De Chinese koopjessite Pinduoduo is nu meer waard dan zijn voorheen vele malen grotere concurrent Alibaba. Niet iedereen is blij met deze snel rijzende ster, die onder de naam Temu ook de rest van de wereld verovert.
Een wasmachine voor 100 euro, of zelfs voor 70 euro als je twee vrienden overtuigt er ook eentje te kopen. Een jeansbroek voor 7,50 euro, of voor 4,50 – weer als je twee betalende vrienden meeneemt. Bodemprijzen en groepskorting: dat is het succesrecept van Pinduoduo – buiten China aan de weg timmerend onder de naam Temu.
PDD Holdings, het bedrijf achter Pinduoduo en Temu, passeerde vorige week het befaamde Alibaba als China’s meest waardevolle e-commercebedrijf. PDD had donderdag bij het sluiten van de handel in New een marktwaarde van 179,7 miljard euro, ruim 5 miljard meer dan de waarde van Alibaba.
Over de auteur
Leen Vervaeke is correspondent China voor de Volkskrant. Zij woont in Beijing. Eerder was ze correspondent België.
Dat is een spectaculaire prestatie: drie jaar geleden was Alibaba nog acht keer meer waard dan PDD Holdings.
‘Een historisch moment’, schreef technologiejournalist Luo Chao op de Chinese nieuwssite 36Kr. ‘Hoewel het slechts een verandering in cijfers is, is dit een mijlpaal.’
De snelle opmars van PDD Holdings is voor een groot deel te danken aan Temu, zijn internationale divisie. De groei past in een wereldwijde trend waarbij Chinese apps en websites de wereld veroveren met slimme algoritmes en innovaties, maar ook met dumpprijzen, keiharde werkomstandigheden en dubieuze handelspraktijken.
Twee andere voorbeelden van dit soort snel opkomende Chinese internetbedrijven zijn het modemerk Shein en filmpjesapp TikTok.
Pinduoduo werd in 2015 opgericht door de toen 35-jarige Colin Huang, een computeringenieur uit Hangzhou, de stad waar ook Alibaba’s oprichter Jack Ma geboren werd.
Na een masterstudie in de Verenigde Staten en drie jaar werken bij Google, keerde Huang terug naar China. Hij richtte verschillende internetshops en gamebedrijven op, met wisselend succes, tot hij met Pinduoduo een gat in de markt vond: een webshop waar kopers samen groepskortingen konden bedingen.
De Chinese e-commercemarkt was in 2015 al sterk verzadigd. Niettemin wist Pinduoduo zich in die markt te positioneren als prijsvechter. Met allerlei acties stimuleerde de webshop zijn klanten om via sociale media vrienden te ronselen voor het doen van groepsaankopen met bijbehorende kortingen.
Zo kon Pinduoduo in korte tijd een enorm klantenbestand opbouwen en alsmaar grotere aankoopvolumes en lagere prijzen afdwingen. In 2018, het jaar waarin het bedrijf zijn beursgang maakte, had het al 195 miljoen maandelijkse klanten.
Toen de Chinese overheid eind 2020 besloot de excessief gegroeide e-commercesector in China aan banden te leggen, had Pinduoduo het voordeel dat het bedrijf een laatkomer was op die markt. Marktleider Alibaba, met zijn uitgesproken oprichter Jack Ma, werd door Beijing het hardst aangepakt. Een geplande beursgang van Alibaba’s fintechdochter Ant Financial werd onder politieke druk afgelast. Alibaba werd opgebroken en het bedrijf kreeg een miljardenboete opgelegd. De waarde van Alibaba daalde vervolgens van 780 miljard euro in 2020 naar 174 miljard nu.
Als veel kleinere speler kwam Pinduoduo redelijk ongeschonden tevoorschijn uit die grote schoonmaak van de Chinese e-commerce. Maar ook deze webshop-voor-de-lage-inkomens begon in China op grenzen te stuiten.
Tijdens de covidpandemie begon het aantal klanten te stagneren. Pinduoduo besloot daarop buiten China uit te breiden. In september 2022 lanceerde PDD zijn internationale webshop Temu. Eerst was de Verenigde Staten aan de beurt, inmiddels is Temu actief in 48 landen, waaronder Nederland.
Dankzij een agressieve marketingcampagne en gigantische kortingen groeit Temu als kool. Volgens berekeningen van Bloomberg passeerde Temu in mei 2023 in de Verenigde Staten de verkoopcijfers van Shein, dat overigens in veel meer landen dan Temu actief is.
In het derde kwartaal van dit jaar verdubbelde de omzet van moederbedrijf PDD ten opzichte van dezelfde periode in 2022. De koers van het aandeel PDD schoot daarop dusdanig omhoog dat het bedrijf met zijn nieuwe beurswaarde de ongekroonde koning Alibaba van de troon stootte.
Critici wijzen erop dat PDD bakken met geld uitgeeft om zijn marktaandeel in de VS te vergroten. Het bedrijf spendeerde in het eerste jaar van Temu’s bestaan 1,8 miljard euro uit aan kosten voor marketing.
Er kwamen reclamespotjes tijdens de uitzending van de Super Bowl, klanten werden verleid met gratis internationale verzendingen – zelfs voor zoiets als tien paar sokken van 2,74 euro of een zaklamp van 2,09 euro.
Het Amerikaanse magazine Wired becijferde dat Temu in de Verenigde Staten gemiddeld 27,50 euro verlies lijdt op een bestelling.
Aan de extreem lage verkoopprijzen zit forse schaduwkanten: PDD zet fabrikanten en transportbedrijven onder druk om te werken met flinterdunne marges – en soms zelfs met verlies.
Het bedrijf runt zijn webshop met dertienduizend werknemers. Dat is de helft minder dan bij concurrent Alibaba, waar volgens een 11-11/6-schema zes dagen per week van 11 uur ’s ochtends tot 11 uur ’s avonds wordt gewerkt. Bij PDD is het niet ongewoon om ’s nachts nog mails te beantwoorden.
Met zijn internationale uitbreiding komt Pinduoduo – dat zijn naam in februari van dit jaar afkortte tot PDD – in het vizier van buitenlandse politici. Naast de belabberde werkomstandigheden en handelspraktijken maken die zich ook zorgen over dataveiligheid.
Uit onderzoek van CNN kwam naar voren dat de Pinduoduo-app malware installeert die grote hoeveelheden data verzamelt, zelfs nog nadat de app door de gebruiker verwijderd is. Google haalde de app in maart om veiligheidsredenen uit zijn Play Store.
Ook in China zelf is niet iedereen opgetogen over het succes van Pinduoduo. Volgens critici wijst het succes van PDD vooral op de achteruitgang van de economie.
‘Pinduoduo is een van de meest hatelijke apps’, aldus een Chinese commentator op het sociale medium Weibo. ‘De populariteit van Pinduoduo is geen goed teken. Ze toont alleen maar aan dat we armer zijn geworden, tot een punt waar kwaliteit er niet meer toe doet, maar enkel de lage prijs.’
Source: Volkskrant