gaan jullie trots zijn. Hoe dan ook. Just trust the process.’
3 x Joost met een lach en een traan
Droom groot
‘Z’n naam is klein, maar zijn droom is groot / Hij kreeg de wind van voren, het was code rood / Morgen is niet beloofd, wellicht ga je dood / Slechte tijden ken ik ook, ja man, sowieso.’
Liverpool
‘Ik was effe een tijdje weg / Was met me eigen in gevecht / Maar ik heb het met mezelf bijgelegd / Ik heb grenzen verlegd, wat de ander ook zegt.’
Florida 2009
‘Daar sta je dan, bij de crematie van je pa / Na al die tijd van vluchten sta je stil en denk je na / Dit is nooit meer vla / Nooit meer vla voor de tv, nooit meer samen / Nooit meer samen kijken naar DWDD.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden