‘Klopt, alleen gaat het hier niet om een parlementair onderzoek maar om een onderzoek geleid door een oud-rechter en barones. Een aanklager roept getuigen op om hen te ondervragen. Het onderzoek is dit najaar begonnen en het duurt waarschijnlijk nog wel twee jaar voordat we de conclusies krijgen.’
‘In de afgelopen weken zijn voornamelijk wetenschappers, hoge ambtenaren en politici verhoord, maar ook bijvoorbeeld Johnsons voormalige adviseur Dominic Cummings. Nu zijn de aanklagers uitgekomen bij de man die destijds de baas was, Boris Johnson.
‘De voorgaande getuigen hebben een beeld geschetst van wanorde in Downing Street voorafgaand aan en tijdens de pandemie. Johnson is verweten dat hij in februari 2020 onbereikbaar was, omdat hij op een landgoed zou hebben zitten schrijven aan een biografie over William Shakespeare. Ook is bekend geworden dat er op Downing Street en onder wetenschappelijk adviseurs grote onenigheid was over het wel of niet invoeren van een lockdown begin 2020.
‘Het heeft er alle schijn van dat Johnson de zondebok wordt voor alle fouten. Dat komt goed uit, want hij is altijd een buitenbeentje geweest in de politiek en is nu niet meer politiek actief. Maar ik vraag me af of het terecht is.’
‘Achter de schermen heeft hij volgens getuigen uitspraken gedaan als ‘laat de lichamen zich hoog opstapelen’, en ‘covid is de manier van de natuur om met oude mensen te dealen’. Zulke hardvochtige opmerkingen zal hij moeten uitleggen. Daarnaast is de vraag waarom het VK in het voorjaar van 2020 een week of twee later dan andere Europese landen in lockdown is gegaan.
‘Johnson is verweten dat hij gemakkelijk van mening veranderde, dat is typisch voor hem. Aanvankelijk was hij bijvoorbeeld sceptisch over lockdowns en wilde hij groepsimmuniteit bereiken door het virus gecontroleerd te laten verspreiden. Maar dat beleid heeft hij niet lang kunnen volhouden. Na publicatie van een rapport waaruit bleek dat mogelijk een half miljoen Britten zouden kunnen sterven bij die strategie, brak de paniek uit en heeft Johnson alsnog een lockdown ingevoerd. Hij is sowieso niet iemand die zich erg verdiept in de wetenschap, en is daardoor makkelijk beïnvloedbaar.
‘De perikelen rondom Partygate hebben ook duidelijk gemaakt dat Johnson nooit heeft geloofd in zijn eigen maatregelen. En met hem een aantal andere mensen in het landsbestuur, die eveneens regels hebben overtreden door feestjes te vieren wanneer dat niet mocht. Daar zal hij ongetwijfeld ook over bevraagd worden.’
‘Johnson kan natuurlijk nederig zijn fouten bekennen, maar zo is hij niet. Zijn andere optie is om in de tegenaanval te gaan. Aangezien hij de politiek heeft verlaten heeft hij weinig te verliezen.
‘Ik vermoed daarom dat hij erop gaat wijzen dat er te weinig rekening is gehouden met de gevolgen van de lockdowns voor de economie en het welzijn van mensen. Dat kan een reden zijn voor de aanvankelijke twijfel over het invoeren van een lockdown.
‘Uiteraard zal Johnson ook refereren aan het vaccinatiebeleid, dat nog steeds als een groot succes wordt gezien. Mede daardoor kon het VK in juli 2021 als eerste Europese land weer open. Bovendien bleef het land open tijdens de omikronwinter van 2021-2022, terwijl landen als Nederland in lockdown gingen. Overigens was Johnson destijds van plan om een lockdown in te voeren, maar heeft de toenmalige minister van Financiën Rishi Sunak dat geblokkeerd.’
‘Het lijkt mij geen ongeloofwaardig verhaal en zal zeker ter sprake komen. Het kan best dat Johnson in een boze bui zoiets heeft overwogen. De Engelsen hadden destijds ingezet op snelle levering van het AstraZeneca-vaccin, maar die werden op het vasteland van Europa gemaakt. De EU beweerde dat zij de eerste rechten op de vaccins had, en was van plan om de export naar het VK te blokkeren. Daar waren de Engelsen ziedend over.
‘Johnson benaderde het hele vaccinatiebeleid sowieso al als een militaire operatie. Het verbaast me dus niet dat hij zo’n inval zou overwegen. Het is een bizar plan, maar ook tekenend voor hoe hoog de spanningen destijds zijn opgelopen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden