OPEC, de coalitie van olieproducerende staten als Saoedi-Arabië, Nigeria en Irak, heeft de noodklok geluid. "Door de onterechte en disproportionele druk tegen fossiele brandstoffen dreigt een kantelpunt te worden bereikt met onomkeerbare gevolgen", waarschuwde het oliekartel in een brief aan zijn lidstaten, die vrijdag uitlekte.
De olielanden vrezen dat hun inkomsten zullen verdampen als internationaal wordt afgesproken dat we op termijn moeten stoppen met olie, gas en kolen. Landen met grote klimaatambities, zoals de EU-lidstaten en kwetsbare eilandengroepen, pleiten in Dubai voor een eind aan het fossiele tijdperk.
Het laat zien dat er op de klimaattop in Dubai ineens beweging zit in de discussie over de toekomst van fossiele brandstoffen. "Er is nog nooit zo expliciet over dit thema gestreden als nu", zegt GroenLinks-Europarlementariër Bas Eickhout. Wie die strijd zal winnen, moet in de komende dagen blijken.
De afgelopen anderhalve week is er druk onderhandeld over de zogeheten global stocktake, een document waarin landen vastleggen hoe het staat met de strijd tegen klimaatverandering en wat er in de komende jaren moet gebeuren.
Inmiddels liggen er allerlei opties op tafel voor ingrepen in de energiesector. Bijvoorbeeld het uitfaseren van fossiele brandstoffen, het uitbreiden van de hoeveelheid groene energie, of het elektrificeren van de wereldwijde autovloot. Ook een focus op het snel sluiten van kolencentrales of juist het blijven gebruiken van fossiele brandstoffen met inzet op CO2-opslag behoren tot de mogelijkheden. En dan is er nog de 'nucleaire optie' waardoor al deze opties van tafel kunnen geveegd.
Toch lijkt dat laatste geen realistische mogelijkheid. De druk is de afgelopen dagen flink opgevoerd om met een ambitieuze verklaring over fossiele brandstoffen te komen, mede dankzij de vele duizenden aanwezige vertegenwoordigers van wetenschappelijke en activistische groepen op de klimaattop. Als op dat vlak te weinig gebeurt, zal de top door velen als een mislukking worden gezien.
Dat is precies wat Sultan Al Jaber, de controversiële voorzitter van de conferentie, niet wil laten gebeuren. De topdiplomaat en olietopman benadrukt zelf steeds dat hij een baanbrekende uitkomst voor ogen heeft. Voor sommigen is het reden om voorzichtig optimistisch te zijn over de afloop van de klimaattop.
Al Jaber krijgt in de komende dagen een veel prominentere rol, omdat hij als voorzitter nu alle neuzen dezelfde kant op moet krijgen. Hij wil dat onderhandelaars zondagmiddag samenkomen in één centrale overleggroep, een zogeheten majlis. Deelnemers haastten zich naar Wikipedia om op te zoeken wat dat is: een soort raadgevend parlement.
De bedoeling is dat alle toponderhandelaars daar in één keer een klap geven op álle nog openstaande kwesties. De kunst van de klimaattop is om vervolgens door te onderhandelen totdat iedereen even ontevreden is.
Eén flinke noot die nog gekraakt moet worden, heeft te maken met klimaatadaptatie: het aanpassen aan de warmere planeet. Volgens de planning moet er dit jaar een wereldwijd adaptatiedoel worden opgesteld. Dat zou een soort equivalent worden van de doelen uit het Parijsakkoord, maar dan gericht op het beschermen van de wereldbevolking tegen de gevolgen van klimaatverandering.
De onderhandelingen daarover zijn afgelopen anderhalve week volledig vastgelopen. Landen hebben zelfs nog niet officieel vergaderd over de inhoud, maar zitten vast in procedurele discussies. Zaterdagavond werd pas bekend dat er een eerste concepttekst over dit onderwerp wordt opgesteld. Die is dan zondagochtend het vertrekpunt voor verdere onderhandelingen.
Hoe het doel eruit gaat zien is onduidelijk. Maar minstens net zo belangrijk is hoeveel geld er beschikbaar komt voor klimaatadaptatie in armere landen. Op dat vlak zullen rijke landen vermoedelijk water bij de wijn moeten doen. Dat kan ruimte creëren voor ambitieuze energiemaatregelen.
Dat leek zaterdag te worden bevestigd door Alpha Kaloga, hoofdonderhandelaar namens een groep van meer dan vijftig Afrikaanse landen. "Voor ons is adaptatie essentieel, maar het tegengaan van klimaatverandering is belangrijker", zei hij.
Het kan een signaal zijn dat zijn groep net als de EU openstaat voor vergaande maatregelen rond fossiele brandstoffen. Ontwikkelingslanden willen wel dat rijke landen toezeggen om sneller te vergroenen, omdat zij daar meer geld voor hebben.
De grootste sta-in-de-weg in de discussie over fossiele brandstoffen blijft Saoedi-Arabië. De energieminister van die oliestaat heeft gezegd dat het land geen tekst zal accepteren over het uitfaseren van fossiele brandstoffen.
Voor een beslissing is in Dubai goedkeuring van alle landen nodig, dus in theorie kan Saoedi-Arabië in zijn eentje alle voorstellen blokkeren. De hoop van andere landen is dat de diplomatieke druk zo hoog kan worden opgevoerd dat het land toch - met grote tegenzin - instemt. Dat zou dan op dinsdag, de slotdag van de top, moeten gebeuren.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl economisch