Het is verleidelijk cynisch te worden over klimaattoppen. Voor de huidige top in Dubai, COP28, reizen tienduizenden regeringsleiders, ngo’s en vertegenwoordigers van bedrijven met het meest klimaatonvriendelijke transportmiddel naar een oliestaat, om daar in een festivalsetting met elkaar te spreken over het belang van snelle vermindering van de uitstoot van broeikasgassen.
De voorzitter van de top deze keer, Sultan al-Jaber, is tevens directeur van Abu Dhabi National Oil Company. Zijn eigen land verzuimt al jaren de emissies van het krachtige broeikasgas methaan door olie- en gasbedrijven te rapporteren aan de VN, waar andere landen dit wel doen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
De ervaring van eerdere klimaattoppen leert dat de uitkomst ronduit teleurstellend kan zijn. Op Climate Action Tracker houden wetenschappers bij in hoeverre landen op koers liggen om de opwarming van de wereld onder de 1,5 graad te houden. Een wereldkaart met kleuren toont een deprimerend overzicht: alle landen schieten tekort.
Dat deze klimaattop in Dubai de energietransitie in een stroomversnelling zal brengen, valt te betwijfelen. Wopke Hoekstra, klimaatonderhandelaar namens de EU, somde vooraf in NRC de onderwerpen op die bij veel regeringsleiders hoger op de agenda staan dan het klimaat, van de oorlog in Oekraïne tot het oplaaiend geweld in het Midden-Oosten. Hij acht de kans op succes bij de klimaattop ‘niet bijster groot’.
En dan zijn er nog de kiezers, bij wie het klimaat zelden een doorslaggevend thema is. Zo maakten Nederlanders de PVV het grootst, een partij die in het verkiezingsprogramma schrijft te willen ‘stoppen met de hysterische reductie van CO2’.
Zijn klimaattoppen dan verspilde moeite? Dat zeker niet. Juist in een politiek systeem waarin kortetermijnbelangen de overhand hebben – met kabinetten die een paar jaar aan de macht zijn, waarna de volgende stemronde er alweer aan komt – is het cruciaal om een overlegcircuit te hebben waar de langetermijnbelangen van de gehele mensheid op de agenda staan. De klimaattoppen fungeren, met al hun beperkingen, bij uitstek in die rol.
De lichtpuntjes moeten ook niet worden onderschat. Zo is er na jaren onderhandelen nu het begin van een fonds om arme landen tegemoet te komen die schade oplopen door klimaatverandering. En hoewel klimaatafspraken vaak vrijblijvend zijn, zal een jaarlijkse bijeenkomst waar landen publiekelijk verantwoording afleggen over de vaart van hun energietransitie vermoedelijk toch effect sorteren. Het zorgt voor een mondiale competitie, waar landen en bedrijven kunnen pronken als ze op klimaatgebied opvallend goed presteren.
Volgende week eindigt de top in Dubai met een slotverklaring. Los van de inhoud daarvan zijn er nu al zorgen over de vólgende klimaattop. Een Oost-Europees land is aan de beurt om gastheer te zijn, maar dat ziet Rusland – boos vanwege Europese steun aan Oekraïne – niet zitten.
Voorlopig is de volgende klimaattop dus nog dakloos. Het is te hopen dat hier snel een oplossing voor komt. Want een klimaattop met minimaal succes is nog altijd beter dan géén klimaattop.
Source: Volkskrant