Roestem Oemerov, de defensieminister van Oekraïne, had moeite zich in te houden toen hem woensdag in de Amerikaanse televisiestudio van Fox News voor de zoveelste keer gevraagd werd of Oekraïne bereid is om te onderhandelen met Rusland. ‘De hele beschaafde wereld zou zich moeten schamen’, zei Oemerov. ‘Een autoritair regime neemt gebieden in en toont dat de beschaafde wereld zich niet kan verdedigen.’
Verbeten kijken Oekraïners toe hoe westerse democratieën hun steun aan Kyiv heroverwegen. Midden in de oorlog is er geen garantie meer op munitie.
De Amerikaanse regering, verreweg de belangrijkste wapenleverancier van Kyiv, waarschuwde maandag dat de geldpot voor Oekraïne nog voor de jaarwisseling leeg is. Het Congres is het na maanden soebatten nog steeds niet eens over nieuwe financiering door tegenstand van de Republikeinse Partij. ‘Wat is het doel’, vroeg Mike Johnson, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, dinsdag. ‘Hoe ziet het eindspel in Oekraïne eruit?’
Over de auteur
Tom Vennink schrijft voor de Volkskrant over Rusland, Oekraïne, Belarus, de Kaukasus en Centraal-Azië. Hij reist geregeld naar de oorlog in Oekraïne. Eerder was hij correspondent in Moskou.
In de Europese Unie dreigt eveneens een doemscenario voor Oekraïne. De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft aangekondigd om op de EU-top van volgende week zijn veto uit te spreken tegen onderhandelingen met Oekraïne over een toekomstig lidmaatschap. Orbán kan dan ook, samen met Robert Fico, de onlangs aangetreden rechts-populistische premier van Slowakije, een steunpakket van 50 miljard euro voor Oekraïne torpederen. Twee keer nee.
Minder urgent, maar ook niet hoopgevend voor Oekraïne zijn blokkades van grensovergangen door Poolse en Slowaakse vrachtwagenchauffeurs, die daarmee protesteren tegen opgeheven beperkingen voor Oekraïense chauffeurs. De protesten raken volgens Kyiv de Oekraïense export en vertragen hulpkonvooien. En dan is er nog de verkiezingswinst in Nederland van de PVV, een partij die de militaire steun aan Oekraïne wil stoppen.
Vertegenwoordigers van de Oekraïense regering, die normaal gesproken zeggen dat de oorlog enkel kan eindigen met ‘de overwinning’, waarschuwen nu voor andere scenario’s. Andri Jermak, de stafchef van president Zelensky, zei dinsdag dat er ‘een groot risico’ bestaat dat Oekraïne de oorlog verliest als Amerikaanse militaire steun wordt uitgesteld. Vicepremier Olha Stefanisjyna noemde de aanstaande EU-top ‘een existentieel moment’ voor Oekraïne.
Zelensky zelf probeert zoals altijd de moed erin te houden bij de Oekraïense bevolking. ‘Het is niet makkelijk nu, maar we gaan vooruit’, zei hij woensdag in een zelf opgenomen video, waarin hij door de ochtendspits van Kyiv loopt en militairen feliciteert met de Dag van de Oekraïense Strijdkrachten. ‘Hoe moeilijk het ook is, we gaan er komen. Bij onze grenzen, bij onze mensen. Bij onze vrede. Een eerlijke vrede, vrije vrede. Tegen alle verwachtingen in.’
Iedere Oekraïner weet: dat is onmogelijk zonder buitenlandse wapens. Zelensky zou dinsdag via een videoverbinding het Amerikaanse Congres toespreken, maar zegde om onbekende reden op het laatste moment af. Desondanks onderstreepte het gewicht van de Oekraïense delegatie in het Congres – Zelensky’s stafchef, de defensieminister en de parlementsvoorzitter – nogmaals dat de buitenlandse militaire steun van levensbelang is voor Oekraïners.
Zij zien dat het Russische invasieleger de laatste tijd juist steeds minder problemen heeft om aan munitie te komen. Rusland ontvangt volgens de VS enorme hoeveelheden artilleriegranaten uit Noord-Korea. De militaire steun uit Iran (voornamelijk drones) gaat ook door. En het Russische parlement keurde onlangs de staatsbegroting voor 2024 goed, waarin maar liefst eenderde van de staatsuitgaven naar defensie gaan.
Militaire analisten stellen dat het Russische leger op de meeste plekken langs het front weer in het voordeel is wat vuurkracht betreft na het mislukte Oekraïense tegenoffensief van het afgelopen halfjaar. Een grootschalig Russisch offensief bij de industriestad Avdiivka, dat ondanks zware verliezen nu al twee maanden voortduurt, is een signaal dat Moskou zijn militairen naar voren stuurt voor een nieuwe poging om de Donbas te veroveren
Oekraïne vraagt het Westen om een lange adem. Sommige Oekraïners storen zich eraan dat het mislukte tegenoffensief door sommige buitenlandse politici wordt gepresenteerd als bewijs dat Oekraïne niet kan winnen, terwijl het land al ruim 9 jaar standhoudt en vorig jaar een reeks succesvolle tegenoffensieven uitvoerde. Nu twijfelen Oekraïners of ze nog wel een nieuwe kans krijgen op offensieven. Daria Kalenjoek, een prominente Oekraïense corruptiebestrijder, zette op X nieuwsberichten naast elkaar over de westerse twijfel en de Russische doortastendheid, met het bijschrift: ‘Het arsenaal van democratie versus het arsenaal van het kwaad.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden