Het Israëlische leger en de Palestijnse militante groepering Hamas zijn zondag verwikkeld in hevige gevechten in het zuiden van de Gazastrook, waar honderdduizenden mensen hun toevlucht hebben gezocht.
Zondagochtend voerden Israëlische vliegtuigen ‘zeer gewelddadige luchtaanvallen’ uit nabij Khan Younis en op de weg tussen deze zuidelijke stad en Rafah, vlakbij de grens met Egypte, zegt de door Hamas geleide regering van de Gazastrook. Een journalist van persbureau AFP bevestigt de aanvallen in het zuiden van Gaza.
Het Israëlische leger zegt dat het zijn operaties in de zuidelijke Gazastrook heeft ‘geïntensiveerd’. ‘We moeten de druk opvoeren’, zei legerchef Herzl Halevi, die eraan toevoegde dat een groeiend aantal Hamas-strijders is gedood. Zaterdag kwamen in het gebied vier Israëlische soldaten om het leven.
Aan het begin van zijn grondoffensief vroeg het Israëlische leger de bevolking van de noordelijke Gazastrook om naar het zuiden te gaan. Maar door de intensivering van de gevechten in het zuiden en na een Amerikaans veto bij de Verenigde Naties over een resolutie rond een staakt-het-vuren, groeit de bezorgdheid onder de burgerbevolking in de Gazastrook. (ANP)
Vier Europese premiers hebben een brandbrief gestuurd naar de voorzitter van de Europese Raad, Charles Michel, waarin ze oproepen tot een 'ernstig debat' over de situatie in de Gazastrook tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad op 14 en 15 december. Het gaat om de premiers van België (Alexander De Croo), Spanje (Pedro Sanchez), Ierland (Leo Varadkar) en Malta (Robert Abela).
'Gezien de ernst van de situatie en de risico's van escalatie op de Westelijke Jordaanoever en in de regio, is het absoluut noodzakelijk dat we een ernstig debat over de oorlog houden. Wij doen een beroep op uw leiderschap om een dergelijke discussie te leiden, die erop gericht moet zijn om overeenstemming te bereiken over een duidelijke doelstelling en een krachtig standpunt van de Europese Unie', schrijven de vier.
De premiers willen 'eerst en vooral een dringende oproep aan alle partijen om een duurzaam humanitair staakt-het-vuren af te kondigen dat kan leiden tot een einde aan de vijandelijkheden'. Ten tweede 'moeten er onmiddellijk maatregelen worden genomen om onschuldige burgers te beschermen'. En tot slot 'moeten we herhalen dat er dringend behoefte is aan een politiek proces dat gebaseerd is op de uitvoering van een tweestatenoplossing'.
'Dit zijn donkere uren voor miljoenen mensen in Palestina en Israël. In heel Europa steken antisemitische incidenten opnieuw de kop op en dit kan niet worden getolereerd. Het is tijd dat de Europese Unie optreedt. Onze geloofwaardigheid staat op het spel', concluderen de vier leiders. (Belga)
Volgens de Israëlische veiligheidsadviseur zijn in de Gazastrook tot dusver zeker 7000 militanten gedood in de oorlog tegen Hamas. ‘Dat is een voorzichtige schatting’, aldus Tzachi Hanegbi zaterdag in een interview op de tv-zender Channel 12. ‘Het zouden er best meer kunnen zijn, omdat we niet weten of er nog strijders onder ingestorte gebouwen en in tunnels liggen.’
Hanegbi zei ook dat Israëlische legereenheden twee commandocentra van Hamas in Gaza zeer dicht zijn genaderd. De opdracht van de militairen is Hamas-kopstuk Yahya al Sinwar uit te schakelen. ‘Als we hem doden, wat de bedoeling is, dan begrijpen zijn opvolgers misschien dat ze om hun noodlot te ontlopen Gaza moeten verlaten, als verliezers.’ (ANP)
Een militaire woordvoerder van de Houthi-rebellen in Jemen heeft scheepvaartbedrijven, ongeacht waar ze gevestigd zijn in de wereld, gewaarschuwd voor samenwerking met Israël. De organisatie dreigt de doorvaart door de Rode Zee naar Israëlische havens te blokkeren als er geen of onvoldoende hulpgoederen naar de Gazastrook worden getransporteerd.
‘Als Gaza niet het voedsel en de medicijnen krijgt die nodig zijn, worden alle schepen op weg naar Israël doelwit van onze strijdkrachten’, verklaarde Yahya Saree zaterdag via het platform X.
De Houthi's in Jemen hebben nauwe banden met Iran. Ze claimden onlangs al Israël en enkele boten in de Rode Zee onder vuur te hebben genomen met onder meer drones om de Palestijnen hun steun te betuigen. Een Amerikaans oorlogsschip heeft verscheidene projectielen uit de lucht gehaald.
De Israëlische veiligheidsadviseur Tzachi Hanegbi reageerde, eveneens op X, snel op het dreigement. Hij zei dat premier Benjamin Netanyahu de Amerikaanse president Joe Biden te verstaan heeft gegeven dat Israël zelf militaire actie zal ondernemen tegen de Houthi's als de VS dat niet doen.
De VS en het VK hebben de recente aanvallen op drie commerciële vrachtvaarders in internationale wateren veroordeeld en Iran verweten een kwalijke rol te spelen. Teheran wierp tegen dat zijn bondgenoten onafhankelijk besluiten nemen. (ANP)
Het Israëlische leger heeft een 25-jarige Palestijnse man gedood tijdens een operatie op de Westelijke Jordaanoever. Dat meldt persbureau AP op basis van het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid. De man zou zijn omgekomen bij een schietpartij nabij de stad Hebron. Het Israëlische leger heeft nog niet op de berichten gereageerd.
Ook voor de bloedige aanval van Hamas op 7 oktober voerde het Israëlische leger al regelmatig operaties uit op de Westelijke Jordaanoever. De laatste weken hebben de Israëliërs de frequentie van die invallen verder opgevoerd. In totaal zijn daarbij al zeker 274 Palestijnen om het leven gekomen.
Volgens AP overleed vandaag ook een andere 25-jarige Palestijn als gevolg van de Israëlische operaties. Hij zou overleden zijn aan zijn verwondingen nadat hij gisteren was neergeschoten bij een inval in het vluchtelingenkamp Faraa. Bij die inval werden ook zes andere Palestijnen gedood.
Pepijn de Lange
De Israëlische aanvallen op Khan Younis, een stad in het zuiden van de Gazastrook, gaan ook vandaag onverminderd verder. Volgens Israël verschuilen kopstukken van Hamas zich onder de burgerbevolking. De Israëliërs bestoken de stad met luchtaanvallen. Medische noodhulp is nog maar beperkt mogelijk.
Pepijn de Lange
Sinds het begin van de oorlog tussen Israël en Hamas zijn zeker vijfduizend Israëlische soldaten gewond geraakt. Dat meldt het Israëlische ministerie van Defensie aan de Israëlische nieuwswebsite Ynet. Ruim tweeduizend soldaten houden blijvend letsel aan hun verwondingen over. Zeker 420 soldaten zouden zijn gesneuveld.
Het Israëlische leger trok eind oktober de Gazastrook in om Hamas uit te schakelen. Vooraf waarschuwden militaire deskundigen al dat zo’n grondoffensief grote risico’s met zich mee zou brengen. Aan Palestijnse zijde zijn volgens de door Hamas gecontroleerde regering in de Gazastrook ruim 17 duizend mensen omgekomen, onder wie veel burgers.
De huidige oorlog met Hamas is voor het Israëlische leger het dodelijkste conflict sinds de Libanonoorlog van 1982. Het hoofd van de rehabilitatieafdeling van het Israëlische ministerie van Defensie noemt het aantal slachtoffers ongekend hoog. ‘Wij hebben nog nooit zoiets meegemaakt’, zegt zij tegen Ynet.
Pepijn de Lange
Het Israëlische leger heeft afgelopen nacht opnieuw verschillende aanvallen uitgevoerd in de Gazastrook. Persbureau AP meldt op basis van ooggetuigen dat zowel in het noorden als in het zuiden van het gebied luchtaanvallen en beschietingen plaatsvonden. Volgens het door Hamas gecontroleerde ministerie van Volksgezondheid vielen het afgelopen etmaal tientallen doden.
Sinds de gevechtspauze tussen Israël en Hamas vorige week vrijdag afliep, is de strijd in de Gazastrook weer volop opgelaaid. In de zoektocht naar Hamas-kopstukken richt het Israëlische leger zich nu ook op het zuiden van het gebied, met name de stad Khan Younis. Volgens een correspondent van de Qatarese nieuwszender Al Jazeera rukt het Israëlische leger op naar het centrum van die stad. Bij een bombardement zouden vanochtend dertien Palestijnse gezinsleden zijn omgekomen.
Het Israëlische leger heeft naar eigen zeggen afgelopen nacht verscheidene ‘terroristische doelen’ vernietigd. In een buitenwijk van Gaza-Stad zouden Israëlische soldaten in de buurt van een school in een vuurgevecht met Palestijnse strijders verwikkeld zijn geraakt. Het leger zegt in het gebied wapens, munitie en een ondergrondse tunnel gevonden te hebben.
Voor de Palestijnse burgers, die de afgelopen weken veelal naar het zuiden van de Gazastrook zijn gevlucht, zijn de omstandigheden steeds zwaarder. Volgens de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen zijn inmiddels in de Gazastrook 1,9 miljoen mensen ontheemd, ruim 80 procent van de totale bevolking. Het gebied kampt met een groot gebrek aan voedsel, water en brandstof. Veel mensen slapen op straat.
Pepijn de Lange
Lees ook dit artikel van oud-Israël-correspondent Monique van Hoogstraten: Nu Israël het zuiden aanvalt, is heel Gaza op drift: ‘Onze plek is heel gevaarlijk geworden’
Verschillende mensenrechtenorganisaties uiten felle kritiek op de Verenigde Staten voor het tegenhouden van een resolutie van de Veiligheidsraad over een wapenstilstand in de Gazastrook. Zo vindt Amnesty International-baas Agnès Callamard dat het Amerikaanse besluit getuigt van ‘een gevoelloze minachting voor het lijden van burgers’.
De VS voorkwamen gisteravond met hun veto dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties een resolutie aannam over een onmiddellijk staakt-het-vuren. Eerder in de week had secretaris-generaal António Guterres nog sterk aangedrongen op zo’n wapenstilstand. Het Verenigd Koninkrijk, dat als permanent lid van de raad eveneens vetorecht heeft, onthield zich van stemming. De overige dertien leden stemden voor.
Artsen Zonder Grenzen verwijt de Amerikanen in een verklaring het internationaal humanitair recht selectief toe te passen. Volgens directeur Avril Benoît staan de VS met hun veto ‘alleen in hun stem tegen de mensheid’. De president van de Amerikaanse tak van Oxfam, Abby Maxman, noemt het veto ‘een nieuwe nagel aan de doodskist voor de Amerikaanse geloofwaardigheid op het gebied van mensenrechten’.
Ook de Amerikaanse wapensteun aan Israël is de organisaties een doorn in het oog. Met de leveranties dragen de VS bij aan de vernietiging van de Gazastrook, zegt de VN-vertegenwoordiger van Human Rights Watch, Louis Charbonneau. Daarmee riskeren de Amerikanen volgens haar ‘medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden’.
Pepijn de Lange
Lees ook deze analyse van datajournalist Serena Frijters: Rusland gebruikt zijn VN-vetorecht het vaakst, de VS vetoën het meest om Israël te steunen
Hamas noemt het 'onethisch en inhumaan' dat de Verenigde Staten een VN-voorstel voor een wapenstilstand in de Gazastrook vrijdag hebben tegengehouden met een veto. Ook vanuit mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) klinkt kritiek op de Amerikaanse stem.
VN-topman António Guterres had deze week in de Veiligheidsraad aangedrongen op een staakt-het-vuren om humanitaire redenen, zodat de Palestijnse bevolking hulp kan krijgen. De Verenigde Staten hielden dat voorstel tegen. Groot-Brittannië onthield zich van stemming, de overige dertien leden waren voor.
'Met de blokkade van het voorstel nemen de Amerikanen deel aan de moorden en de bloedbaden', stelt Hamas in een verklaring.
De VN-vertegenwoordiger van Human Rights Watch, Louis Charbonneau, reageert op X ook op het Amerikaanse veto. De VS riskeren 'medeplichtig te zijn aan oorlogsmisdaden' door Israël van wapens en 'diplomatieke dekking' te blijven voorzien terwijl het land 'wreedheden' begaat in Gaza, stelt Charbonneau.
De Amerikaanse VN-ambassadeur Robert Wood zei in de Veiligheidsraad dat zijn land de resolutie niet steunt, omdat de voorgestelde wapenstilstand 'alleen de kiem zal leggen voor een volgende oorlog'. Ook noemde hij de voorgestelde resolutie 'onevenwichtig' en 'ver van de realiteit'. De Amerikanen wilden ook een duidelijke veroordeling van de aanvallen van 7 oktober door Hamas op Israëlische burgers in de tekst opgenomen zien. (ANP/Redactie)
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog tussen Israël en Hamas van vrijdag 8 december:
• Israël heeft ingestemd met een verzoek van de Verenigde Staten om de grenspost Kerem Shalom in het zuidwesten van het land te openen voor de inspectie van hulpgoederen die naar de Gazastrook worden vervoerd.
• Bij geen enkel gewapend conflict in de afgelopen dertig jaar zijn zo veel journalisten omgekomen als bij de oorlog in Gaza, blijkt uit cijfers van de Internationale Federatie van Journalisten (IFJ). Tot nu toe zijn 68 journalisten gedood.
• De Europese Commissie heeft voor 2024 een humanitair steunpakket aan Palestijnen van 125 miljoen euro aangekondigd. Dat is ruim 20 miljoen euro meer dan in 2023.
Lees hier het volledige liveblog van vrijdag terug.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden