De Amerikaanse president Joe Biden is de wanhoop nabij. De laatste dollars voor Oekraïne zijn uitgegeven, en nog altijd maken de Republikeinen elke vorm van financiering met de grond gelijk. Woensdag stemde rechts unaniem tegen een steunpakket van 111 miljard dollar, bedoeld voor Oekraïne, Israël en Taiwan. Het uitblijven van dat steunpakket is een kerstcadeau aan Vladimir Poetin, meent Biden: ‘Het grootste geschenk waar hij op kon hopen.’
Een jaar geleden was dit ondenkbaar. De Amerikaanse politiek, gewoonlijk tot op het bot verdeeld, verenigde zich als een gebalde vuist. De steun voor Oekraïne kon niet op, Bidens verzoeken werden zonder aarzeling gehonoreerd. Dat is niet langer het geval. Met lede ogen ziet de president toe hoe de Oekraïnse zaak verdwijnt uit de harten van rechtse kiezers en, vooral, hun volksvertegenwoordigers.
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York. Hij is auteur van het boek Laura H.
De Republikeinen willen er iets voor terug. Zij eisen binnenlandse concessies in ruil voor buitenlandse steun: een nieuw, strenger Amerikaans grensbeleid met minder immigratie. Alleen dan zijn ze bereid vóór te stemmen. De twee ongerelateerde kwesties zijn door hen aan elkaar verbonden. Hoe hij ook zijn best doet, Biden krijgt de knoop niet meer ontward.
‘Ze zijn letterlijk bereid Oekraïne een knieschot op het slagveld te geven’, reageerde Biden deze week verbijsterd. ‘Deze stemming zal nog lang worden herinnerd.’ Hij beschuldigt de Republikeinen van cynische politieke koehandel. Toch lijkt hun strategie te werken. De president toont zich sindsdien klaar om te doen wat de Republikeinen weigeren: buigen.
‘Ik ben bereid om significante compromissen te sluiten rond de grens’, gaf Biden woensdag toe. ‘Ook nieuw beleid.’ Zo zet hij de deur opnieuw open voor nieuwe onderhandelingen tussen de partijen, ook als die pijn doen op links.
De eerste Republikeinse reacties zijn bemoedigend. Senator James Lankford, die namens zijn partij onderhandelt over het grensbeleid, zegt verheugd te zijn dat de president ‘klaar is om in gesprek te gaan’. Lankford: ‘Nu is het moment om dit echt op te lossen.’
De Republikeinen dringen zelfs aan op een directe rol van de president tijdens de onderhandelingen. ‘Dit vraagt om zijn leiderschap’, zei senator Lindsey Graham, ‘anders lopen we vast.’
Daar schuilt tactiek achter. Het Amerikaanse Congres gaat na volgende week met kerstreces, terwijl Oekraïne een steeds luidere noodklok luidt over zijn nijpende tekorten. Rechts gokt dat de hoge tijdsdruk en Bidens rotsvaste toewijding aan de Oekraïnse zaak hem tot een flexibeler onderhandelspartner maken dan sommige progressieve senatoren.
Het is niet alleen rechts waar Biden rekening mee moet houden. De invloedrijke senator Bernie Sanders, die als onafhankelijke politicus doorgaans met de Democraten meebeweegt, stemde deze week óók tegen het steunpakket. Dat had niets van doen met de grens, of zelfs met Oekraïne, maar met de steun voor Israël (14 miljard dollar) die ook in het pakket was opgenomen.
Zoals de Republikeinen Oekraïne verbonden aan het grensbeleid, deed Biden dat met de steun voor Israël, een unanieme rechtse wens. Door de twee kwesties samen te voegen tot één steunpakket, poogde hij de druk op de Republikeinen te vergroten. Zijn eigen partij raakt over Israël echter steeds dieper verdeeld. ‘Absoluut onverantwoord’, noemde Sanders het deze week om Israël nog te voorzien van onvoorwaardelijke steun, te midden van het steil oplopende dodental in Gaza.
De komende dagen vormen voor Biden dus een balanceeroefening. Beweegt hij te ver met de Republikeinen mee, dan loopt hij het risico dat zijn pakket onverteerbaar wordt voor zijn eigen achterban. Ook dat zou een cadeau voor Poetin zijn.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden