De nieuwe Tweede Kamer met 150 Kamerleden is woensdag geïnstalleerd. De Kamer heeft 68 nieuwe leden, van wie er veel in de nieuwe fractie van verkiezingswinnaar PVV zitten. Ook NSC, dat in één klap met twintig zetels in de Kamer komt, levert veel nieuwe Kamerleden. Samen met dertien terugkerende Kamerleden en 69 blijvers legden de nieuwelingen woensdagmiddag de eed of belofte af.
Ondervoorzitter Roelien Kamminga (VVD) werd als eerste beëdigd. In haar functie als tijdelijke Kamervoorzitter kon ze daarna de overige 149 overige Kamerleden beëdigen. Zij mochten hun antwoord, ‘dat verklaar en beloof ik’ of ‘zo waarlijk helpe mij God almachtig’, zowel in het Nederlands als in het Fries zeggen. Een aantal Kamerleden maakten van die laatste mogelijkheid gebruik.
De aanstaande volksvertegenwoordigers hebben daarmee beloofd dat ze hun plichten ‘getrouw’ zullen vervullen en dat ze geen ‘gift of gunst’ hebben beloofd om hun zetel te krijgen. Daarnaast zweren ze trouw aan de koning, het Statuut voor het Koninkrijk en de Grondwet.
Enige hilariteit ontstond onder Kamerleden en de bomvolle publieke tribune nadat PvdA-Kamerlid Mohammed Mohandis de belofte had uitgesproken en de griffier ‘Mooiman’ als volgend Kamerlid opriep om te worden beëdigd. Dat klonk als ‘mooi man’ in reactie op de belofte van Mohandis, waarna iedereen in lachen uitbarstte. Jeremy Mooiman (PVV) moest twee keer de belofte uitspreken, omdat Kamminga hem door het rumoer de eerste keer niet kon verstaan.
ANP
NSC-leider Pieter Omtzigt spreekt later vanmiddag met Geert Wilders over een mogelijk toekomstig landsbestuur, maar vanochtend liet Omtzigt al weten dat zijn bezwaren tegen een mogelijke samenwerking met de PVV nog steeds gelden.
Dat bevestigt de woordvoerder van NSC aan de Volkskrant. Omtzigt liet zich in soortgelijke bewoordingen uit voordat hij vanochtend met VVD-leider Dilan Yesilgöz in gesprek ging over een mogelijk toekomstig kabinet. ‘Mijn principiële bezwaren liggen nog steeds op tafel’, zei Omtzigt voorafgaand aan dat gesprek tegen journalisten nadrukkelijk over de PVV. De ‘garanties’ die hij vorige week vroeg aan Wilders zijn nog steeds ‘heel belangrijk’, aldus de NSC-leider.
Omtzigt gaf vorige week al aan dat hij er op dit moment nog niet klaar voor is om met de PVV te onderhandelen over een nieuw kabinet. ‘Wij vinden het van belang dat de PVV eerst ondubbelzinnig aangeeft welke omstreden punten uit haar verkiezingsprogramma niet langer actueel zijn’, schreef hij vorige week in een brief aan de verkenner. Omtzigt is onder meer bezorgd over Wilders’ wens om de koran en moskeeën in Nederland te verbieden.
Omtzigt benadrukt woensdag nogmaals dat hij trouw zal zweren aan de Grondwet als hij rond 13.00 uur opnieuw formeel zal worden geïnstalleerd als Tweede Kamerlid. ‘Ik kan mij geen situatie voorstellen dat ik mijn eed aan de Grondwet niet zou nakomen.’
Omtzigt wilde na het ‘superprettige gesprek’ met VVD-leider Yesilgöz niet kwijt wat er inhoudelijk met de VVD was besproken. Later vanmiddag spreekt hij onder leiding van verkenner Ronald Plasterk nog verder met Wilders over de eerdere eisen die NSC op tafel heeft gelegd om tot een mogelijke samenwerking te komen.
Natalie Righton
Lees ook: Wilders’ droomkabinet dreigt te mislukken, nog voor de formatie goed en wel begonnen is.
De verkenner Ronald Plasterk voert vandaag twee gesprekken in ‘koppeltjes’. Vanochtend spreekt hij met de partijleiders Pieter Omtzigt (NSC) en Dilan Yesilgöz (VVD) en vanmiddag met Omtzigt en Geert Wilders (PVV).
Plasterk sprak gisteren al in duo’s met Wilders en Caroline van der Plas (BBB), en Wilders en Yesilgöz. Zij lieten toen weten dat ze willen doorpraten met het NSC erbij. Tijdens de gesprekken vandaag willen ze nog niet over kabinetsvorming praten. Van der Plas benadrukte dat er ‘vooral vertrouwen moet komen tussen de vier’ partijen die in beeld zijn voor samenwerking.
Yesilgöz liet gisteren weten dat de partij nog steeds alleen als gedoogpartij een kabinet mogelijk wil maken. Dat houdt in dat de VVD niet in een kabinet wil, maar wel een minderheidskabinet van PVV, NSC en BBB wil steunen vanuit de Tweede Kamer. Daarnaast zegt de VVD-partijleider klaar te zijn om te gaan onderhandelen over de inhoud. Uiteindelijk maakt de partij volgens Yesilgöz een ‘intrinsieke afweging’ of de VVD wel of niet gaat meedoen.
Plasterk verwacht dat de gesprekken van vandaag de laatste zullen zijn in de verkenningsfase. Toch is hij niet zeker van zijn zaak. ‘Dat weet je nooit. Maar ik heb nog maar beperkt tijd.’ Dit weekeinde moet hij zijn rapport schrijven zodat hij dat maandag of dinsdag aan de tijdelijke Kamervoorzitter kan aanbieden. ‘Dus ik denk dat het hierbij blijft’, aldus Plasterk.
Famke Seine
Morgen wordt de nieuwe Tweede Kamer beëdigd en is de PVV officieel de grootste partij van het land, maar niet voordat er vandaag afscheid is genomen van de lichting 2021-2023.
Na de val van het kabinet deze zomer lieten uiteindelijk veertig Kamerleden weten na de verkiezingen niet door te gaan. Nog eens veertig Kamerleden komen door de aardverschuiving bij de verkiezingen morgen niet meer terug in de Kamer.
Vandaag neemt Kamervoorzitter Vera Bergkamp afscheid van de tachtig vertrekkers. Onder hen voormalig SGP-leider Kees van der Staaij, de markante VVD’er Daniel Koerhuis, Bij1-leider Sylvana Simons, aanjager in het blootleggen van het toeslagenschandaal Renske Leijten (SP) en Bergkamp zelf. Scheidend nestor Van der Staaij krijgt ook nog het woord.
Ook Kauthar Bouchallikht (GL/PvdA) neemt afscheid. Zij is wel herkozen, maar maakte voor de verkiezingen al bekend haar plek niet in te nemen. Ze is het niet eens met het standpunt van de partijsamenwerking over de oorlog tussen Israël en Hamas. Ondanks, of juist dankzij die mededeling, kreeg ze bijna dertienduizend stemmen.
Tot de Kamer een nieuwe voorzitter kiest, is Roelien Kamminga (VVD) waarnemend voorzitter van de nieuwe Kamer.
Dylan van Bekkum
Geert Wilders (PVV) en Caroline van der Plas (BBB) vinden het een goed idee van verkenner Ronald Plasterk om deze week nog in ‘koppeltjes’ verder te praten over de vraag hoe er een kabinet gevormd kan worden. Dat zeggen zij na afloop van hun gesprekken met de verkenner. Het is nog onduidelijk of de partijleiders een-op-een met elkaar gaan praten, of in grotere groepjes.
Of VVD-leider Dilan Yeşilgöz en NSC-leider Pieter Omtzigt ook heil zien in groepsgesprekken, is niet bekend. Zij praten later vandaag met Plasterk. Van der Plas heeft Plasterk gevraagd ‘er bij de VVD en NSC op te hameren dat de verkiezingsuitslag gerespecteerd wordt’.
Tot dusver lijkt de verkenning vast te zitten. Zo eist de NSC van Pieter Omtzigt dat de PVV een aantal anti-rechtsstatelijke standpunten terugneemt. VVD-leider Dilan Yesilgöz heeft gezegd dat haar partij niet wil meeregeren, maar enkel wil gedogen.
Redactie / ANP
Verkenner Ronald Plasterk begint vandaag aan zijn tweede gespreksronde en ontvangt de politieke leiders van PVV, BBB, VVD en NSC. Dat zijn de vier partijen die PVV-voorman Geert Wilders het liefst in een coalitie ziet. Hij schuift maandag als eerste aan, om 11.00 uur. De dag wordt afgesloten met een gesprek met Pieter Omtzigt (NSC) om 15.00 uur.
Vrijdag maakte Plasterk bekend dat hij meer tijd nodig heeft voor de verkenningsfase en daarom niet, zoals eerder gehoopt, op dinsdag 5 december verslag uit kan brengen. Zijn voornemen is om dat volgende week te doen.
De komende dagen gaat de verkenner in gesprek met een deel van de beoogde fractievoorzitters. Die krijgen dan de kans om op elkaars inbreng te reageren. Het is niet bekend of Plasterk nog met andere dan de genoemde partijen in gesprek wil.
In de eerste gespreksronde hebben de beoogd fractieleiders Plasterk een ingewikkelde puzzel voorgelegd. Omtzigt zegt nog niet klaar te zijn voor onderhandelingen over een specifieke coalitie. Daarom stelt hij voor dat twee informateurs een gespreksronde houden met alle politiek leiders om meer duidelijkheid te krijgen over hun prioriteiten en mogelijke meerderheden per thema. De VVD is alleen bereid om de door Wilders gewenste coalitie te ondersteunen als gedoogpartner. Combinaties met GroenLinks-PvdA - de tweede partij in de verkiezingen - liggen niet voor de hand.
Redactie/ANP
Het hertellen van de uitgebrachte stemmen bij vier stembureaus in Tilburg tijdens de Tweede Kamerverkiezingen leidt hoogstwaarschijnlijk niet tot aanpassing van de verkiezingsuitslag. Dat laat een woordvoerster van de gemeente Tilburg desgevraagd aan het ANP weten. Zo'n veertig mensen zijn zaterdagmiddag bezig geweest en hebben hun werk even voor 18.00 uur afgerond.
De Tweede Kamer besloot zaterdagmorgen tot de hertelling, omdat de commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven, die de uitslagen van de verkiezingen controleert, vaststelde dat bij vier stembureaus in de Brabantse stad ‘een onverklaarbaar telverschil van meer dan vijftien stemmen in de vaststelling van de uitslag is geconstateerd’.
Volgens burgemeester Theo Weterings zijn bijna alle telverschillen inmiddels hersteld. Bij één stembureau is de uitslag kloppend, bij twee blijft er een onverklaarbaar verschil van één stem en bij het laatste stembureau gaat het om twee van dergelijke verschillen. ‘Het gaat veelal om menselijke fouten waarbijvermoeidheid hoogstwaarschijnlijk een rol heeft gespeeld.’
Als voorbeeld geeft hij het stemmenaantal bij een kandidaat dat na correctie met twintig is gecorrigeerd. ‘Een iemand op het stembureau heeft tijdens de telling 22 geroepen en de ander heeft 2 opgeschreven. Ja, dan krijg je dit soort verschillen.’
Het totale telverschil bedroeg 75, meldt de commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven. Dankzij de hertelling is het telverschil gereduceerd tot 4. Dinsdag brengt de commissie verslag uit aan de Tweede Kamer.
Hoewel de zetelverdeling er vrijwel zeker niet door verandert, zal de officiële verkiezingsuitslag iets worden bijgesteld door de Kiesraad. Die houdt maandag om 14.00 uur een openbare zitting in de Tweede Kamer om een nieuw proces-verbaal vast te stellen van de uitslag.
(ANP)
Het hertellen van de stemmen van vier stembureaus in Tilburg is begonnen. De hertelling gebeurt onder het toeziend oog van een delegatie van de Tweede Kamer en duurt naar verwachting tot 15.00 uur. Het gaat om ongeveer 6000 stemmen die opnieuw bekeken moeten worden.
Tijdens een uitzonderlijke vergadering zaterdagochtend stemde de Tweede Kamer in met de hertelling. De Kamer was bijeengekomen op verzoek van de commissie voor het onderzoek van de Geloofsbrieven die de uitslagen van de verkiezingen controleert. De commissie had op de stembureaus in de Brabantse stad ‘een onverklaarbaar telverschil van meer dan vijftien stemmen in de vaststelling van de uitslag geconstateerd’.
De kans is minimaal dat door de hertelling de zetelverdeling in de Kamer verandert. De Kiesraad komt mogelijk maandag bijeen als door de hertelling een kleine wijziging in de uitslag nodig is.
Redactie
Tijdens een uitzonderlijke stemming op zaterdagochtend heeft de Tweede Kamer besloten tot hertelling van de stemmen van vier stembureaus in Tilburg. De telling vindt nog dit weekend plaats.
De Kiesraad stelde vrijdag de definitieve uitslag vast van de verkiezingen voor de Tweede Kamer op 22 november jongstleden. De nieuw gekozen Kamer wordt woensdag 6 december geïnstalleerd.
Plaatsvervangend voorzitter Roelien Kamminga (VVD) sprak van een ‘bijzondere zaterdag’, omdat de Kamer zelden in het weekend vergadert. De bijeenkomst duurde slechts enkele minuten en was nodig, omdat de Kiesraad in vier stembureaus een telverschil van meer dan vijftien stemmen had vastgesteld.
Volgens de Kiesraad is dit niet van invloed op de uiteindelijke zetelverdeling. Maar op basis van nieuwe regels adviseerde de vaste Kamercommissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven, die de toelating van nieuwe Kamerleden controleert, een hertelling te overwegen.
Vrijdag bleek dat met 160 stemmen verschil D66 geen tien maar negen zetels krijgt in de nieuwe Tweede Kamer. De SP krijgt een extra zetel en komt op vijf. Om elke twijfel weg te nemen over ‘onverklaarbare telverschillen van enkele tientallen’, zoals Kamerlid en commissievoorzitter Ulysse Ellian op X schreef, kwam de Kamer zaterdag bijeen. De telling later dit weekend moet definitief uitsluitsel geven over de uiteindelijke zetelverdeling.
Remco Meijer
De Tweede Kamer komt zaterdag onverwacht bijeen om te besluiten over een mogelijke hertelling van stemmen die zijn uitgebracht tijdens de Tweede Kamerverkiezingen. Aanleiding daarvoor zijn 'onverklaarbare telverschillen' bij vier stembureaus in Tilburg. Er is sprake van een telverschil van meer dan 15 stemmen.
Er komt dan ook geen algehele hertelling van álle uitgebrachte stemmen bij de verkiezingen, meldt VVD-Kamerlid Ulysse Ellian op X, voorheen Twitter. Hij is voorzitter van de commissie voor het onderzoek van de geloofsbrieven.
Er staat een korte vergadering geagendeerd om te stemmen over een hertelling. Voor een geldige stemming zijn ten minste 76 aanwezige Kamerleden nodig, het zogeheten quorum. Het gaat om de oude samenstelling van de Tweede Kamer. De nieuwe Tweede Kamer wordt volgende week geïnstalleerd.
Stemt de Kamer in met de hertelling, dan zal dat dit weekend nog gebeuren.
Vooral voor D66 en de SP kan het spannend worden. D66 verloor een restzetel aan de socialisten vanwege 160 stemmen verschil. D66'er Tjeerd de Groot krijgt dan mogelijk toch nog een Kamerzetel, waarschijnlijk ten koste van SP'er Michiel van Nispen. (ANP)
Na een valse start is de verkenning nu volop in gang. Een rechtse coalitie ligt voor de hand, maar Pieter Omtzigt blijkt in tegenstelling tot Yesilgöz en Van der Plas wél principiële bezwaren te hebben tegen een samenwerking met de PVV. Speelt Omtzigt ‘Haagse spelletjes’, zoals Wilders beweert? En is een zakenkabinet de weg uit deze impasse? Hoofdredacteur Pieter Klok, columnist Sheila Sitalsing en chef Haagse redactie Raoul du Pré bespreken de afgelopen week in onze politieke podcast De kamer van Klok.
Source: Volkskrant