De Amerikaanse regering gebruikt het decor van de klimaattop om het ene na het andere ambitieuze plan aan te kondigen. Zo willen de Verenigde Staten al hun kolencentrales sluiten per 2035 en wetgeving invoeren om de uitstoot van methaan aan banden te leggen, een broeikasgas dat vele malen schadelijker is dan CO2.
‘Biden is de president die de grootste inspanning voor het klimaat heeft geleverd in de geschiedenis van de Verenigde Staten’, zei vicepresident Kamala Harris vorige week in Dubai. Klimaatactivisten vroegen zich af waarom Biden dat niet zelf kwam vertellen, namens de nummer twee op de wereldranglijst van grote uitstoters. In plaats daarvan was de president aanwezig bij de officiële inwijding van de ‘nationale kerstboom’ voor het Witte Huis.
Over de auteur
Sterre Lindhout schrijft voor de Volkskrant over Noord-Amerika, het Caribisch gebied en Suriname. Hiervoor was ze correspondent Duitsland.
Hoe staat het met de klimaatambities van de Amerikaanse regering? En wat zal ervan overeind blijven in het komende campagnejaar ?
Voor de beoordeling van Bidens klimaatbeleid hangt het er nogal van af waar je naar kijkt. Wat betreft het resultaat liggen de VS, zoals de rest van de wereld, absoluut niet op koers om hun eigen klimaatdoelen te halen: 50 procent minder broeikasgassen in 2030 en een uitstootloze economie in 2050.
En dat terwijl de gevolgen van klimaatverandering op steeds meer plekken in de VS voelbaar worden in de vorm van bosbranden, overstromingen of juist droogte, zoals de regering onlangs constateerde in de vijfjaarlijkse National Climate Assessment.
Wie kijkt naar de inspanningen van de regering Biden om de economie te verduurzamen krijgt een positiever beeld. Vorige zomer loodsten Democraten met hangen en wurgen de eerste Amerikaanse klimaatwet door het Congres, semantisch vermomd als stimuleringspakket voor de economie.
De zogenoemde Inflation Reduction Act voorziet in omgerekend 343 miljard euro aan belastingvoordelen en subsidies die het gebruik van schone energie moeten stimuleren. Daarnaast investeert de regering Biden ook 260 miljard in de ontwikkeling van duurzame technologie. Dat leidde tot een investeringspiek: het afgelopen jaar staken Amerikaanse bedrijven en huishoudens volgens energieanalist Rhodium Group in totaal 208 miljard dollar in schone energie. Het jaar ervoor was dat 157 miljard.
Het opvallendst is de inhaalrace van de VS in de elektrische auto-industrie. Tijdens de Trump-jaren leken de Amerikanen door de elektrische revolutie heen te slapen. Maar nu ontstaan in hoog tempo complete productieketens voor zowel de batterijen als de assemblage van de auto’s zelf. En het aantal in de VS verkochte elektrische auto’s overstijgt dit jaar voor het eerst de miljoen, mede dankzij de ruimhartige subsidies tot 7.500 dollar.
Ook de zon- en windenergiemarkt groeit onstuimig, al wijzen critici er terecht op dat sommige grote projecten vertraging oplopen door haperende productieketens en stijgende kosten.
In grote lijnen is de Inflation Reduction Act tot nu toe een succes, vinden experts. ‘Ik geef al vijftien jaar colleges over klimaatbeleid. In het afgelopen jaar zijn mijn lessen een stuk minder deprimerend geworden’, zegt klimaatwetenschapper Sarah Anderson van de Universiteit van Santa Barbara, Californië.
Cruciaal vindt zij dat de economische voordelen van klimaatbeleid nu voor het eerst op grote schaal terechtkomen bij de ‘gewone Amerikanen’. Zij kunnen nu met subsidie een elektrische auto kopen of een baan vinden in een fabriek voor accu’s of bijvoorbeeld installateur worden van zonnepanelen.
Die banen ontstaan voornamelijk in het zuidoosten van het land, veelal in Republikeinse bolwerken. Zo bevindt het zwaartepunt van de nieuwe elektrische auto-industrie zich voor een belangrijk deel niet langs de zogenoemde rust belt van de oude auto-industrie bij de grote meren, maar juist in staten als Georgia, Nevada, Tennessee en Noord- en Zuid Carolina.
Het probleem voor Biden is dat het electoraat deze inspanningen niet ziet. De groeiende werkgelegenheid wordt regionaal toegejuicht, maar niet gekoppeld aan klimaatpolitiek in het algemeen of de Inflation Reduction Act in het bijzonder. Het grootste deel van de bevolking, 71 procent, heeft geen idee wat die wetgeving inhoudt, blijkt uit een peiling in opdracht van The Washington Post.
En de jonge, progressieve en klimaatbewuste kiezer die wel van de hoed en de rand weet, vindt vaak dat de wetgeving niet ver genoeg gaat. Vooral omdat Biden, in strijd met zijn uitdrukkelijke verkiezingsbelofte, dit voorjaar toch toestemming gaf voor grootschalige olieboringen in Alaska.
Naomi Oreskes, een wetenschapshistorica aan Harvard die veel over klimaatverandering schrijft, zegt dat er op deze manier geen sprake kan zijn van energietransitie. ‘Deze nieuwe energie komt niet in de plaats van fossiele brandstoffen, het komt er gewoon bij. Dat is gezien de toestand van het klimaat volkomen onacceptabel.’
‘Joe Biden kan niet tegelijkertijd proberen de stemmen te winnen van jonge mensen die zich zorgen maken over de klimaatcrisis en naast fossiele brandstofbedrijven staan die onze toekomst kapot maken’, zei Uru Shiney-Ajay, de leider van klimaatactiegroep Sunrise, tegen CNN. ‘De realiteit is dat hij moet kiezen.’
Klimaatwetenschapper Sarah Anderson ziet in dit soort uitspraken een aansporing voor Biden om in zijn campagne flink uit te pakken qua klimaat: het grootste deel van de Democratische kiezers staat sowieso achter een ambitieuze klimaatagenda.
Met een schepje erbovenop, kan de president wellicht een deel van de jonge kiezers terugwinnen. Zij lopen nu teleurgesteld weg bij de Democraten en stemmen helemaal niet.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden