Het begrip preppen – jezelf voorbereiden op noodsituaties als oorlogen en pandemieën – was al overgewaaid uit Amerika. In Utrecht werd onlangs de eerste fysieke prepwinkel van Nederland geopend. ‘Als het misgaat, is alles uitverkocht natuurlijk.’
Op een reclamebord in een Utrechtse winkelstraat staat een onheilspellende vraag. In zwarte blokletters op een gele waarschuwingsdriehoek is te lezen: Are YOU Prepared? Het bord hoort bij de winkel erachter, waarvan de etalage is gevuld met onder meer noodrantsoenen, waterfilters, houtkachels en een draagbare radio.
Binnen kijkt ‘een geïnteresseerde zestiger’ zijn ogen uit in de zogenoemde prepshop. ‘Wat wonderbaarlijk allemaal’, zegt hij, terwijl hij zich uitvoerig laat informeren over allerlei artikelen. ‘Ik ben niet zwartgallig en heus geen FvD-stemmer, maar we moeten er wel rekening mee houden dat het misgaat. Als het zo ver komt, is alles uitverkocht natuurlijk. Zelf heb ik nog maar weinig in huis, maar deze business is wel heel interessant.’ Iets kopen doet de man nog niet, wel neemt hij een kaartje mee.
‘Bij wijze van experiment’ opende Luuk van de Ruit (42) deze maand samen met een compagnon de eerste fysieke prepwinkel van Nederland: een plek waar iedereen die zich op noodsituaties wil voorbereiden houdbaar voedsel, energie- en warmtebronnen en andere onmisbare spullen kan inslaan.
Een webshop, en later ook een showroom, had Van de Ruit al langer. Tijdens de coronacrisis nam de populariteit van zijn handel een vlucht, en ook na het uitbreken van de oorlogen in Oekraïne en Israël constateerde hij ‘piekjes’ in het aantal bestellingen. Mede ‘dankzij’ dit soort crises kunnen zijn compagnon en hij een duur pand huren op een steenworp afstand van de Utrechtse Oudegracht.
‘We waren pas net begonnen met de webshop toen de eerste berichten over een mysterieuze longziekte uit China opdoken’, zegt Van de Ruit. ‘De volgende dag zagen we aan het aantal orders dat er iets stond te gebeuren. Toen hebben we een groot risico genomen en ingekocht als gekken: pallets vol met waterfilters – de nummer 1 must-have – noodrantsoenen, firestarters. In de weken daarna waren de spullen niet aan te slepen en stond de hele gang op ons kantoor vol met dozen. We verkochten nog net geen wc-papier.’
Zo’n tien jaar geleden waaide het fenomeen preppen (van het Engelse to prepare, voorbereiden) vanuit de Verenigde Staten over naar Nederland. Televisiekijkers konden kennismaken met het verschijnsel in het programma Doomsday Preppers, een realityserie op National Geographic. Daarin volgden de makers de fanatiekste preppers van Amerika, die met hun zware wapens, gasmaskers en schuilkelders voorsorteerden op een kernramp, wereldoorlog, aardbeving of alle drie.
Lange tijd werd preppen vooral geassocieerd met complot- en doemdenkers van het radicalere soort. Dit beeld moet inmiddels worden bijgesteld, ziet Van de Ruit. ‘Dat komt door ontwikkelingen als de coronapandemie, de oorlogen in Oekraïne, Gaza, en zo kan ik nog wel een paar dingen opnoemen. Al dat onheil zit veel mensen niet lekker, en daarom gaan ze nadenken hoe ze zich kunnen voorbereiden op zulk soort rampen. Uit onze verkoopcijfers concludeer ik dat steeds meer Nederlanders preppen zien als een soort verzekering.’
Ook de Nederlandse overheid adviseert haar burgers al enige tijd om het zekere voor het onzekere te nemen. In 2008 lanceerde toenmalig minister Guusje ter Horst van Binnenlandse Zaken de campagne Denk Vooruit, waarin ze Nederlanders aanspoorde een noodpakket samen te stellen met daarin alle benodigdheden om 48 uur vooruit te kunnen zonder het huis te verlaten. Dit pakket zou niet niet alleen voldoende water en houdbaar voedsel moeten bevatten, maar ook artikelen als een radio op batterijen, een fluitje om hulpdiensten te kunnen waarschuwen en contant geld.
Vorig jaar blies de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) deze actie nieuw leven in. ‘Naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne was er vanuit de samenleving behoefte aan een nieuwe campagne’, laat een NCTV-woordvoerder weten. Als aanvulling op het noodpakket van Ter Horst, werd ook de website denkvooruit.nl gelanceerd. ‘Die site kan worden aangepast op een eventuele noodsituatie, zodat mensen kunnen zien wat ze nodig hebben’, aldus de woordvoerder.
Bij de Prepshop in Utrecht bestaat de klandizie niet alleen meer uit preppers, zegt winkelmedewerker Jeroen Klaassen (37). ‘Sinds de energiecrisis is er ook een run op deze apparaten’, zegt hij wijzend naar een rijtje generatoren. ‘Als de stroom te duur is, gebruiken mensen stroom van de generator. In de gunstige uren laden ze de generator weer op.’
Mevrouw Blom (58) komt vandaag naar de winkel om zich te laten inlichten over waterfilters. Van een vriend hoorde ze dat ze nu toch echt zo’n filter in huis moet halen vanwege de slechte waterkwaliteit, waarna ze er een bestelde. Maar volgens Jeroen Klaassen heeft ze een verkeerde gekocht. ‘Ik dacht dat ik me op internet goed genoeg had ingelezen, maar nu is het weer een chaos hier’, zegt mevrouw Blom, terwijl ze haar vingers tegen haar slapen houdt. Ze wil er nog goed even over nadenken, net als over de toekomstige aanschaf van andere prep-artikelen. Een prepper wil ze zichzelf nog niet noemen. Nou ja, zegt ze voorzichtig: ‘In de kiem, misschien.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden