Een wanhopige burgemeester, staatssecretaris en commissaris van de koning doen oproepen aan ‘bestuurders met moed en ballen’ om te helpen bij de opvangcrisis in Ter Apel. Zeer begrijpelijk. Te veel gemeenten kijken ongemakkelijk de andere kant op als de vraag komt.
Toch valt het best mee met de hoeveelheid moed en ballen die je nodig hebt om als gemeente asielzoekers onderdak te geven. Een bemoediging: op de meeste plekken is er in het begin veel zorg en rumoer, maar blijkt het na enige tijd best goed te gaan.
Over de auteur
Sjors Fröhlich is burgemeester van de gemeente Vijfheerenlanden. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
In onze gemeente Vijfheerenlanden hebben we inmiddels twee keer een crisisnoodopvanglocatie gecreëerd voor asielzoekers. Eentje in het dorp Lexmond en één in de nog kleinere gemeenschap Kedichem. De reacties waren initieel buitengewoon heftig en in sommige gevallen walgelijk. Omwonenden voelden zich overvallen door het besluit en hadden zorgen over hun kinderen en goederen. De asielzoekers werden massaal uitgemaakt voor inbrekers, verkrachters en gelukszoekers. De eerste bewonersbijeenkomsten vielen dan ook niet mee.
Duidelijkheid en doen wat je belooft, dat helpt. ‘Over de vraag óf hier een opvang komt, gaan we niet meer discussiëren. Wel wil ik samen met u kijken hoe we dit zo prettig en veilig mogelijk voor iedereen kunnen regelen’, hoor ik mezelf nog zeggen.
Neem omwonenden serieus in hun zorgen. De opvang in Lexmond lag tegen de hockeyvelden en een manege aan. Ouders durfden hun kinderen niet meer alleen naar sport te laten gaan. We beloofden extra verlichting en bewaking rond de sportaccommodatie. Al heel snel bleek dat de bewaking kon worden afgeschaald.
Noem een termijn en houd je daaraan. In Lexmond spraken we vier maanden af, in Kedichem nu een jaar. Daar wordt niet van afgeweken.
Stel een sleutelgroep samen van omwonenden, ondernemers en opiniemakers in de gemeenschap. Nodig nadrukkelijk ook de grootste criticasters uit in de sleutelgroep. Ga met deze groep élke week op een vast moment een uur overleggen. Daarbij is ook altijd een wethouder of burgemeester aanwezig. Hoor eventuele klachten en vragen aan en ga er direct mee aan de slag. Deze bijeenkomsten doen de eerste weken een aanslag op de agenda, maar helpen het vertrouwen zeer. Na enige tijd komt de groep vanzelf tot de conclusie dat de frequentie lager kan.
Probeer de inwoners actief in contact te brengen met de asielzoekers. Door de verhalen te horen van vluchtelingen verandert het beeld. Werf vrijwilligers die willen helpen met bijvoorbeeld activiteiten, sporten, koken of taallessen.
Ga direct in op incidenten en veeg ze niet onder het vloerkleed. Asielzoekers die wangedrag vertoonden zijn direct verwijderd. Andere incidenten worden besproken met de sleutelgroep waarbij context en nuance belangrijk zijn.
Gebruik kritische inwoners van eerdere opvang als ambassadeur bij een nieuwe locatie. Zij kennen het gevoel van de boze menigte, maar kunnen ook vertellen dat het goed komt.
Via een pilot kunnen de asielzoekers bij ons werken. Daarmee zijn ze van de straat en zijn plaatselijke ondernemers heel erg blij.
Bied het dorp of de wijk compensatie aan. Dat kan zijn een mooi opgeknapt evenemententerrein als de opvang weer weg is, twee doelen voor het trapveld of iets anders dat men nodig heeft. Vul het niet zelf in, maar vraag aan de omwonenden wat ze nodig hebben. Zo heeft de opvang ook voor hen een positieve kant.
In beide gevallen is de zeer negatieve en zelfs vijandige sfeer gekeerd. Toen in Lexmond, volgens afspraak, na vier maanden de opvang werd beëindigd kwam er actie vanuit het dorp om de asielzoekers te houden. Daar is niet aan tegemoet gekomen, omdat de bestuurlijke afspraak van een termijn van vier maanden was gemaakt.
Ik realiseer me dat ik gezegend ben met een college en een gemeenteraad met een warm hart voor de opvang van vluchtelingen. Dat helpt enorm.
Ik wil met dit schrijven niet voorbijgaan aan ernstige overlast en incidenten op opvangplekken in Nederland. Maar het is goed ook de andere kant te tonen.
Het is in het begin even spannend, want niemand zit te wachten op een asielopvang in zijn dorp of wijk. Maar met duidelijke afspraken en goede begeleiding kan het ook heel goed gaan. Ik hoop dat bestuurders met koudwatervrees de sprong toch durven te wagen. Dat zijn we niet alleen de asielzoekers verplicht, maar vooral de mensen in Ter Apel en omgeving.
En, geachte leden van de Eerste Kamer, maak voortgang met die Spreidingswet!
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden