Bij de World Cup-wedstrijden in Stavanger (Noorwegen) kreeg het Nederlandse schaatsen zaterdag een harde klap te verwerken. Er stond geen enkele Nederlander op het erepodium van de tien kilometer, iets wat al sinds mensenheugenis niet meer was voorgekomen. De tien kilometer is een Nederlandse afstand. Er doen ook wel buitenlanders aan mee, maar alleen omdat dat nu eenmaal hoort, bij een World Cup. Heel soms wint een buitenlander de tien kilometer, zoals Nils van der Poel, de laatste Zweed op schaatsen; maar dat was te danken aan het gebruik van Zweeds bakpoeder.
De buitenlanders hebben ook geen recht op medailles op de tien kilometer, want als het aan hun had gelegen, was de ‘10K’ jaren geleden al van het programma afgevoerd omdat ze 25 rondjes van 400 meter mateloos saai vonden. Tot dusver wisten onze vertegenwoordigers in de wereldbond de eliminatie van de langste afstand te voorkomen en zo de geregelde medaillestroom in stand te houden.
Over de auteur
Bert Wagendorp is voormalig sportverslaggever van de Volkskrant, oprichter van wielertijdschrift De Muur en auteur van de wielerroman Ventoux. Hij schrijft wekelijks een sportcolumn. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
.
En gelukkig maar, de tien kilometer is een magistrale afstand. Zeg maar gerust de oerafstand van het langebaanschaatsen. Het nerveuze gesprint, de ‘schaatsmijl’ en zelfs de 5K: allemaal leuk en aardig, maar pas op de tien kilometer zie je de ware magie van het ijs.
Vroeger behoorden de tienkilometerrijders tot een ander ras, vermoedelijk waren het directe afstammelingen van de Germanen en de Goten. Tien kilometers werden destijds nog afgewerkt in de buitenlucht, ook bij dertig graden onder nul en rukwinden. De ‘stayer’, zoals de tienkilometerrijder werd genoemd, zou ook hebben geweigerd deel te nemen aan het verweekte gedoe in een verwarmde hal. Hij schudde de ijspegels uit zijn baard, vloekte een paar keer hartgrondig, stampte met zijn doorlopers een paar barsten in het ijs, gromde iets tegen zijn tegenstander en trok zich in gang. Bij het zien van dit heldhaftige tafereel ontstaken de duizenden toeschouwers langs de kant in een woest gehuil.
Zaterdag zag ik Jorrit Bergsma, de enige tienkilometerrijder met iets van een baard. Hij was wel tevreden, zei hij, hij ‘had ’m vlak naar huis gereden.’ Helaas had hij er wel zestien seconden langer over gedaan dan twee jaar geleden, dus ‘hij moest nog wel wat in het seizoen groeien’. Zulke dingen zeiden tienkilometerkanonnen vroeger nooit. Die hotseknotsten van het ijs, sloegen een verslaggever tegen de grond en gingen in hun blote reet in een loeiend hete sauna zitten ontdooien.
Na Jorrit Bergsma kwam Patrick Roest. Die stortte in. ‘Rondje 32, da's niet goed!’ riep Herbert. ‘32.8, Bloemen komt eraan! 33,8, Roest, o, o, o!’ Mooi tienkilometercommentaar. Roest zei na afloop dat hij ‘te vroeg was begonnen met versnellen’.
Intussen duidde Herbert Dijkstra de ontstane situatie. ‘Altijd een beetje pijnlijk als een Nederlander verliest op de tien kilometer.’ Dat was zwak uitgedrukt, het was de ondergang van het Avondland, het requiem voor de tien. ‘Dit is schaatsen, dit is de sport,’ zij Herbert. ‘Dit is de tien kilometer,’ voegde Martin Hersman daar terecht aan toe. De tien kilometer, ooit de afstand van Eden, Schenk en Verkerk, Veldkamp, Romme, Bob de Jong en Sven Kramer, ónze afstand.
De Italiaan Ghiotto won, de Canadees Bloemen werd tweede en Malfatti (Ita) derde.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden