Samenvatting gemaakt met behulp van AI
Het Russische Hogerhuis kondigde de plannen voor de komende presidentsverkiezingen donderdag aan. Dat lijkt democratisch, maar volgens Ruslanddeskundige Ron Verhoef is dat schone schijn. "Het is meer een show naar de buitenwereld dan dat er echt iets te kiezen valt", zegt hij tegen NU.nl.
De Russische presidentsverkiezingen zijn dan ook niet te vergelijken met de verkiezingen die wij hier pas hebben gehad, zegt Nicolaas Kraft van Ermel, historicus en universitair docent aan de Rijksuniversiteit Groningen. Onze verkiezingen gaan over hoe wij willen dat Nederland bestuurd gaat worden. Dat gebeurt niet in Rusland, wel in uiterlijke vorm, maar niet in de praktijk.
Dus waarom dan toch verkiezingen? "Het is een manier van Rusland om te laten zien: zie je wel, een groot deel van de bevolking steunt ons, kijk maar naar het resultaat", zegt Kraft van Ermel. Met de verkiezingen geeft Poetin een "zweem van legitimiteit" aan het regime. "Maar Rusland is geen democratie, welke maatstaf je er ook naast legt."
Het gaat dan ook niet zozeer om de uitslag, maar om het proces van de verkiezingen. In grote steden is het waarschijnlijk moeilijk om mensen naar de stembus te krijgen. Als dat zichtbaar wordt, is het nog spannend hoe het Kremlin daarop gaat reageren, vindt Kraft van Ermel. "Het regime is gebaat bij een hoge opkomst, want de uitslag moet wel geloofwaardig zijn."
De verkiezingen zijn ook een contactmoment tussen het regime en de bevolking. "Een soort opiniepeiling om te zien hoe het Russische volk daadwerkelijk denkt over het regime." Er kunnen potentieel dingen verschuiven, zelfs bij oneerlijke verkiezingen. Poetin maakt zich er dus wel druk om, zegt Kraft van Ermel, "maar niet op dezelfde manier waarop een democratische leider zich er zorgen over maakt".
De laatste parlementsverkiezingen in 2018 zijn niet eerlijk verlopen. Een groot deel van de stemmen was geteld toen het tellen van de stemmen plotseling moest verplaatsen en alleen nog achter gesloten deuren plaatsvond.
Ook in 2012 lijkt er te zijn gesjoemeld met stemmen. Poetin won die verkiezingen waarschijnlijk wel, maar lang niet met zulke grote uitslagen als werd beweerd.
Poetin liet vrijdag officieel weten dat hij aan de verkiezingen meedoet. Dat lag in de lijn der verwachting. "Het is oorlog. Dat is geen tijd om de macht over te dragen", zegt de universitair docent.
Bovendien heeft Rusland last van de oorlog tegen Oekraïne. "Die heeft veel negatieve effecten op de economie. Momenteel zien we nog enige terughoudendheid in het neerleggen van de rekening van de oorlog bij de bevolking, zegt Kraft van Ermel. "Maar dat kan na de verkiezingen weleens veranderen."
Er zijn momenteel nog geen andere gegadigden. Maar zij maken naast Poetin dan ook geen kans. Er zullen zich volgens Kraft van Ermel nog wel andere kandidaten aandienen, maar hoogstwaarschijnlijk in opdracht van het Kremlin. "Want dan lijken er verkiezingen te zijn."
Poetin werd in 2000 voor het eerst president van Rusland. Hij was toen lid van de politieke partij Verenigd Rusland. Nadat hij twee termijnen van vier jaar had geregeerd, schoof hij zijn bondgenoot Dmitri Medevev naar voren om zijn functie over te nemen. Maar in de praktijk had Poetin nog steeds de macht.
In 2012 werd Poetin opnieuw president. Vanaf dat jaar werd de ambtstermijn verlengd naar zes jaar. Na de uitslag braken grote protesten uit, waarna Poetin een autoritairder bewind ging voeren. Hij paste onder meer de grondwet aan, waarmee hij het mogelijk maakt dat hij tot zeker 2036 aan de macht kan blijven.
In 2020 deed hij daar nog een schepje bovenop. Poetin stelde een wet in waardoor hij ook in andere functies macht kan behouden.
Voor echte oppositie is er geen ruimte meer, stelt Kraft van Ermel. Volgens Verhoef zou Gennady Zyuganov, fractieleider van de Communistische Partij van de Russische Federatie (KPRF), bij eerlijke verkiezingen kanshebber zijn. Maar Zyuganov, die twee jaar geleden de parlementsverkiezingen won, is eigenlijk geen echte oppositie, vindt Kraft van Ermel. Die partij stemt grotendeels mee met wat Poetin wil. "Dus die zit daar ook om de schijn van democratie op te houden."
Prowesterse kandidaten verwachten de experts ook niet. Oppositieleider Alexei Navalny zit vast en anderen zijn er vrijwel niet. Navalny werd in 2020 vergiftigd en werd in september 2023 in hoger beroep veroordeeld tot negentien jaar cel.
Naar verwachting zal Poetin de verkiezingen met ergens boven 90 procent van de stemmen winnen. "Dat zullen ze in ieder geval naar buiten brengen."
Er kunnen na die uitslag natuurlijk dingen gebeuren, zoals de protesten in 2012. Maar dat lijkt nu niet reëel, vindt Kraft van Ermel. "Want de de mate van repressie is groter geworden. En de stelselmatige angst die er is en ook wordt aangejaagd, hebben we niet eerder op dit niveau gehad."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen