De pro-Russische oud-politicus Illya Kyva uit Oekraïne is doodgeschoten in een park in Odintsovo, een luxe buitenwijk van Moskou. De Britse krant The Guardian meldt op basis van anonieme functionarissen dat de Oekraïense veiligheidsdienst SBU de moord heeft gepland en uitgevoerd.
Kyva was een prominent voorstander van aansluiting van Oekraïne bij Rusland. Hij zat in het Oekraïense parlement voordat Rusland in februari 2021 Oekraïne binnenviel. Een maand voor de invasie nam Kyva de wijk naar Moskou. Hij werd later in Kyiv bij verstek veroordeeld tot 14 jaar gevangenisstraf. Het Verenigd Koninkrijk zette hem op zijn sanctielijst omdat hij de ‘territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne’ had ondermijnd.
Moorden als die op Kyva zijn geen zeldzaamheid sinds de grootschalige inval van Rusland in Oekraïne. Rusland betichtte de SBU eerder al van het opblazen van Daria Doegina, de dochter van de aartsnationalist Aleksandr Doegin. Oekraïne wordt bovendien verantwoordelijk gehouden voor de dodelijke bomaanslag op de befaamde Russische militaire blogger Vladlen Tatarsky.
Omgekeerd zijn er ook aanslagen gepleegd op prominente Oekraïners. President Volodymyr Zelenski vertelde in een interview aan The Sun dat ook hijzelf al ‘zeker vijf of zes pogingen om hem te vermoorden heeft overleefd’.
Michel Maas
De G7, een samenwerkingsverband tussen zeven grote industriële landen, gaat vanaf volgend jaar de invoer van diamanten uit Rusland bemoeilijken. Dat hebben de landen besloten tijdens een virtuele top, waaraan ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky deelnam.
Met de maatregelen hoopt de G7 te voorkomen dat Rusland zijn oorlogskas kan blijven spekken. De Verenigde Staten, Duitsland, Canada, Frankrijk, Italië, Japan en het Verenigd Koninkrijk veroordelen in een gezamenlijke verklaring de manier waarop Rusland oorlog voert. De landen hekelen dat Rusland dreigt met kernwapens, graanleveranties verstoort en het Oekraïense energienetwerk bestookt.
De aangekondigde beperkingen gelden voor ‘niet-industriële diamanten die gewonnen, verwerkt of geproduceerd’ zijn in Rusland. Om de invoerbeperkingen te handhaven kondigt de groep een systeem aan om diamanten beter te traceren. Ook de Europese Unie, die eveneens werkt aan economische sancties op Russische diamanten, nam deel aan het virtuele overleg.
Pepijn de Lange
Met spanning wordt in Oekraïne gekeken naar het Westen: Amerikaanse en Europese wapenleveranties kunnen al op korte termijn doorslaggevend blijken voor de oorlog in het land. Daarvoor is Kyiv met name van de Verenigde Staten afhankelijk, maar ook Europa lijkt inmiddels oorlogsmoe te raken.
Lees hier het volledige artikel van buitenlandverslaggever Tom Vennink.
De Russische president Vladimir Poetin is in Saudi-Arabië aangekomen voor een gesprek met kroonprins Mohammed bin Salman. Het is Poetins tweede stop tijdens een zeldzaam bezoek aan het Midden-Oosten. Eerder vandaag deed hij de Verenigde Arabische Emiraten aan.
Sinds de Russische invasie van Oekraïne heeft Poetin amper meer reizen naar het buitenland ondernomen. Afgelopen voorjaar werd de bewegingsvrijheid van de Russische president aanzienlijk ingeperkt doordat het Internationaal Strafhof (ICC) een arrestatiebevel tegen hem had uitgevaardigd. Omdat Saoedi-Arabië en de Emiraten het ICC-verdrag niet hebben ondertekend, zijn de landen niet verplicht om Poetin te arresteren.
Op de gespreksagenda van Poetin en Bin Salman staan naast de oorlogen in Oekraïne en in de Gazastrook ook de onrust op de oliemarkt. Als grote olieproducenten hebben Rusland en Saudi-Arabië allebei belang bij een hogere olieprijs. De laatste tijd daalt de olieprijs juist, ondanks een toezegging van het oliekartel OPEC+, waar beide landen deel van uitmaken, om minder olie te produceren.
De ontmoeting tussen Poetin en Bin Salman lijkt op het laatste moment te zijn geregeld. Bin Salman zou aanvankelijk naar Moskou komen. ‘Maar er waren wijzigingen in de plannen’, aldus Poetin. Volgens de Russische president zijn de betrekkingen tussen de twee landen op een ‘ongekend niveau’.
Pepijn de Lange
De Verenigde Staten staan op het punt een nieuw militair hulppakket aan Oekraïne aan te kondigen ter waarde van 175 miljoen dollar (ruim 162 miljoen euro). Dat melden persbureaus Reuters en AP op basis van anonieme overheidsfunctionarissen. Het pakket bevat naar verwachting onder meer geleide raketten voor de Himars-systemen waarover Oekraïne beschikt.
De nieuwe wapensteun komt op een moment dat de Amerikaanse hulp aan Oekraïne op de tocht staat. Eerder deze week stuurde het Witte Huis een brandbrief naar het Congres dat het geld voor steun aan Oekraïne op is. De Republikeinse partij wil vooralsnog geen nieuwe steun goedkeuren. Het op handen zijnde pakket wordt geleverd via een presidentiële regeling waarmee wapens uit bestaande Amerikaanse voorraden naar Oekraïne gestuurd kunnen worden.
Sinds de Russische invasie in februari 2022 begon, stonden de VS Oekraïne met ongeveer 111 miljard dollar bij. Aanvankelijk had president Joe Biden weinig moeite had om financiering bij het Congres los te peuteren, maar de laatste tijd vormt het thema een splijtzwam tussen de Democraten en de Republikeinen.
Pepijn de Lange
Lees ook deze analyse van defensieredacteur Stieven Ramdharie: Oekraïne heeft een ‘gamechanger’ nodig om Russen militair te kunnen verslaan: maar wat?
Na rellen bij het WK in 2018 had het Kremlin genoeg van de Russische hooligans. Maar nu laat Moskou ze meedoen aan de oorlog in Oekraïne, waar de vroegere voetbalvijanden gezamenlijk in de loopgraven zitten. Ook aan Oekraïense kant vechten hooligans mee.
Lees hier het artikel van oud-Rusland-correspondent Bert Lanting.
Voor het eerst worden Russische soldaten in de Verenigde Staten vervolgd voor misdaden die zij in Oekraïne hebben gepleegd. Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft aanklachten ingediend tegen vier Russische militairen, die vorig jaar in een Oekraïens dorp een Amerikaans staatsburger zouden hebben ontvoerd en gemarteld.
De aanklachten zijn vooral een symbolische steunbetuiging aan Oekraïne. Omdat de VS en Rusland geen verdachten aan elkaar uitleveren, is de kans klein dat de vier soldaten daadwerkelijk in de gevangenis terechtkomen, mocht het tot een veroordeling komen. De Amerikaanse autoriteiten hebben eerder strafzaken aangespannen tegen Russische staatsburgers vanwege bijvoorbeeld cybercriminaliteit of inmenging in de presidentsverkiezingen van 2016.
De Amerikaanse man vertelde dat de Russische soldaten zijn Oekraïense vrouw en hem tien dagen vasthielden op een militair complex. Hij zou een pistool op zijn hoofd hebben gekregen en zwaar geslagen zijn. Volgens de Amerikaanse minister van Binnenlandse Veiligheid, Alejandro Mayorkas, toont het verzamelde bewijsmateriaal ‘de brutaliteit, criminaliteit en verdorvenheid van de Russische invasie’ aan.
Pepijn de Lange
Lestate, een Russische importeur van westerse merkkleding, gaat producten van Adidas en Reebok verkopen in Rusland. Dat meldt de Russische krant Kommersant. Beide merken hebben de Russische markt verlaten in reactie op de invasie van Oekraïne. Vermoedelijk gaat Lestate de producten importeren zonder toestemming van Adidas en Reebok.
Deze week opent Lestate een Adidas- en Reebokwinkel in een Moskous winkelcentrum. Producten van andere westerse kledingmerken als Nike en Levi’s, die de Russische markt eveneens hebben verlaten, zijn al sinds vorig najaar te koop in winkels van Lestate. De importeur is van plan om meer winkels te openen waar westerse merkkleding te verkrijgen is.
De invoer van producten zonder toestemming staat bekend als parallelimport. Sinds maart 2022 staat de Russische overheid parallelimport voor bepaalde productcategorieën toe. Daaronder vallen, naast elektronica en fossiele brandstoffen, ook kleding en luxeproducten.
De Russische import van schoenen en andere kleding, met name uit Aziatische landen, is sindsdien aanzienlijk toegenomen. Landen als Kazachstan, Kirgizië en Armenië, waarmee Rusland een douane-unie vormt, dienen als doorvoerlanden voor producten uit bijvoorbeeld China, India en Vietnam.
Daan de Vries
De Russische president Vladimir Poetin is zojuist aangekomen in Abu Dhabi. Hij brengt vandaag een bezoek aan de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië, waar hij gesprekken zal voeren over de oliehandel en de oorlogen in de Gazastrook en Oekraïne. Sinds de Russische invasie van Oekraïne komt Poetin zelden in het buitenland.
Dit voorjaar werd de Russische president aanzienlijk beperkt in zijn bewegingsvrijheid, nadat het Internationaal Strafhof (ICC) een arrestatiebevel tegen hem had uitgevaardigd. Omdat de Emiraten en Saoedi-Arabië het ICC-verdrag niet hebben getekend, zijn de landen niet verplicht om Poetin te arresteren.
Poetins bezoek aan de Emiraten valt samen met de Klimaattop, die momenteel plaatsvindt in Dubai. Een Oekraïense vertegenwoordiger bij de Klimaattop noemt het ‘uiterst verontrustend’ en ‘hypocriet’ dat Poetin tijdens de top in de VAE is.
In Abu Dhabi zal Poetin spreken met de president van de Emiraten. Daarna vertrekt hij naar de Saudische hoofdstad Riyad, voor een ontmoeting met kroonprins Mohammed bin Salman. Beide landen zijn belangrijke handelspartners van Rusland en nemen een neutrale houding aan ten aanzien van de oorlog in Oekraïne. De Emiraten zijn bovendien een populair toevluchtsoord voor Russische oligarchen die onder westerse sancties vallen.
Daan de Vries
De leiders van de G7-landen zullen woensdag een virtuele bijeenkomst houden met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, zo meldt een Japanse regeringswoordvoerder. Ze zullen onder meer de situatie in Oekraïne en het Midden-Oosten bespreken.
De G7-landen zijn Canada, Duitsland, Frankrijk, Italië, Japan, het Verenigd Koninkrijk en de VS. De Europese Unie is officieel geen lid, maar maakt er sinds 1977 deel van uit.
Eerder dinsdag werd bekend dat Zelensky de toespraak die hij woensdag zou geven ten gehore van de Amerikaanse Senaat had afgezegd. De verwachting was dat Zelensky de Senaat om meer hulp zou vragen. Wat de reden is voor Zelensky’s afzegging werd niet bekendgemaakt.
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van dinsdag 5 december:
• Als het Amerikaanse Congres niet snel instemt met meer geld voor Oekraïne, dreigt het land de oorlog te verliezen. Dat zegt Andriy Jermak, de stafchef van de Oekraïense president Zelensky, in reactie op het uitblijven van een nieuw steunpakket.
• Volgens de VS heeft Rusland een voorstel afgewezen om journalist Evan Gershkovich en ex-marinier Paul Whelan, die beiden vastzitten in Rusland, te ruilen tegen Russische gevangenen.
• Zes Oekraïense kinderen keren vanuit Rusland terug naar Oekraïne als uitvloeisel van een overeenkomst die tot stand kwam na bemiddeling door Qatar. De kinderen verbleven bij familie in Rusland of in door Rusland bezet gebied.
Lees hier het hele liveblog van dinsdag 5 december terug.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden