Yvonne Bijenhof, in 2021 de nummer 48 op de kandidatenlijst van de VVD, heeft het volk minder dan drie maanden op landelijk niveau mogen vertegenwoordigen. De oud-fractievoorzitter in de Almelose gemeenteraad werd op 12 september jongstleden beëdigd als Tweede Kamerlid en wordt nu alweer bedankt voor haar diensten. De VVD had haar voor de nieuwste stembusgang weliswaar gepromoveerd naar plek 39 op de kieslijst, maar gezien het verkiezingsresultaat van haar partij is dat vijftien plaatsen te laag om haar Kamerlidmaatschap te verlengen.
Toch zou Bijenhof over een jaar of twee zomaar weer een blauw stoeltje kunnen innemen. Tweeëneenhalf jaar geleden stond ze immers ook vijftien plaatsen te laag op de kieslijst om direct na de verkiezingen parlementariër te worden; toch was het dertig maanden later zover.
De kans dat mensen die laag op de kieslijst staan alsnog doorstromen naar de Tweede Kamer lijkt groter dan ooit. Historisch gezien vertrekken er tijdens een vierjaarlijkse kabinetsperiode gemiddeld 35 Tweede Kamerleden tussentijds. Maar in de tweeënhalf jaar dat Mark Ruttes vierde kabinet overleefde, vertrok hetzelfde aantal al vóór nieuwe verkiezingen uit de Kamer. De draaideur van B67, zoals het tijdelijke Kamergebouw heet, gaat sneller rond dan ooit tevoren.
De laatste die zijn voortijdig zijn hielen lichtte, was VVD’er Jeroen van Wijngaarden. Hij nam op 26 oktober afscheid om lobbyist te worden voor vermogensbeheerders. De Tweede Kamer telt sindsdien nog maar 149 leden; een vervanger zoeken voor Van Wijngaarden vond niemand een maand voor de verkiezingen nog nodig.
Eva Akerboom van de Partij voor de Dieren kent de draaideur van het Kamergebouw als geen ander; sinds oktober 2018 kwam zij meerdere keren tijdelijk in de Tweede Kamer. Haar laatste eedaflegging was op 27 september. Dinsdag luisterde ze voor de vierde maal naar een persoonlijke afscheidstoespraak van de Kamervoorzitter.
Die Kamervoorzitter, Vera Bergkamp, vertrekt zelf ook. Voordat de D66'er zelf werd uitgeluid door ondervoorzitter Roelien Kamminga (VVD), zette Bergkamp de 79 andere vertrekkers in het zonnetje met een persoonlijk woord. Naast lof en goede wensen deelde ze ook een aantal speldenprikken uit.
Over haar partijgenoot Alexander Hammelburg zegt ze dat ‘zijn gepassioneerde betogen voor de rechten van minderheden vaak nog doorgingen als de microfoon al uit stond’. Veestapelhalveerder Tjeerd de Groot, die als nummer tien op de kieslijst van D66 een week lang tussen hoop en vrees leefde, maar afgelopen vrijdag alsnog over het randje viel, is ‘meer een idealist dan een tacticus’ en Tunahan Kuzu van Denk is volgens Bergkamp een notoire laatkomer.
Het vermeende communistische verleden van PVV’er Harm Beertema moet Bergkamp later rectificeren; Beertema ontkent met klem ooit bewondering voor Vladimir Lenin te hebben gekoesterd. ‘Wikipedia is kennelijk niet betrouwbaar’, reageert Bergkamp. Beertema is een van de afzwaaiende veteranen.
Hij zat sinds 2010 in de Tweede Kamer en liet zichzelf van de nieuwste PVV-kieslijst schrappen omdat hij de hem toebedeelde plek zestien te laag vond. Hij voelde zich door partijleider Geert Wilders ondergewaardeerd. Nu de PVV 37 Kamerzetels heeft behaald, zal hij zich wellicht achter de oren krabben, maar daar heeft hij zich niet publiekelijk over uitgelaten.
Van de 80 Kamerleden die afscheid nemen, hebben er 41 niet meer dan tweeënhalf jaar volgemaakt en velen zelfs minder dan dat. Dit terwijl een oude wijsheid op het Binnenhof leert dat een parlementariër het Kamerwerk pas echt in de vingers krijgt na minstens een volle kabinetsperiode van vier jaar.
‘De gemiddelde zittingsduur van Kamerleden is tegenwoordig wel wat krap bemeten’, merkt voormalig SGP-leider Kees van der Staaij op. Als nestor onder de vertrekkers (hij zat 25 jaar in de Tweede Kamer) mag hij traditiegetrouw de Kamer toespreken. Van der Staaij heeft samen met D66-Kamerlid Joost Sneller een ‘Praktische handleiding wetgevingskwaliteit’ samengesteld voor de 67 groentjes die woensdag als Kamerlid geïnstalleerd worden.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden